8 Marsi nuk ka ndonjë arsye të madhe për t'u festuar dhe në botë ia ka lënë prej kohësh vendin 9 Majit, ditës së Nënës.
Arsyeja është e thjeshtë: në të vërtetë simbolizon një ditë proteste.

Ka nga ato, që mezi e presin 8 Marsin dhe kjo është e kuptueshme. Në Shqipëri shumicën e të papunëve dhe të të varfërve e përbëjnë gratë, kështu që në këtë ditë ato i gëzohen dhuratave, që nuk i marrin edhe aq shpesh: lule, ndonjë krem fytyre a drekë në restorant. Janë shtëpiaket ato që e festojnë 8 Marsin më me zell, sepse për to është një ditë për të dalë jashtë mureve, një ditë kur “komandojnë”. Kështu është edhe për Iniada Gjatën, një grua e re, nënë e dy fëmijëve. “Zakonisht 8 Marsin e festoj me burrin jashtë Tiranës.Të them të drejtën, mezi e pres, se këtë ditë kemi ne gratë e papuna. Të tjerat i kalojmë në shtëpi”.

Kurse për gratë që e kanë një punë, më së shumti festa është simbolike. Të mësuara me statusin e tyre e me të ardhurat e përmuajshme, për këto gra 8 Marsi nuk është ndonjë ditë e rrallë. E gjithsesi, askush s'i shpëton dot atmosferës ngjitëse të festimit të kësaj dite, që në fund të fundit nuk ka asgjë të keqe.

Ajo thotë që për 8 Mars, më shumë se dhuratat konkrete, i pëlqejnë surprizat nga bashkëshorti, që në të vërtetë nuk janë edhe aq të shumta prej ca kohësh sepse ata të dy janë një çift shumë të ngarkuar me përgjegjësi. Ajo është Elvana Hana, drejtoreshë e Institutit i Sigurimit të Kujdesit Shëndetësor (ISKSH). Gjithsesi, mes takimeve e orareve të zgjatura, bashkëshorti i saj, një nëpunës banke, nuk ka harruar kurrë t'i bëjë dhurata gjatë 5 vjetëve të martesës së tyre e gjatë atyre të bashkëjetesës. “Dhurata më e bukur që kam marrë për 8 Mars nga bashkëshorti im janë një palë syze dielli. Më kanë pëlqyer shumë”,-thotë drejtoresha e re, duke qeshur.

Por Elvanës i bën dhurata edhe vajza e vogël, fëmija i vetëm deri tani i çifit Hana. “Më dhuroi një herë një trëndafil”,- kujton ajo. Gjithsesi i rëndësishëm është mendimi.
Drejtoresha e ISKSH-së shton se 8 Marsi festohet rregullisht në shtëpinë e saj, por pa ndonjë zhurmë të madhe, që s'ka pse të jetë. Jo dreka e kafene jashtë sepse këto janë diçka që Elvana i ka patur prej vitesh, si shumica e grave që kanë një rrogë e një post të vetin. “Festojmë në shtëpi, vetëm me familjen”,- thotë ajo.

Për Englantina Gjermenin, drejtoreshën ekzekutive të Aleancës Gjnore për Zhvillim, dikur Qendra e Gruas, 8 Marsi duhet të ishte në të vërtetë më shumë një ditë kur gratë të mblidheshin.

Pse jo, edhe të protestonin. Një ditë ku të kërkonin më shumë të drejta. “Më duket se kjo festë është keqkuptuar paksa në Shqipëri e unë mendoj se festimi është diçka që ka mbetur nga socializmi. Sepse që në momentin kur një grua në 8 Mars thotë: kjo është dita ime, kthehet në diçka diskriminuese. Asaj i takojnë të drejtat që nga momenti kur lind, në të gjitha ditët e jetës. Jo vetëm në 8 Mars”.

Por përveç syrit kritik ndaj ikjes së grave më herët nga zyrat e punës, mbledhjet e tyre bashkë, pa burrat, nëpër lokale, e dhuratat, Gjermeni pranon se edhe asaj i pëlqen që burri i saj t'i falë diçka atë ditë. “Kam marrë vazhdimisht lule, për mua është dhurata më fisnike”,- thotë pedagogia e problemeve gjinore. Këtë e dinë mirë të gjithë të njohurit e miqte e saj. Sigurisht edhe bashkëshorti. Gjermeni i do aq shumë lulet saqë i përdor edhe në veshje, mobilim e arredim. Mjafton t'i hedhësh një sy zyrës së saj, tek ish-Qendra e Gruas, pezulet e dritareve dhe tavolinat, e së cilës janë mbushur me saksi të vogla e të mëdha. Lule paraqesin edhe pikturat e shumta nëpër mure.

8 Marsi është një ditë që nuk ka ndonjë arsye të madhe për të festuar dhe në botë ia ka lënë prej kohësh vendin 9 Majit, ditës së Nënës. Arsyeja është e thjeshtë: në të vërtetë ajo përkujton një ditë proteste. “Dhjetëra vjet më parë, në 8 mars, gratë zhvilluan në Çikago të SHBA-ve një protestë të madhe, ku kërkuan mbrojtjen e të drejtave të tyre. Ky është edhe kuptimi i vërtetë i kësaj dite”,- thotë Gjermeni.

Karakteri i gëzueshëm i kësaj dite ka ngelur i fortë në Shqipëri jo aq për vetë natyrën tonë festive sesa për ngjyrat e ndezura, që i dha për dhjetëra vjet me rradhë sistemi komunist që e ngriti në kult 8 Marsin e gruas së fortë komuniste, që gëzonte të gjitha të drejtat e që s'i mungonte asgjë. Edhe pse, në fakt, asaj i ishte dyfishuar tashmë pesha e jetës. “Por ka edhe një arsye tjetër pse shqiptarët e festojnë kaq shumë 8 Marsin: ata kanë shumë pak informacion për domethenien e vërtetë të kësaj dite, ndoshta nuk e dinë se përkujtojnë një protestë”,- thotë Gjermeni.

Imazhe te Ngjitura

	elvana-hana.jpg (5.8 KB, 0 vezhgime)
	englantina-gjermenin.jpg (9.2 KB, 0 vezhgime)

__________________
The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps.