Mëdyshja është e madhe për t’i dhënë zgjidhje çështjes së mësipërme. Sa më shumë afron dita e madhe e shqiptarëve kudo, që frymojnë: pavarësia e shumëpritur e Kosovës, aq më shumë duhet të mendohemi nëse do të dimë ta shfrytëzojmë për të mirën e kombit. Kur themi për të mirën e kombit, nuk duhet të mendojmë vetëm shprehjen e gëzimit në folklor, poezi dhe vargje. Çështja është se ngjarja më e madhe e shqiptarëve pas shpalljes së pavarësisë në shtetin e cunguar të tyre në 1912-ën, për të mos thënë dhe e barabartë me të parën, nuk mund të ketë vetëm vlerë poetike dhe teorike. Ajo duhet shfrytëzuar për të bërë të mundur shfrytëzimin e mundësive të pamata, që të krijon një ngjarje e përmasave të tilla, për të pasuruar shqiptarët dhe zhvilluar tokën e tyre. Janë të gjitha mundësitë për të vënë në punë pasuritë natyrore, gjeografike dhe njerëzore, që të bashkuara krijojnë sinergji zhvillimi me vlera të shumëfishta për të gjithë. Nuk ka rëndësi nëse do të kemi të bëjmë teorikisht me dy shtete shqiptare. Tashmë, në shekullin e 21-të bashkimi i kombit duhet të vështrohet para dhe mbi të gjitha si shkrirje ekonomike me vlera të pallogaritshme.

Kjo i bën të pavlefshëm kufijtë politikë. Nëse ekonomia e shteteve shqiptare, por dhe ajo e hapësirave ku jetojnë bashkëkombësit tanë njësohen, atëherë ëndrra e tyre për shtetin e përbashkët është jetësuar. Çështja është nëse ne do të mund të arrijmë në një zgjidhje të tillë apo edhe njëherë tjetër do të qëndrojmë vetëm në sloganet e pavarësisë së Kosovës dhe do të lemë të na shpëtojnë nga duart rrjedhimet ekonomike të saj. Shkurt, duhet t’i vëmë gishtin kokës nëse jemi të aftë për të ndërtuar shtet edhe pas një shekulli eksperience dhe pas gjithë atyre humbjeve të pësuara deri më tash pikërisht nga mospasja e shtetit. Këtë nuk e dimë ende. Shenjat janë që deri më tash jemi larg, shumë larg një arritjeje të tillë. Globalizmi i ekonomisë botërore, hapja e tregjeve dhe integrimi në Bashkimin Evropian janë sirenat që të kujtojnë për kohën që po humbet me shpejtësi së bashku me shanset për zhvillim.

Së pari, nuk ka projekte përveç ndonjë fjale të hedhur në erë aty- këtu për një shkrirje ekonomike ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës. Askush nuk merr mundimin t’u shpjegojë shqiptarëve se përfitimet e një bashkimi të tillë janë thelbësore për të gjithë. Të jetë i qartë për vete, në radhë të parë, dhe pastaj të sqarojë për qytetarët se tregu i bashkuar i shqiptarëve është baza e vërtetë natyrore e mirëqenies së tyre. Jo vetëm kaq, por edhe nga ana strategjike do të jemi shumë herë më të rëndësishëm për botën sesa të ndarë. Aq më shumë për kundërshtarët tanë. Mesa duket, vendimmarrjet politike të shteteve shqiptare janë më shumë të interesuar të kenë të drejtën e tenderimeve të copëtuara në secilën anë, sesa të kuptojnë se përqendrimi kapitalit financiar, natyror dhe njerëzor është shumë më tepër efektiv për të mirën e përgjithshme. Siç duket, me rrënjë të thella është psikologjia e vjetër për të qenë më mirë i pari i fshatit, sesa qoftë edhe i dyti i qytetit.

Së dyti, përveç fjalëve për bashkim, asgjë nuk është bërë për të lidhur qoftë edhe fizikisht gjymtyrët e copëtuara të të njëjtit trung të kombit. Përgjegjësia është e madhe, sidomos mbi vendimmarrjen shqiptare, që për më shumë sesa 7 vjet nuk po mund të ndërtoje më pak se 200 km rrugë të nevojshme për të lidhur bregdetin shqiptar me Kosovën. Vetëm tash siç duket, do të hidhen kazmat e para në rrugën e shqiptarëve, për të cilën jemi mësuar të bëjmë vetëm hop dhe qëndrim në vend.

Së treti, është për të ardhur keq që psikologjia e krahinarizmit, klaneve dhe familjes nuk ka lejuar të bëhen realitet asnjë përpjekje serioze për të marrë pjesë në mënyrë reciproke kapitalet e shqiptarëve në privatizimet e Shqipërisë dhe Kosovës. Dështimet e fundit të biznesit të Shqipërisë në privatizimet e valës së fundit në Kosovë, flet jo vetëm për një ndjenjë ndarjeje fatkeqësisht ende të pranishme, por edhe për qenien e grupeve të fuqishme me origjinë politiko-mafioze, që merr vendime dhe frikëson biznesin kombëtar të gërshetohet për të mirën e përbashkët. E keqja është se shenja e mësipërme në vetvete flet për deri për paaftësi për bërjen e shtetit, me pasoja të thella për qytetarët.

Së katërti, nuk ka asnjë shenjë për orientimin e kapitaleve të biznesit shqiptar pa dallim origjine në sektorë strategjikë të ekonomisë së Shqipërisë dhe Kosovës. Do të ishte me shumë vlera nëse projekte privatizimi ose investimi publik në sektorë strategjikë të mund të thithnin kapitalin e biznesit ose shqiptarëve kudo që janë. Mungesa e ekzistencës së një burse të mirëfilltë tregon më së miri sesa larg një synimi të tillë ne jemi. Kritika, në radhë të parë, i drejtohet shtetit shqiptar, që duhet të kishte menduar dhe vepruar në këtë drejtim.

Mundësitë kanë qenë dhe janë, por siç duket, aftësia dhe dëshira është e vogël. Thithja dhe bashkimi i parave të shqiptarëve pa dallim kufiri shtetëror dhe kthimi i tyre në kapital në vepra të rëndësishme në Kosovë dhe Shqipëri, është më e rëndësishme sesa dhjetëra fjalime dhe përbetime patriotike të politikës.

Të mos harrojmë se, nëse ne nuk veprojmë për sa më sipër, mundësitë ekonomike që prodhon pavarësia e Kosovës do të mund të shfrytëzohen nga të tjerët. Në të vërtetë ata kanë kohë që veprojnë në këtë rrugë. Është shumë më e lehtë për të kapur ekonominë e Shqipërisë dhe Kosovës të veçuar nga njëri-tjetri dhe pa strategji të përbashkët të tyre. Në Shqipëri kanë mundur ta realizojnë me sukses. Shumë sektorë strategjikë janë kapur nga të tjerët për të keqen e shqiptarëve.

Me përjashtim të një pjese të vogël të tyre, që kanë përfituar bashkë me të huajt në dëm të bashkëkombësve. Tashmë ne po ndjejmë mbi supet tanë sesa e vështirë është të shkundësh kapjen e ekonomisë nga kundërshtarët historikë. Sepse njëkohësisht është kapur dhe një pjesë e madhe e politikës pa harruar median. Kjo është shumë e mundshme të ndodhë edhe në Kosovë. Të përçarë dhe pa asnjë strategji për të ardhmen nuk e kanë të vështirë. Pas kësaj, gëzimi i pavarësisë së Kosovës mund të kthehet edhe në vajtim për shanset e humbura të shqiptarëve. Ose më saktë, po humbim shanset pa kthim për të mos qenë përgjithmonë shërbëtorë të të tjerëve.

__________________
The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps.