Parajsa.com


Parajsa Shqiptare Forum

Cfare ju duhet te dini?

 

Kthehuni Mbrapa   Parajsa Shqiptare Forum | Arti dhe Kultura | Tema shoqerore

Adoleshenti dhe te qenit gjithmone perballe realitetit

Pergjigju
 
LinkBack Alternativa Teme Vleresoni Temen
  #1  
Te vjeter 20-04-2006, 12:38
Minifotoja e anetarit Administratori
Parajsa Shqiptare
 
Reg: 06-07-02
Lokalizimi: London
Postime: 1,967
Images: 2351
Faqe ne Ditar: 2
Adoleshenti dhe te qenit gjithmone perballe realitetit

Adoleshenti dhe tė qenit gjithmonė pėrballė realitetit
Adriatike Lami
Specialiste e letėrsisė nė DAR, Tiranė

Shoqėria ėshtė gjithmonė e prirur tė trajtojė rastet negative dhe tė formulojė gabime tė retrospektives pėr tė ndėrtuar tė ardhmen e vet. Jo vetėm kaq, por pėr tė formuar modele, tė cilat janė dhe duhet tė jenė tė kundėrta dhe kontrastive me shfaqjen koherente , ose bashkėkohore. Ne tė gjithė jemi pjesėmarrės, ose dėshmitarė tė konkretizimit tė faktit unik , i cili tipizohet dhe merret shembull. Kėtu bėhet vetėm njė lloj diferencimi; ai i nivelit moshor. Diferenca e brezave vetvetiu sjell dhe diferencėn e ideve, por nuk ėshtė kjo ajo qė na ndan. Ajo qė na divergon ėshtė simptoma e fajit, qė njihet si produkt i brezit mė tė ri. Adoleshenca ėshtė mosha mė e prirur pėr tė krijuar idetė e gabimeve, fajeve dhe deformimeve tė sė tashmes. Adoleshenca ėshtė niveli i prirur pėr tė krijuar idenė e ndryshimit dhe pėr tė pranuar sfidėn. Adoleshenca nuk ka frikė pėr tė pranuar se po gabon gjatė ndryshimit tė vetes dhe tė procesit. Tė shikuarit si proces ėshtė njė e dhėnė dhe atribut i shoqėrive tė konsoliduara, por nė tė gjitha rastet kemi njė lloj angazhimi mohues kundrejt faktit rinor qė ndodh. Kjo nė psikologji quhet barrierė dhe pengesė pėr tė ruajtur zhvillimin dhe pėr tė hapur njė portė tė kujdesshme tė integrimit. Asnjė shoqėri , nuk mund tė realizojė instiktivisht pėrcjelljet dhe kapėrcimet, qoftė kėto edhe tė papritura.Kjo pėr tė frenuar paksa sfidat dhe ndikimet masive tė rasteve regresuese. Por nė tė gjitha kėto mundėsi shfaqjeje shoqėria duhet tė kujdeset pėr tė mos penalizuar dhe lėnė mėnjanė, por pėrkundrazi pėr tė shėruar dhe pėr t’i trajtuar si sėmundje dhe pjesė tė edukimit tė vet . Natyrisht qė kėtė gjė mund dhe duhet ta realizojė familja dhe shkolla.Ēuditėrisht ka njė koherencė tė ēuditshme tė trajtimit tė fenomeneve tė ndryshme vetėm si gabime, tė shėrimit tė tyre vetėm me dėnime. Ēfarė ndodh nė kėtė rast?

Aspekti pedagogjik i trajtimit tė gabimit tė radhės
Braktisja e fshehtė, qė nė arsim konsiderohet si mė e pranishmja dhe si mė e rrezikshmja.Mos- marrja me problemin, trajtimi i tij sikur tė mos ketė ndodhur, fshehja pėr hir tė frikės dhe turpit, shkaktojnė problemin social tė braktisjes sė fshehtė. Ky lloj adoleshenti bėhet i ftohtė, indiferent dhe agresiv, kur i kujton detyra dhe angazhime tė tjera qė nuk kanė tė bėjnė me dėshirėn e tij. Le tė marrim p.sh rastet e adoleshentėve qė pėrdorin drogėn apo duhanin. Ne vazhdojmė tė themi qė nuk kemi ose kemi shumė pak pėrdorues tė tillė, duke menduar qė kemi krijuar koracėn mbrojtėse pėr veten dhe pjesėn tjetėr. Nė fakt kemi rritur rriskun pėr infektim masiv, pasi kemi lejuar fleksibilitetin pėrdorues dhe pėrhapės duke mos ditur nė kėtė mėnyrė destinimin dhe kėshtu edhe mėnyrėn pėr ta luftuar. Kėta adoleshėntė pasi kalojnė momentin e parė tė indiferencės sonė fillojnė tė mendojnė pėr njė situatė normale jashtė tė tjerėve, ose Brenda njė rrethi tė ngushtė.

Kėshtu lind procesi i pėrjashtimit ose vetpėrjashtimit
Adoleshenti mbyllet nė kafazin e tij psikologjik dhe fajėson gjithė botėn pėr atė qė bėn e do tė bėjė.

Urrejtja
Ai tashmė nis tė urrejė pse nuk e kanė ndaluar, por edhe pse rreken ta ndalojnė. Ai kurrė nuk ėshtė ndjerė i barabartė dhe nuk ka si tė dijė se ka edhe barazi. Shprehja qė, “Ti nuk je si ai”,ose “ ti nuk e meriton kėtė gjė” shkatėrrojnė plotėsisht procesin e edukimit dhe tė ekuilibrit tė fėmijės.

Atij nuk i duhet krijuar ideja se mund tė bėjė vetėm gjėra tė kėqija, por duhen vėnė nė dukje pikėrisht elementėt positive, kontributet e aktivizimeve edhe kur kėto janė tė rralla dhe jo shumė tė suksesshme.

Veprimet e sė ardhmes
Suksesi i njė veprimi ndėrton tė ardhmen e njė sjelljeje dhe veprimi tjetėr. Rezultati i njė veprimi shpesh ndėrtohet duke dhėnė edhe modelin e prirjes individuale, duke treguar mundėsinė e ecjes paralele. Nė kėtė ecje paralele fiton veprimi qė ecėn mė shpejt. Nė kėtė mėnyrė themi rolin pozitiv tė stimulimit tė njė vlere tė caktuar, e cila detyrimisht duhet zbuluar te adolishenti, pasiqė gjithmonė egziston.

Procesi e kapėrcimit
Qė tė zbulosh duhet tė kapėrcesh. Prindi dhe edukatori duhet tė kapėrcejne idenė e gabimit tė radhės, natyrisht jo duke e harruar, por duke e trajtuar. Gjėrat e thjeshta janė gjėra qė dinė tė trajtohen. Trajtimi gjithmonė nis me analizėn dhe pėrshkrimet krahasuese, jo me retrospektivėn dhe konstatimin. Fėmija e di qė ka ndodhur dhe nuk e shmang dot kėtė gjė, por ai duhet tė kuptojė qė kjo gjė nuk ka ndodhur vetėm tek ai dhe vetėm pėr faj tė tij. Ėshtė shumė e rėndėsishme tė mos e bėjmė tė vuajė mbi kompleksin e fajit, por t’i lėmė tė kuptojė politikat diverse tė qėnies dhe tė ndryshimi.

Njeriu ėshtė qėnie nė ndryshim, aktivitet dhe nė integritet
Ai e pėlqen tė renė, tė padukshmen, instiktiven, pasojat e tij, por ai duhet tė mėsohet me pėrvojat e mėparshme qė tė mos shkelė nė prova negative tė kaqtrajtueshme posibilisht tė humbura nga individi nė kohė dhe vende tė ndryshme. Dhe kėtė gjė e bėn shkolla e familja.

Gjeografia pedagogjike
Trajtesat duhen ditur qė ndryshojnė pėr shkak tė llojit tė njerėzve dhe pėr shkak tė kėndvėshtrimit tė tyre. Ēėshjtja e kėndvėshtrimit nuk ėshtė problem vetėm i tė shkuarės, por edhe i tė ardhmes. Nuk mund tė trajtohet pėrsėri si njė gabim fakti i konceptimit ndryshe. P.sh, kėtu vlen tė permendet koncepti i lirisė sė individit. Sa i lirė je pėr tė kryer njė veprim dhe sa i lirė je pėr ta pranuar njė veprim. Marrim pėrsėri rastet e shfaqjeve tė adoleshentėve qė pėrdorin drogėn, duhanin, alkolin, etj. Pothuajse tė gjithė ata mendojnė se kanė tė drejtė tė bėjnė ēfarė tė duan me veten e tyre, pėr shkak tė konceptit tė lirisė. Ata vishen me besimin qė kjo qė bėjnė ėshtė vetėm e drejtė e tyre dhe me besimin se dine ta pėrdorin lirinė e tyre. Ėshtė mjaft e konsoliduar ideja qė kėtė, ose atė gjė nuk mund dhe nuk duhet ta ndryshoj.Ky qėndrim ėshtė mjaft I pėhapur ndėr adolishentė edhe nė rastet e fenomeneve dhe sjelljeve normale. Gjeografia e sjelljes ėshtė unike nė shfaqje, por ndryshon vetėm nė cėshtjen e kėndvėshtrimit. Asnjė adolishent nuk pranon qė nuk di t’i bėjė gjėrat, apo se duhet t’i ndryshojė ato me urdhėr. Edhe nė ato raste, kur kjo gjė ndodh, kemi tė rinj tek tė cilėt shfaqen probleme tė pėrzgjedhjes nė sjellje, tė kontributeve deficitare, tė stimulimit tė dobėt dhe tė aktivitetit pasiv. Kėshtu duhet qė me tė rinjtė tė reflektohet pjesmarrje nė situate tė caktuara. Tė jesh me to dhe ecėsh me to.

Koncepti i lirisė
Prezenca e bėn lirinė tė ketė kuptim dhe tė mirpėrdorshme. Ideja qė je nė tė njėjtin vend dhe nė tė njėjtėn kohė, e bėn tė riun tė pranojė faktin qė ti je i duhur, sepse je me tė. Ai dėgjon dhe bėn tė tijėn mendimin tėnd. Jo vetėm kaq, ai tė premton se do tė bėjė diēka ndryshe, por ai duhet tė kuptojė se ėshtė i lirė pėr ta bėrė kėtė zgjedhje dhe jo i detyruar. Konceptet e kėsaj lirie nė adoleshencė shihen tė pėrjetshme. Edhe kur ndryshojnė shihen po tė tilla. Koha kalon shpejt dhe sfida e integrimit i mėson tė rinjtė se elementi i tė mėsuarit ėshtė i vetmi element i pėrjetshėm. Ne mėsojmė pėrjetėsisht nga shkolla dhe nga familja jonė.
__________________
The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps.
Digg this Post!Add Post to del.icio.usBookmark Post in TechnoratiFurl this Post!Live!Google!Sphinn!Stumbleupon!Yahoo!Spurl this Post!Reddit! Wong this Post!
Pergjigjuni me Citim
Pergjigju

Bookmarks

Alternativa Teme
Vleresojeni kete Teme
Vleresojeni kete Teme:

Rregullore Postimi
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is aktivizuar
Buzeqeshjet jane te aktivizuar
Kodi [IMG] eshte i aktivizuar
Kodi HTML eshte i dizaktivizuar
Trackbacks are aktivizuar
Pingbacks are aktivizuar
Refbacks are aktivizuar

Tema te ngjashme
Tema Filluesi i temes Forumi Pergjigje Postimi i Fundit
Dialog mes nje Muslimani dhe Krishteri! Muslimani Teologjia 12 25-05-2008 20:39
A ekziston 'Zoti'? Administratori Teologjia 96 03-05-2008 10:34
Roli i Isait (Jezusit) ne Islam. Muslimani Kurani dhe Jeta 3 31-10-2006 20:22
Drejtimi i shpirtit drejt nje pendimit te sinqerte SmArTs_WAY Kurani dhe Jeta 1 27-06-2006 10:30
Histori Shkodrane : Krimet komuniste. AlbShkodra Historia 21 16-12-2003 19:36


Te gjitha oret jane ne GMT +1. Ora tani eshte 22:40.




Parajsa Shqiptare