Ajo është një zonjë që i është përkushtuar pa fund nxjerrjes në pah të vlerave kulturore shqiptare në Rumani dhe jo vetëm. Është përfaqësuesja e parë dhe e vetme në një Parlament të huaj e minoritetit shqiptar. Lufton prej vitesh për shqiptarët e Rumanisë, të cilët jo vetëm i udhëheq në organizatën ALAR (Association League of Albanians in Romania), por edhe ka ndërtuar një Ansambël të Këngëve dhe Valleve Shqiptare në Rumani: “Serenada”, të cilët shpërndajnë nga një copëz traditë folklorike shqiptare në botë.Edhe pse me një kontribut disavjeçar në këtë drejtim, zonja Manolescu karakterizohet nga një modesti e çmuar dhe mendon se sakrificat e saj janë ende pak. Mbrëmjen e djeshme grupi vokal “Serenada” ka dhënë një shfaqje për rreth 1 orë e gjysmë, në kuadër të Javës së Kulturës Evropiane në Tiranë. Nën interpretimin e një grupi zërash me djem e vajza të reja rumune, me origjinë shqiptare, u përcollën mjeshtërisht këngë e serenata shqiptare në sallën e madhe të Akademisë së Arteve për një publik të admirueshëm. Nëpërmjet Ambasadës Rumune në Tiranë, e cila është edhe organizatore e eventit, njihemi me znj. Manolescu. Pak çaste para fillimit të shfaqjes, i shkëputëm disa mendime Oanës, e cila nuk e ka për herë të parë vizitën në vendin tonë, me të cilin e lidh diçka më shumë sesa thjesht afeksioni...

Znj. Manolescu, së pari nga vjen kjo afërsi e juaja me Shqipërinë dhe shqiptarët? Një origjinë e mundshme?...Origjina ime, megjithëse shumë e largët, ka të bëjë me shqiptarët dhe arumunët e Maqedonisë. Tërë jetën time kam jetuar me këtë sentiment për origjinën time, por deri në vitin ’99, që përkon me revolucionin rumun, nuk kam mundur të shprehem në lidhje me origjinën që kam. Jam profesore e Kimisë dhe autore e shumë veprave, si poezi, romane dhe që ka lidhje me kiminë e të tjera fusha. Në vitin 1993 kam bërë hapin e parë drejt Shqipërisë, sepse lidhja e popullit shqiptar dhe rumun është në gjakun tim. E ndërmora këtë hap, duke e ndjerë e nevojshme. Kam publikuar materiale në lidhje me Shqipërinë dhe e ndjej të nevojshme të them se dy popujt tanë janë të afërt. Në ’97 u bëra deputete e minoritetit shqiptar të Rumanisë, e para e këtij lloji në atë periudhë dhe deri më sot. Dhe në 99 u formua Liga e Shqiptarëve të Rumanisë (ALAR). Kjo shoqatë kontribuon në shumë mënyra, si botime mbi kulturën shqiptare, shkëmbimet e studentëve shqiptarë që vijnë në Rumani dhe kontribuojnë, realizimin e CD-ve me këngë shqiptare serenata, promovime librash shqip, kurse gjuhe shqipe për të rinjtë shqiptarë të Rumanisë etj. Një vit më vonë, fituam edhe të drejtën e përfaqësimit në Parlament si grupim. Ka qenë një periudhë shumë intensive për mua. Kam punuar nga mëngjesi i ditës deri në mëngjesin e ditës tjetër pa pushuar, sepse mendoj se kjo është origjina ime dhe kësaj kauze do t’i përkushtohem. Në 2004 fitova përsëri në zgjedhjet parlamentare rumune dhe momentalisht jam në legjislaturën e tretë si deputete e minoritetit shqiptar. ALAR punon për të nxjerrë në pah të gjitha artistikat e kombit shqiptar, mbrojtjen e të drejtave të minoritetit shqiptar në Rumani dhe identitetit të këtij grupimi etnik.

Konkretisht, cilat janë hapat e parë që ju keni ndërmarrë në mbrojtje të të drejtave të minoritetit shqiptar në Rumani?
Si deputete, jam pjesëmarrëse në kryerjen e disa amendamenteve që kanë të bëjnë metë drejtat e minoritetit shqiptar. Konkretisht, kam panumërim ndërhyrje të shumta me fjalime në Parlamentin Rumun në lidhje me minoritetin shqiptar, p[or edhe të minoriteteve të tjera. Hapi kryesor është ndërmarrë në fushën e kulturës dhe popullsia rumune di më shumë rreth kulturës shqiptare, në sajë të këtyre ndërhyrjeve në Parlament dhe jo vetëm kaq. Siç thashë, jam edhe deputete dhe kryetare e ALAR. Si deputete, i shërbej shtetit rumun ku jetoj, ndërsa si deputete e minoritetit shqiptar jam për atë që ky minoritet, duke jetuar atje, është pjesë përbërëse e kombit rumun. Si kryetare e shoqatës merremi me kulturë dhe suksesi i veprimtarisë sonë duket edhe në ardhjen tonë këtu me grupin “Serenada”.

Si u ngrit grupi “Serenada”? Ju keni përkthyer këngët nga rumanishtja në shqip dhe i keni përgatitur ata të këndojnë këngët tona.
Kam dëgjuar shumë nga serenatat korçare, të cilat më kanë pëlqyer në mënyrë të jashtëzakonshme. Por të rinjtë që i këndojnë këto serenata korçare, megjithëse janë me origjinë shqiptare, nuk dinë fare shqip. Ua kam mësuar këngët fjalë për fjalë, me qindra përsëritje në dhomën time të hotelit. Grupi vokal “Serenada” bën pjesë në Ansamblin “Serenada” të këngëve dhe valleve shqiptare, si pjesë e shoqatës ALAR. Ai është formuar në vitin 2002, me dëshirën për t’i bërë të njohur publikut rumun bukurinë e serenatave korçare. Ai gëzon një sukses të madhe në Rumani dhe ka interpretuar në skenat e festivaleve të minoriteteve ProEtnika të Rumanisë, gjithashtu kanë kënduar në Bukuresht, Craiova, Sighisoara, Ramnicu etj. Me këngët e interpretuara nga ky grup janë regjistruar dy CD dhe dy kaseta audio në shqip dhe rumanisht. Gjithashtu, kam formuar një grup valltarësh, që kërcejnë valle burrash nga veriu i Shqipërisë. Dje mësova se ata kanë fituar mundësinë të interpretojnë si përfaqësues i Rumanisë si pjesë e Bashkimit Europian në Bruksel. Unë drejtoj edhe revistën time “Miku i shqiptarit”, ku botoj për etnografinë, kulturën, traditën dhe folklorin shqiptar dhe kjo që minoritetet në Rumani të njohin veten sa më mirë. Më ndihmon në këtë drejtim edhe z. Marjus Dobresku, që është shkrimtar i madh rumun dhe njëkohësisht përkthyesi zyrtar i Kadaresë në Rumani. Organizata jonë është e hapur jo vetëm për shqiptarët e Rumanisë, por edhe dashamirësit e këtij etniteti. Kultura e shqiptarit të Rumanisë është pjesë e thesarit shpirtëror rumun.

Si ishte ndikimi i parë nga kultura shqiptare?
Kontaktin e parë e kam patur me familjen time, sepse babai im ka qenë profesor historie. Lexova sa munda për gjithçka rreth Shqipërisë dhe kam mësuar shqipen autodidakte. Meqenëse gjenerata e re e shqiptarëve të Rumanisë nuk e flet më gjuhën shqipe, kam filluar të botoj leksione në gjuhën shqip, që i bëj vetë unë me dorën time. Gjëja kryesore është të duash të mësosh. Revista shkon në thuajse në 1000 qendra në Rumani falas. Dhe me këtë mënyrë, ne zbulojmë edhe sot e kësaj dite shumë njerëz me origjinë, qoftë edhe të largët, shqiptare.

Të jesh një femër politikane, që mbron kulturën, çfarë do të thotë për ju, në epokën moderne të globalizmit?
Do të bëj një shaka: politikanët në Parlamentin Rumun janë tepër të sjellshëm, por unë s’kam mëshirë sado të sjellshëm të jenë ata. Aty jemi të gjithë të barabartë. Nëse flasim për kulturën globale, unë jam e mendimit se kultura nuk përzihet dhe se duhet të mësohet në mënyrë reciproke. Kur njerëzit bien në reciprocitet, ata e bëjnë më mirë njohjen e tyre. Kuptojnë më mirë dhe rrjedhimisht, duhen më shumë. Dhe dashuria është cilësia më e madhe, të cilën Zoti na kërkon. Karshi të parit udhëtim në Shqipëri dhjetë vjet më parë, në 1997, kam mbetur e impresionuar nga ndryshimi i madh i vendit. Shqipëria ecën përpara me hapa shumë të shpejtë dhe dhëntë zoti që këta njerëz të jenë kaq të vullnetshëm për të ecur përpara, sepse një finale e lumtur e prêt.

Si mendoni se do të pritet në Tiranë performance e “Serenata” në Tiranë?
Megjithëse kam emocione, ndihem si çdo prind, fëmijët e të cilit janë përpara një provimi. Një ditë më parë në Shkodër patëm një sukses të jashtëzakonshëm. Nuk e besonim, por fjalët ishin vetëm “Urime, Urime, Urime”. Erdhën të na shohin të rinj e të moshuar dhe na lumturuan. Në Shkodër ju them, pa modesti, se morëm një notë më shumë sesa 10. ndërsa në Tiranë, mendoj se një edhe pot ë bëhet një mesatare prapë 10 do dalë (qesh). Më pëlqeu Shkodra shumë. Është imagjinata e qytetit të vjetër dhe modern, në të njëjtën kohë. Materialin që do të shkruaj pas këtij udhëtimi, do ta keni, pasi do ta botoj në Rumani dhe do ta sjell edhe në Shqipëri. Mos harroni, që jam edhe shkrimtare! Nesër për interpretimin në Korçë kemi emocione, pasi janë serenata të vetë atij vendi të mrekullueshëm. Kemi bërë një zgjedhje për t’i kënduar këngët gjysmat në rumanisht e gjysmat në shqip.

Nëse dikush do t’ju simbolizonte si ‘Ambasadore’ e kulturës shqiptare nëpër botë, ju vetë do ta synonit këtë titull nderi me punën që po bëni prej vitesh për kulturën tonë?
Jo. Jam shumë e ‘vogël’. Unë e vlerësoj shumë popullin tuaj dhe kam mbetur mjaft e impresionuar nga pritja dhe sjellja e njerëzve këtu, gjatë turneut tonë nëpër qytetet shqiptare. Ndjehemi shumë mirë këtu dhe jam e kënaqur nga kjo mënyrë organizimi e njerëzve në Shqipëri. Kam blerë për shoqatën shqiptare shumë gjëra, ndërsa për veten time asgjë. Kam blerë edhe qeleshe për ata valltarë. Doja të theksoja se kemi raporte shumë të mira me Ambasadën shqiptare në Rumani dhe me vetë ambasadorin tuaj atje, z. Dashnor Dervishi, i cili na ka ndihmuar në çdo përpjekje tonën. Nuk është koha, por shpresoj që të shoh edhe një herë këtë vend të mrekullueshëm, që më kujton origjinën time familjare. Ju faleminderit!

__________________
Be aware of what u do in the past, because of the future consequences!