| Cfare ju duhet te dini? |
|
#36
| ||||
| ||||
| Testi i parė i gjakut nė botė pėr sėmundjet e trurit Njė neuro-shkencėtar kanadez ka deklaruar se ka prodhuar testin e parė tė gjakut pėr tė dalluar defektet e sėmundjeve tė trurit si sėmundja e Alzeimerit, Parkinsonit dhe Creutzfeldt-Jakob dhe tha se ai do tė jetė i mundshėm nė treg brenda 2-5 vjetėve. Testi, i cili dallon mbledhjet e proteinave qė qėndrojnė pas disa sėmundjeve, do tė mundėsojė njė diagnozė pėrfundimtare tė kėtyre sėmundjeve, gjė qė deri tani nuk ėshtė e mundur, tha shkencėtari Neil Cashman. Kompania e tij e re Amorfix Life Sciences Inc shpreson tė kompletojė eksperimentet klinike pėr tė diagnostikuar sėmundjen e lopės sė ēmendur dhe formėn e saj humane, brenda gjashtė muajve. Ēelėsi i lumturisė? 50 pėr qind gjenetika Duhet tė bėsh disa pėrpjekje pėr tė pasur njė jetė tė lumtur dhe shumė njerėz nuk i bėjnė ato, tha Gregg Easterbrook. Sondazhet kanė treguar se amerikanėt sot nuk janė mė tė lumtur seē kanė qenė 50 vjet mė parė me gjithė rritjet e dukshme nė prosperitet, uljen e krimeve, ajrin e pastėr, banesa mė tė mėdha pėr tė jetuar dhe njė mesatare mė e lartė e cilėsisė sė jetės. Pra, ēfarė ndodh? Lumturia ėshtė 50 pėr qind gjenetike, tha shkencėtari i Universitetit tė Minnesotas, David Lykken. Psikologėt bien dakord pėr kėtė edhe me thėnien e Abraham Linkolnit Shumė njerėz janė tė lumtur kur ata e vendosin nė mendje qė duhet tė jenė tė tillė. Grindjet martesore dhe sėmundjet e zemrės Gratė janė shumė mė tė prirura pėr tė pėrjetuar sėmundje tė ndryshme tė zemrės dhe arterieve kur bashkėshortėt e tyre tregojnė armiqėsi gjatė grindjeve nė familje, ndėrsa arteriet e meshkujve marrin goditje kur ata, apo gratė e tyre mundohen qė tė dominojnė nė njė argument, sipas njė studimi tė ri. Psikologėt nė universitetin e Utah kanė ndėrtuar argumente, qė kanė tė bėjnė me ēiftet e martuara ndėrmjet 150 vullnetarėve. Ata kanė pranuar tė skanojnė arteriet e tyre koronare pėr tė parė shenja tė kalcifikimit, vėshtirėsive nė kthesat e arterieve, qė mund ti ēojė njerėzit drejt infarkteve. Shkencėtarja britanike, shqetėsim pėr pėrdorimin Deodorantėt, rrezik pėr kancerin Njė raport i ri tregon se ka shumė mundėsi, qė kripėrat e aluminit, tė cilat janė pjesė pėrbėrėse e shumė deodorantėve antidjersė rrisin rrezikun e kancerit tė gjirit te gratė. Metalet qė pėrfshijnė edhe kripėrat e aluminit dhe kadmiumin kanė treguar sė fundmi se shfaqin efekte tė ngjashme me estrogjenet, ndėrsa disa tė tjera stimulojnė rritjen e qelizave tė kancerit nė laborator, tha dr. Philippa D. Darby nė Britani. Meqė ka shumėllojshmėri tė substancave tė tjera, qė mund tė imitojnė estrogjenet, pėrfshirė disa pesticide, kozmetika dhe detergjentė, ėshtė e mundur qė kripėrat e aluminit dhe elemente tė tjera inorganike tė quajtura metalloestrogens mund tė shkėpusin funksioni normal hormonal sinjalizues me frymėmarrjen, tha Darby. Nuk ka dyshime qė frymėmarrja humane tani ėshtė njė subjekt i ndikimit tė llojeve tė ndryshme tė estrogjeneve nė ambiente, shkruan ajo. Ajo qė ėshtė mė shumė shqetėsuese ėshtė se kripėrat e aluminit aplikohen nėn krah, afėr kraharorit dhe lihen nė lėkurė. Deodorantėt pėrdoren vazhdimisht edhe pas rrojės, duke e bėrė mė tė thjeshtė pėr kripėrat e aluminit qe tė hyjnė nė qarkullimin e gjakut. Studimet kanė treguar se kripėrat e aluminit mund tė penetrojnė nėn lėkurė edhe nėse ajo ėshtė e shėndetshme.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#37
| ||||
| ||||
| Geni i jetėgjatėsisė Shkencėtarėt thonė se janė tepėr optimistė rreth njė eksperimenti nė laborator i cili ka treguar se jeta e kafshėve mund tė zgjatet. Gjithkush mund tė bėjė pyetjen, nė se tani radhėn e ka njeriu. A do tė jenė nė gjendje shkencėtarėt ta zgjasin e jetėn e tij? Ky krimb i vogėl qė shihet nė mikroskop, normalisht ka njė jetėgjatėsi tė shkurtėr. Por kur biologia nga Kalifornia, Sinthia Kenion ndryshoi ose aktivizoi njė gjen tė kėtij krimbi, ajo vuri re se krimbi jetoi dy herė mė gjatė sesa normalisht. Dhe kjo ndodhi vetėm duke i ndryshuar njė gjen tė vetėm. Kjo lė tė kuptohet se edhe tek njeriu, aktivizimi i njė gjeni tė vetėm mund tė ndryshojė jetėgjatėsinė. Askush nuk kishte mundur tė zbulonte gjenin pėrgjegjės pėr plakje, apo ēelsin e moshės, derisa shkencėtarja Kenion bėri tė ditur arritjet e saj, njė vit mė parė. Gjeni ėshtė quajtur Daf 2. Pas kėsaj, shkencėtarė tė tjerė filluan tė pėrcaktojnė gjenet e jetėgjatėsisė tek fluturat dhe minjtė, jeta e tė cilėve pas ndryshimit tė gjenit u zgjat 20 pėrqind. Por kur shkencėtarja Kenion ndryshoi jo njė por dy gjene tek krimbi nė laborator, jeta e tij u zgjat 6 herė mė shumė. Pėr njeriun kjo shifėr do tė ishte e jashtėzakonshme, mendoni sikur njerėzit tė arrijnė tė jetojnė 500 vjet dhe plotėsisht tė shėndetshėm. Teorikisht, tė gjitha krijesat janė pajisur me gjene tė tilla tė jetėgjatėsisė. Shtrohet pyetja pėrse? Shkencėtarja Kenion thotė se ka tė ngjarė qė ky gjen i mbron kafshėt nga rreziku i urisė dhe i kushteve klimatike. Gjeni kur nxitet apo ngacmohet, krijon njė reaksion zinxhir tė njė grupi tė gjėrė gjenesh qė kryjne rigjenerimin e qelizave e luftojnė sėmundjet. Kur shkencėtarėt arrijnė tė aktivizojnė artificialisht kėtė sistem gjenesh, ata ndihmojnė pėr mbajtjen gjallė tė organizmit. Dhe pėrderisa ky sistem gjenesh ėshtė i pranishėm tek shumė kafshė, ka shumė tė ngjarė qė atė ta kenė edhe njerėzit. Gjithė optimizėm rreth zbulimit tė saj, shkencėtarja Sinthia Kenion ka krijuar tani njė kompani pėr prodhimin e njė tablete pėr nxitjen e gjenit tė jetėgjatėsisė tek njeriu.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#38
| ||||
| ||||
| Trajtimi i migrenės me operacion Astrit Lulushi Disa mjekėt thonė se migrena nga e cila vuajnė rreth 30 milionė amerikanė, mund tė trajtohet edhe me operacion. Shkencėtarėt thonė se nėpėrmjet njė operacioni tė thjeshtė nė hundė, dhimbja e migrenės nuk kthehet mė kurrė nė 65 pėrqind tė rasteve. Kur Bonnie Murin e zėnė dhimjet e migrenės, asaj i duket sikur do tė vdesė. Nuk mund tė bėjė asgjė, ilaēet shpesh nuk i bėjnė efekt. Pėr 40 vjet ajo ka jetuar me dhimbje tė tilla qė i pėrsėriten tė paktėn 4 herė nė javė. Ndonjėherė dhimjet janė aq tė forta sa qė ajo detyrohet tė mbushė lavamanin me akull dhe tė zhysė kokėn nė tė pėr tė mpirė dhimbjet. Mjekėt thonė se pėr 25 pėrqind tė pacientėve me migrenė, ilaēet janė tė paefektėshme. Pėr kėtė arsye, Bonie Mur pranoi kėshillėn e mjekut dhe shkoi tek kirurgu pėr njė operim tė thjeshtė nė hundė. Operacion qė tashmė po bėhet i pėrhapur. Doktor Fereidon Behin thotė se njerėzit qė vuajnė nga migrena, nė se pikėn e kontaktit e kanė nė hundė, heqja e kėsaj pike ka shumė tė ngjarė tė largojė edhe dhimbjen. Pikė kontakti ai quan vendin ku kockat e brendėshme tė hundės takohen me septumin, muri ndarės i vrimave tė hundės. Kur kockat e hundės shtyhen pas septumit kjo shkakton dhimbjen e kokės, qė bėhet e padurueshme. Disa mjekėt besojnė se operacioni nė hundė sjell rezultate tė mira nė 65 pėrqind tė rasteve, por tė tjerė thonė se dhimbjet e migrenės shpesh kthehen edhe pas operimit. Statistikat tregonė se 80 pėrqind e amerikanėve qė vuajnė nga migrena janė femra. Studimet ende jo tė plota tregojnė se gratė preken mė sė shumti nga kjo sėmudje pėr arsye tė ndryshimeve hormanale nė organizmin e tyre. Studimet pėrfshijnė si shkaktarė edhe menopazėn, si dhe pėrdorimin e ilaēeve kundėr shtazanisė, apo shrregullime nė orarin e gjumit, pėrdorimin e tepruar alkoholit dhe ēokollatave. Mjekėt thonė se shpesh, simptomat e migrenės diagnostikohen gabim si alergji ose sinozit.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#39
| ||||
| ||||
| Virusi i gripit tė shpendėve Ndėrsa kėrcėnimi nga gripi ishpendėve po pėrhapet nė botė, vėmendja kryesore e shkencėtarėve ėshtė pėrqėndruar nė studimin e virusit, pėr tė zbuluar se kur dhe nė se, virusi mund tė ndryshojė dhe tė kalojė nga shpendėt tek njeriu. Gripi i shpendėve ėshtė konfirmuar tani nė mė shumė se 40 vende tė botės dhe zyrtarėt e shėndetėsisė po pėrpiqen tė frenojnė pėrhapjen e tij. Nga rreth 200 njerėz tė diagnostikuar me gripin e shpendėve deri tani, mė shumė se gjysma e tyre kanė vdekur. Ata e morėn virusin nga kontakti me pulat, rosat dhe zogjtė. Deri tani virusi i gripit tė shpendėve nuk pėrhapet nga njeri tek njeriu. Dr. Robert Webster mbledh dhe studion lloje tė virusit nė laboratorin e tij nė Memphis. Ai thotė se ka shumė tė ngjarė qė virusi tė pėsojė ndryshime gjenetike dhe tė bėhet i aftė pėr tė kaluar nga shpendėt tek njerėzit: "Ka shumė tė ngjarė tani qė virusi tė ndryshojė pėr tu transmetuar nga njeriu tek njeriu", thotė Webster. Nė se kjo ndodh, epidemia vdekjeprurėse do tė pėrhapej shumė shpejt nė mbarė botėn: "Ėshtė e papranueshme tė mendosh se mund tė vdesė 50 pėrqind e popullsisė, por mendoj se kjo mundėsi ekziston. Mė vjen keq nė se njerėzit frikėsoshen, por kjo ėshtė detyra ime. Dr. Jeffrey Taubenbergen nė Institutin e Pathologjisė tė Forcave tė Armatosura thotė se ekziston njė pėrvojė frikėsuese, ajo e epidemisė sė vitit 1918: "Rreziku i gripit tė tanishėm tė shpendėve ėshtė se virusi mund tė jetė duke u ndryshuar nė tė njėjtėn mėnyrė si ai i vitit 1918". Dr. Taubenberger drejton grupin e studiuesve qė zbėrthyen kodin gjenetik tė virusit, i cili fillimisht u shfaq si njė virus gripi shpendėsh. Por ata nuk janė tė sigurtė se ku dhe kur ndodhi kjo. Ai thotė se virusi i sotėm i gripit, i quajtur H5N1 po tregon disa ngjashmėri me virusin e vitit 1918: "Viruset H5, veēanėrisht ato tė kohėve tė fundit, ndajnė tė njėjtat ndryshime duke sygjeruar se virusi po kėrkon tė bėjė ndryshime pėr tė kaluar tek njerėzit. Kjo ėshtė njė situatė shumė shqetėsuese pėr ne", thotė Taubenberger. Askush nuk e di se sa ndryshime do ti duhen virusit qė ai tė kalojė tek njerėzit, kur do tė ndodh kjo, dhe mė e rėndėsishmja, nė se do tė ndodhė ndonjėherė. "Mund tė mos ndodh. Mund tė kėrkojė shumė ndryshime. Virusi mund tė mos jetė nė gjendje tė shndrohet nė virus tek njerėzit", thotė zonja Moscona. Megjithatė, Dr. Anne Moscona e shpenzon ditėn duke kėrkuar pėr tipe tė reja anti-virale qė do tė parandalonin apo ngadalėsonin pėrhapjen e gripit tė shpendėve tek njerėzit."Kur virusi tė bėhet i aftė pėr tu transmetuar nga njeriu-tek njeriu, do tė jetė e vėshtirė tė frenohet. Shkencėtarėt po punojnė pa ndėrprerje, me shpresė se virusi nuk do tė ndryshojė, por po pėrgatiten edhe pėr mė tė keqen.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#40
| ||||
| ||||
| Studim i ri mbi funksionin e trurit menjėherė pas zgjimit nga gjumi Shumė njerėzve u duhet kohė pėr tu dalė gjumi pasi ēohen nga shtrati. Njė studim i ri tregon se gjatė minutave tė para pas zgjimit, aftėsia jonė pėr tė marrė vendime nuk ėshtė mė e mirė se pas konsumimit tė njė sasie jo tė vogėl alkoholi. Nuk ėshtė habi qė kaq shumė njerėz pijnė kafe nė mėngjes pėr tė fituar energji. Njė studim i ri nga Universiteti i Kolorados ka zbuluar se dobėsia fizike dhe mungesa e ekuilibrit qė ndjejmė kur zgjohemi nga gjumi mund tė na bėjė mė tė paaftė se po tė mos flinim fare. Josh Rodgers ėshtė student qė ka marrė pjesė nė kėtė studim. Kur ai zgjohet papritur dhe i kėrkohet tė bėjė njė test tė thjeshtė matematike, Josh nuk lėviz shpejt dhe nuk mendon qartė. Ėshtė me tė vėrtetė e vėshtirė. Profesor Kenet Right udhėhoqi studimin i cili ėshtė botuar nė Gazetėn e Shoqatės Amerikane tė Mjekėsisė. Ne kemi zbuluar se kur ngrihemi nga gjumi aftėsitė tona janė shumė mė tė kufizuara sesa gjatė orėve qė jemi zgjuar. Profesor Wright ka zbuluar edhe se kur mund tė merren notat mė tė ulėta nė provime. Mungesa mė e theksuar e aftėsive ndodh menjėherė pas zgjimit gjatė pak minutave tė para. Shumicėn e kohės kjo lloj mungesė ekuilibri e quajtur ndryshe inerci e gjumit kalon gjatė 10 minutave tė para. Por pėr ca njerėz mund tė zgjasė deri nė dy orė. Profesor Right dhe studiues tė tjerė testuan njė grup pacientėsh sė pari pasi kishin fjetur gjithė natėn pėr njė javė me radhė. Pastaj ata i testuan kėta pacientė pasi kishin qendruar 26 orė pa gjumė. Pacientėt ishin mė mirė kur ishin pa gjumė fare. Ruth Meyler udhėton shumė dhe thotė se studimi ėshtė i saktė. Kam 36 orė qė jam pa gjumė dhe nuk ėshtė fare problem. Ka njė arsye pėr kėtė. Profesor Right thotė se pjesa ballore e trurit, si i gjithė trupi nuk do tė zgjohet nga gjumi kur bie alarmi. Kjo ėshtė pjesa e trurit qė ėshtė e lidhur me aftėsinė pėr tė menduar qartė dhe pėr tė marrė vendime. Ky zbulim ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr mjekėt dhe punonjėsit e urgjencės, si dhe personelin ushtarak, pra tė gjithė ata njerėz qė duhet tė marrin vendime tė rėndėsishme, nganjėherė tė lidhura me jetėn apo vdekjen, ndėrsa kanė ende inerci gjumi. Kjo ėshtė gjithashtu diēka qė njerėzit qė ngasin makinėn pėr nė punė duhet ta marrin parasysh. Profesor Right thotė se pjesa mė e madhe e aksidenteve ndodhin herėt nė mėngjes kur njerėzit janė rrugės pėr nė punė.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#41
| ||||
| ||||
| Ilaēi Krestor kundėr kolesterinės Astrit Lulushi Rezultatet e njė studimi ritheksojnė rėndėsinė e efekteve tė ilaēeve kundėr kolesterinės. Sipas studimit tė kryer nga klinika e Klevelandit, ilaēi Krestor, kur merret ēdo ditė ndihmon nė tkurrjen e pllakėzave tė gjakut nė arteret e zemrės, por disa kritikė thonė se nuk duhet arritur nė pėrfundimin se kjo tkurrje ndikon nė uljen e rasteve te vdekjeve si pasoje e goditjeve nė zemėr apo nė tru. Xhoel Silvey ishte njė nga 350 pjesmarrėsit nė studim. Ai vuan nga zemra dhe pėr dy vjet morri ēdo ditė njė dozė tė lartė ilaēi Krestor. Pėr shumė vetė ky trajtim uli nivelin e kolesterinės dhe tkurri pllakėzat e gjakut nė arteret e zemrės. Ky ėshtė njė pėrfitim i madh thotė Xhoel duket sikur tė jepet shansi tė bėhesh edhe njė herė i ri. Autori i studimit, doktor Stiven Nissen arriti nė pėrfundimin se dhėnia e njė doze tė lartė ilaēi Krestor pakėson kolesterinėn e keqe deri nė 53 pėrqind dhe shton kolesterinėn e mirė afro 15 pėrqind . Ilaēi krestor gjithashtu pati efekt edhe nė pakėsimin e numrit tė pllakėzave tė gjakut qė bllokojnė arteret. Ky pakėsim shkoi nga 7 deri 9 pėrqind. Doktor Nissen i klinikės sė Klevelandit thotė se kėto pllakėza fillojnė tė formohen nė moshėn 30 vjeēare dhe mosha mesatare e pacientėve qė morrėn pjesė nė studim ishte 58 vjeē. Pra tė arrish tė pakėsosh numrin e pllakėzave tė gjakut nė kėtė moshė do tė thotė ta kthesh gjendjen e artereve nė gjendjen kur personi ishte 20 apo 30 vjeē. Por kjo nuk do tė thotė se ēdo njeri duhet tė fillojė tė marri Krestor. Mjekėt thonė se ky ilaē ka efekte tė rėnda anėsore, pėrfshi dėmtimin e veshkave dhe tė muskujve. Gjithashtu nuk ėshtė e qartė nėse pakėsimi i pllakėzave ul rastet e vdekjeve nga sėmundjet e zemrės. Doktor Lee Green pranė universitetit tė Miēiganit thotė se nuk dihet nėse tkurrja e pllakėzave ndikon pėr tė patur mė pak goditje nė zemėr apo nė tru. Por kardiologėt thonė se pėr miliona pacientė qė rrezikohen nga kėto sėmundje, rezultatet e studimit mbi tė mirat e ilaēit Krestor janė shpresėdhėnėse.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#42
| ||||
| ||||
| Gjeni qė pėrshpejton plakjen Gjatė eksperimenteve me kafshė nė laborator, shkencėtarėt kanė arritur tė kuptojnė se ndryshimi i njė gjeni nė njė grup qelizash tė ADN-sė pėrshpjeton procesin e plakjes tek minjtė. Ata thonė se dhe tani hapi tjetėr ėshtė sesi ta ngadalėsojnė kėtė proces. Ky mi nė laborator duket i moshuar. Ai nuk dėgjon dhe qimet i kanė rėnė, megjithėse ėshtė njėsoj nė moshe me miun tjetėr pėrkrah tij. Shkencėtari Tomas Prolla pranė universitetit tė Viskonsinit thotė se kėta minj moshohen shumė shpejt, rreth 3 herė mė shpejtė sesa minjtė normalė. Eksperimentet e kryesuara nga profesor Prolla nxitėn pėrshpejtimin e moshės tek kėta minj duke ndryshuar njė gjen nė grupin e qelizave mitokondriale. Nė kushte normale, qelizat mitokondriale veprojnė si burim kryesor i furnizimit tė organizmit me energji. Siē thuhet nė studim, botuar nė revistėn Science, ky ndryshim nė gjen i bėri qelizat mitokondriale tė paafta pėr tė kontrolluar kodin e ADN-sė pėr ndonjė gabim. Profesor Prolla thotė se pas ndryshimit tė gjenit, mitokondria mund tė funksionojė pėr kopjimin e ADN-sė por jo si kontrollues i saj. Kjo sjell si rezultat qė qelizat, nga tė cilat pėrbėhen shumė pjesė tė organizmit, nga flokėt tek kockat e muskujt, tė vdesin para kohe. Shkencėtari Prolla thotė se nga studimi u kuptua se proces i vdekjes sė qelizave sjell plakjen para kohe. Ai thotė se zbulim ka shumė rėndėsi, pasi tani shkenca mund tė ndėrhyjė pėr tė ngadalėsuar procesin e plakjes. Shkencėtarėt thonė se hapi tjetėr ėshtė pėr tė parė nėse ekziston ndonjė mėnyrė pėr tė ngadalėsuar procesin e plakes sė shpejtė tė kėtyre minjėve.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#43
| ||||
| ||||
| Studim mbi depresionin Astrit Lulushi Njė studim i ri i financuar nga qeveria amerikane, tregon se personat qė vuajnė nga depresioni mund tė dalin nga kjo gjendje, madje edhe nė rastet kur ilaēet nuk kanė bėrė efektin e tyre. Duket se rezultatet janė tepėr shpresėdhėnėse pėr njerėzit qė ndeshen thuajse ēdo ditė me depresionin. Nė studim u pėrfshinė 4 mijė vetė, qė tė gjithė tė prekur nga depresioni. Si pasojė e sėmundjes ata vuanin nga pagjumėsia, anoreksia dhe paaftėsia pėr tu pėrqėndruar. Kasey Thompson, e sėmurė nga depresioni, thotė se njerėzit me kėtė sėmundje janė tė pashoqėrueshėm, ēdo gjė u duket e zymtė dhe ndjehen tė lodhur pėr tė kryer veprimtaritė e pėrditėshme. Nė studim, ēdo pacient morri ilaēe kundėr depresionit dhe 33 pėrqind e tyre u shėruan. Pas kėsaj u shtrua pyetja se si mund tė ndihmohen tė gjithė ata qė vazhdojnė tė jenė nė gjendje depresive. Doktor Patrik McGrath, pranė institutit psikiatrik tė Nju Jorkut, thotė se pėrgjigjen e kėsaj pyetje e kėrkojnė si pacientėt ashtu edhe mjekėt. Pėr ata qė kanė nevojė pėr ndihmė, autorėt e studimit thonė se ndyshimi i llojit tė ilaēit kundėr depresionit ndihmoi 25 pėrqind tė pacientėve pėr tė dalė nga gjendja depressive. Doktor Xhon Rush i universitetit Southuestern tė Teksasit thotė se ky rezultat ishte befasues, pasi pavarėsit nga lloji i ilaēit tė ndryshuar, nga kjo pėrfituan tė gjithė pacientė. Ndėrsa kombinimi i dy ilaēeve kundėr depresionit u erdhi nė ndihmė 36 pėrqind tė pacientėve. Tani pėr here tė pare, mjekėt kanė tė dhėna tė qarta se trajtimi me kėmbėngulje i depresionit jep rezultate positive dhe se gjetja e ilaēit tė pėrshtatshėm anti depresiv pėr ēdo pacient, luan rol tė madh nė shėrimin e tij. Gjithashtu nga studimi doli se pacientėve ndoshta u duhet tė marrin ilaēe pėr njė periudhė mė tė gjatė se sa rekomandohej mė parė kur mjekėt thonin se ata duhej tė prisnin 4 deri nė 6 javė pėr tė parė nė se ilaēi kundėr depresionit po bėnte efektin e dėshirueshėm. Pėr Kasey Thompsonin u desh durim e kėmbėngulje derisa mjekėt gjetėn njė kombinim ilaēesh qė dhanė rezultat. Ajo thotė se tani ndjehet plot energji, gėzim e dėshirė pėr tė punuar. Si pasojė e depresionit, Kasey ka afro 3 vjet qė nuk shkon nė punė.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#44
| ||||
| ||||
| Uji i pijshėm dhe fluori Uji i pijshėm pėrmban njė kimikat natyror, Fluor, i cili nė sasi tė moderuar shton vlerat shėndetsore tė ujit dhe kur uji ėshtė i varfėr me fluor, ekspertėt e shtojnė atė artificialisht. Por njė studim i kohėve tė fundit shtron pyetjen se nė ēfarė shkalle duhet tė jetė pėrmbajtja e fluorit, qė uji tė quhet tė shėndetshėm. Dihet se njė sasi e caktuar fluori nė ujin e pijshėm ėshtė mirė pėr shėndetin. Prej kohėsh ėshtė thenė se fluori forcon kockat dhe ndihmon nė mbarėvajtjen e dhėmbėve. Fluori shtohet nė depozitat e ujit tė pijshėm ku nivelet natyrore tė kėtij kimikati nuk janė tė mjaftueshėm nė ujė. Studimi i kryer nga kėshilli kombėtar i akademive kėrkimore, i hedh njė vėshtrim niveleve tė fluorit natyror nė ujė. Agjencia amerikane pėr mbrojtjen e mjedisit lejon 4 miligram fluor pėr njė litėr ujė. Por nė studim thuhet se kjo sasi ėshtė shumė e madhe dhe e dėmshme. Veēanėrisht fėmijėt janė nė rrezik mė tė lartė pėr tu prekur nga prishja e dhėmbėve, pasi fluori dėmton zmaltin e dhėmbėve. Profesor Xhon Doull thotė se dėmtimi fillon gjatė periudhės sė zhvillimit tė dhėmbėve tek fėmija, para daljes sė tyre dhe se ky dėmtim bėhet i pėrherėshėm. Niveli i lartė i fluorit nė ujin e pijshėm mund tė krijojė frakturė kockash, ndėrsa niveli tepėr i lartė dėmton veshkat dhe mėlēinė. Furnizuesit me ujė tė komuniteteve e masin sasinė e fluorit kur uji del nga ēesma, ndėrsa sistemet filtruese tė ujit kushtojnė nga 300 dollarė deri nė 1 mijė dollarė. Eksperti Ēarls Pull thotė se sistemet shtėpiake tė filtrimit tė ujit janė tė efektshėm 13 deri 90 pėrqind, kjo varet nga lloji apo cilėsia e pajisjes. Tė dhėnat mė tė fundit tregojnė se vetėm njė pjesė e vogėl e popullates nė SHBA, rreth 200 mijė vetė, ndodhet aktualisht nė rrezik nga fluori I tepėrt nė ujė. Por rezultatet e kėtij studimi pritet tė ringjallin debatet nė komunitete tė ndryshme.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#45
| ||||
| ||||
| Kujdesi ritual mjekėsor Ndėrkohė, shkencėtarėt sjellin njė shembull tė ri tė fuqisė sė mendjes nė ndihmė tė shėndetit. Ata thonė se rituali i kujdesit mjekėsor mund tė jetė i rėndėsishėm pėr pėrmirėsimin e shėndetit. Njė vizitė tek mjeku mund tė mos jetė e parapėlqyeshme, por ēdo gjė duke filluar nga njė bisedė me mjekun nė zyrė deri tek vėshtrimi i diplomave tė tij tė varura nė mur, mund tė ndihmojnė pėr tu ndjerė mė mirė. Doktor Ted Kapēuk pranė shkollės mjekėsore tė Harvardit thotė se mjekesia rituale duhet marrė parasysh kur ėshtė fjala pėr kujdes shėndetėsor. Doktor Kapēuk po kryen prova pėr tė parė nė se krijimi i idesė tek pacienti se ai po trajtohet, por nė fakt bėhet sikur trajtohet, ose dhėnia gjoja e ilaēeve qė kanė vetėm formėn e ilaēit tablet, por nė fakt janė karamele, ose placebo, mund tė pakėsojnė dhimbjet kronike qė pacientėt ndjejnė nė krah. Doktor Kpaēuk krahasoi rezultatet e njė procedure tė rreme akupunkture me ato tė njė tabletė qė pėrmbante vetėm karamel dhe arriti nė pėrfundimin se akupunktura fallso ishte mė e efektėshme sesa karamelja nė formė tableti ose placebo.Akupunktura ėshtė pjesė e mjekėsisė popullore kineze qė nė disa raste ka treguar efektshmėri nė largimin e dhimbjeve dhe trajtimin e sėmundjeve. Siē njoftohet edhe nė revistėn Diskovery, akupunktura fallso e kryer nga doctor Kapēuk bėhet me gjilpėra qė nuk depėrtojnė lėkurėn. Pacientėt e kryejnė kėtė ritual dy here nė javė dhe tė dhėnat treguan se dhimbjet nė krahun e pacientėve u pakėsuan dukshėm. Doktor Kapēuk thotė se disa rituale janė mė tė efektėshme sesa tė tjerat. Porfesori i shkollės mjekėsore pranė universitetit tė Harvardit nuk rekomandon qė mjekėt tani tė fillojnė tė japin ilaēe placebo e tė kryejnė procedura tė rreme, por ai shton se mjekėt duhet tė shqyrtojnė mėnyrat jo vetėm se si ti trajtojnė tė sėmurėt por edhe se si tė sillen me ta.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |
|
#46
| ||||
| ||||
| Tėmthi i rikrijuar nė laborator Astrit Lulushi Pėr herė tė parė shkencėtarėt amerikanė kanė rikrijuar tėmthin, njė nga organet mė tė ndėrlikuara tė njeriut. Tėmthi i krijuar nga qeliza tė rritura nė laborator, i hap rrugėn zhvillimeve tė tjera premtuese pėr rikrijimin e organeve tė tjera pėrfshi zemrėn. Sipas revistės Lancet, transplantimi i tėmthit tė rikrijuar nė laborator u krye tek 7 pacientė nga katėr nė 19 vjeē. Ekipi i mjekėve nė spitalin e fėmijėve nė Boston e kreu pėr herė tė parė kėtė procedurė qė nė vitin 1999, por mjekėt donin tė siguroheshin se njė organ i tillė do tė sillte tė njėjta rezultate tė mira edhe tek pacientė tė tjerė, pastaj tė shpallnin rezultatet.
__________________ The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps. |