Ndonëse në Shqipëri realizohen një pjesë e konsiderueshme e këtyre ndërhyrjeve, kushtet spitalore nuk lejojnë kryerjen e operacioneve tek fëmijët e moshës nën një vjeç. “Duhet patjetër që fëmija që do të operohet të këtë një peshë mbi 9 kg dhe të ketë kaluar vitin e parë të jetës”, shprehet shefja e Kardiopediatrisë, Rajomonda Niko, e cila ka rreth 30 vjet që punon në këtë pavijon. Megjithatë, ajo pohon se vitet e fundit nga mjekët kanë nisur të realizohen edhe operacione të ndërlikuara, të cilat nuk kryheshin më parë. Sipas saj, është ulur edhe pesha që duhet të ketë një fëmijë për të përballuar këto ndërhyrje. “Personeli mjekësor është i specializuar dhe mund të kryejë operacione edhe tek këta fëmijë, por mendoj se problemi qëndron tek aparaturat”, shprehet Rajmonda Niko. Ajo thekson se ky spital ka pasur edhe disa bashkëpunime me mjekë të huaj, të cilët kanë asistuar në operacione të vështira që janë kryer nga mjekë vendas.

Mjekët italianë
Që prej një viti në Shqipëri vijnë disa mjekë italianë, të cilët ofrojnë eksperiencën ë tyre në sallat e operacionit dhe asistencë për mjekët shqiptarë. Ata vijnë njëherë në dy muaj dhe marrin përsipër raste të vështira. “Në fakt është një ndihmesë shumë e madhe ardhja e këtyre mjekëve, por mendoj se nuk është kjo zgjidhja, pasi për aq kohë sa rrinë ata nuk mund të realizohet numër i madh operacionesh”, shprehet mjekja tjetër kardiokirurge, Numila Kumneshka. Ajo pohon gjithashtu se operacionet e kryera nga stafi i mjekëve italianë dhe atyre shqiptarë kanë rezultuar shumë të suksesshme. Rreth një muaj më parë, me ndihmën e këtij stafi iu shpëtua jeta një vajze 4-muajshe, duke shënuar kështu një hap më shumë në realizimin në një kohë të dytë e të gjitha këtyre operacioneve në vend pas disa vitesh. Një tjetër problem shqetësues për Pediatrinë e QSU-së mbetet mungesa e një mjeku të specializuar për kryerjen e një ekzaminimi shumë të rëndësishëm. Aparati i hemodinamikës, i instaluar në kardiologjinë e spitalit për të rritur, është e vetmja aparaturë në të gjithë vendin e domosdoshme për identifikimin e disa rasteve të ndërlikuara të këtyre keqformimeve. Por ky ekzaminim nuk mund të kryhet, pasi mungon një mjek specialist. Kështu, rreth 30% e rasteve, të cilët e kanë të domosdoshëm kryerjen e kësaj analize ose i nënshtrohen rrjedhës natyrale dhe humbin më pas jetën, ose i vetmi shans për ta është që të shkojnë jashtë shtetit. Mjekët italianë që vijnë njëherë në dy muaj në kryeqytet marrin me vete edhe specialistin për kryerjen e këtij diagnostikimi. Në fakt nuk dihet se mbi kë bie përgjegjësia për këtë mungesë, pasi që të prishet një aparaturë është diçka që ndodh shpesh në QSU, ndërsa që aparatura të ekzistojë dhe të mungojë mjeku specialist duket se ndodh shumë më rrallë.

Operacionet
Çdo vit, në Pediatrinë e qendrës spitalore universitare “Nënë Tereza” kryhen rreth 50-60 operacione kirurgjikale në zemër tek fëmijët, me qëllim riparimin e defekteve të lindura. ”Ka edhe nga ato raste për të cilat nuk mund të bëhet asgjë dhe ne komunikojmë menjëherë me prindërit për t’i informuar”, shprehet shefja e pavijonit të Kardiokirurgjisë, Raimonda Niko. Ajo pohon gjithashtu se në të gjithë eksperiencën e saj 30-vjeçare kjo është detyra më e vështirë: “Ti japësh këtë lajm kaq të hidhur një prindi kur je prind vetë dhe e di sa e vështirë është për t’u përballuar, është vërtetë e dhimbshme edhe për ne”. Megjithatë, ajo thekson se detyra e mjekut është të thotë të vërtetën dhe të japë shpresë atëherë kur vërtet ka shanse që fëmija të jetojë. Edhe pse këto raste ekzistojnë, ato janë më të rralla krahasuar me keqkeqformime, të cilat mund të riparohen. ”Raporti mes rasteve që kanë shpëtim është disa herë më i madh midis rasteve që kanë shpresë, që pas ndërhyrjes të vazhdojnë jetën normalisht dhe ata për të cilët nuk mund të bëhet asgjë”.

Shkaqet e keqformimeve
Infeksionet virale që nëna kalon gjatë barrës, rrezatimet radioaktive, predispozicioni gjenetik apo sëmundja e hipertensionit janë disa nga shkaqet, që mund të çojnë në krijimin e këtyre keqformimeve të lindura. ”Mund të jetë edhe kombinim i dy apo tre prej këtyre shkaqeve”, thotë mjekja kardiopediatre, Numila Kumneshka. Megjithatë, sipas saj, nuk është e vërtetuar shkencërisht se cilët janë shkaktarët e vërtetë të këtyre deformimeve.

350 femije
çdo vit evidentohen me keqformime të lindura në zemër. Nga këta, pjesa më e madhe pas ndërhyrjeve kirurgjikale vazhdojnë jetën normalisht
1 vjeç
është mosha, që duhet të ketë një fëmijë me defekt të lindur në zemër për t’u operuar në vendin tonë. Para kësaj moshe operacionet nuk realizohen
50 operacione
kryen çdo vit në pediatrinë e kryeqytetit për fëmijët me keqformime të lindura. Ka nga ato operacione, të cilat nuk mund të realizohen në vend
9 kilograme
është pesha mesatare, që duhet të ketë një fëmijë para se të futet në sallën e operacionit, peshë kjo e përcaktuar për këto ndërhyrje
400 mije
lekë kushton analiza e hemodinamikës, e cila nuk kryhet që prej disa vitesh në vendin tonë, pasi nuk ka një mjek specialist për ta kryer
10 femije
mund të çohen çdo vit për të kryer ndërhyrje jashtë vendit, të cilat nuk mund të realizohen në Shqipëri, por ky numër në realitet është shumë më i vogël

Vajza 14-muajshe, që u operua me ndihmën e Italianëve
Leonela Kaja, nga Berati, është fëmija i parë për familjen Kaja. Nëna e saj Eriona vetëm buzëqesh dhe nuk i ndahet për asnjë çast së bijës. Vajza e saj është operuar rreth tre javë më parë nga mjeku kirurg, Arben Baboçi, me asistencën e mjekëve italianë. ”Kishte vrimë në zemër dhe venat e gjakut shumë të ngushta, por doktori e mori përsipër dhe doli me sukses”, thotë e ëma. Ajo nuk nguron të pohojë se i duket sikur ka hequr një barrë të madhe nga supet dhe se gjithçka që mund t’i ndodhë, mund ta përballojë me më lehtësi. ”Leonela është fëmija i parë dhe kur e mora vesh që kishte këtë problem vetëm qaja çdo ditë. Eshtë aq e vogël dhe hoqi gjithë këtë siklet”, thotë e ëma. Vajza 14-muajshe duket se e ka marrë veten plotësisht. Asaj i mbeten vetëm disa ditë për të lënë spitalin. Por për disa kohë ajo duhet të vijë muaj për muaj që të bëjë eko në Pediatri, për të parë nëse mund të këtë komplikacione apo gjithçka është në rregull.

Nëndrejtori i QSU operoi 3 vjeçarin me defekt në zemër
Edhe një tjetër fëmijë nga Berati do të vazhdojë normalisht jetën pas ndërhyrjes së realizuar 1 muaj më parë. Emiliano Aliaj ishte një vjeç e gjysmë, kur pas ekzaminimeve të kryera nga mjekët rezultoi se kishte një defekt të lindur në zemër. ”Pas këtyre vizitave mjekët na thanë që ta mbanim nën mbikëqyrje dhe kur erdhën specialistët italianë na thanë se ishte e domosdoshme të futej në sallën e operacionit”, tregon e ëma. Ajo pohon se edhe pse nuk kishte vend për panik, deri sa mbaroi operacioni ka qenë në ankth dhe vetëm kur i thanë se doli me sukses filloi të merrte veten. Kjo ndërhyrje u krye nga mjeku kardiokirurg, Edvin Prifti, që njëkohësisht është edhe nëndrejtori i qendrës spitalore universitare “Nënë Tereza”. Operacioni doli me sukses dhe Emiliano mund të luajë tashmë me shokët e tij. Atij i mbeten vetëm pak ditë qëndrimi në Pediatri dhe mund të kthehet bashkë me nënën e tij në shtëpi.

Diagnostikimi
Aparati i hemodinamikës është një nga aparaturat e rëndësishme diagnostikuese për fëmijët, që lindin me keqformime në zemër. Prej disa vitesh mungon mjeku specialist për kryerjen e kësaj analize, gjë që u kushton jo pak fëmijëve që e kanë të domosdoshëm këtë diagnostikim. Kështu, rreth 30 për qind të rasteve me defekt në zemër, në mungesë të kësaj analize ose i nënshtrohen rrjedhës natyrale dhe humbin jetën pas disa vitesh, ose zgjidhja e vetme është ta kryejnë jashtë vendit.
Operacionet jashtë Shqipërisë
Në qendrën spitalore universitare “Nënë Tereza” ekziston një komision i posaçëm, i cili mblidhet sa herë duhet të shqyrtohet ndonjë rast i rrallë sëmundjeje, që ka shpëtim vetëm nëse kryhet ndërhyrja jashtë. Ky komision vendos që maksimalisht çdo vit të nisen rreth 10 fëmijë jashtë vendit, por realisht duket se numri i fëmijëve që çohen me shpenzimet e shtetit për t’u operuar në vendet e tjera është më i vogël. Për fëmijët deri në moshën një vjeç edhe në Shqipëri operacionet janë falas.

__________________
The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps.