Total: (110,051) Pershendetje Vizitor | | Ndihme | Na Shkruani
Parajsa.com Forumi
... komuniteti i shqiptareve

Kendi i Reklamave


Tregoni rezultatet 1 ne 28 nga 28
  1. #1
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Dritero Agolli

    Dritero Agolli lindi ne Menkulas te Devollit. Pasi mori mesimet e para ne vendlindje, vazhdoi gjimnazin e Gjirokastres, nje shkolle me mjaft tradite. Studimet e larta per letersi i mbaroi ne Peterburg. Ka punuar shume kohe gazetar ne gazeten e perditshme "Zeri i popullit", dhe per shume vjet ka qene Kryetar i Lidhjes se Shkrimtareve dhe Artisteve te Shqiperise. Per tridhjete vjet me radhe Dritero Agolli u zgjodh deputet.

    Krijimtaria e tij letrare eshte mjaft e pasur ne gjini e lloje te ndryshme: poezi, poema, tregime, novela, romane, drama, skenare filmash etj. eshte fitues i disa cmimeve dhe i nderimeve te tjera. Disa prej veprave me te rendesishme te tij jane perkthyer ne Perendim e ne Lindje. Dritero Agolli hyri qe ne fillim ne letersine shqiptare (vitet'60) si nje protagonist i saj, duke i ndryshuar permasen e se ardhmes. Ne vepren e Agollit e pa veten si protagonist bujku dhe bariu, fshatari dhe studenti, malesori dhe fusharaku. Agolli i be poeti i tokes dhe i dashurise per te, shkrimtari i filozofise dhe i dhimbjes njerezore. Vepra letrare e Dritero Agollit krijoi traditen e re te letersise shqiptare.

    Ajo na ben te ndihemi me dinjitet perballe botes se madhe. Shkrimtar i madh i nje "gjuhe te vogel", ai eshte po aq i dashur prej lexuesve bashkekombas, sa dhe ne metropolet e kultures boterore. Dritero Agolli dhe brezi i tij letrar (vitet '60) nuk u paraqiten me ndonje poetike te re, sido qe u diskutua mjaft edhe per rimen dhe ritmin, per vargun e lire dhe vargun e rregullt, per "rreptesine" e poezise. Me shume pervoja e tij krijuese, se traktatet teorike, beri qe te ndryshohej rrenjesisht tradita e vjersherimit shqip. Dritero Agolli u shfaq ne letersi si nje autor me kerkesa te larta per poezine. Ai synoi nje poezi me te pervecme, me me shume individualitet. Agolli krijoi poezine e "un-it", perkunder poezise se "ne-ve", qe shkruhej "per te bashkuar masat".

    Agolli krijoi nje model te ri vjersherimi ne problematike dhe ne mjeshterine letrare, gershetoi natyrshem vlerat tradizionale te poezise me menyra te reja te shprehjes poetike. Thjeshtesia e komunikimit, mesazhet universale dhe shprehja e hapur e ndjeshmerise jane shtyllat e forta ku mbeshtetet poezia e tij. Ne prozen e tij Agolli solli risi lo vetem ne strukturen narrative, por dhe ne galerine e personazheve te veta. Ata lane sa te cuditshem aq dhe te zakonshem, sa tragjike aq edhe komike, sa te thjeshte aq edhe madheshtore. Frazeologjia e pasur popullore dhe filosofia jetesore e bejne pergjithesisht tere vepren letrare te Agollit sot per sot nder me te lexuaren.

    Poezia
    Poezia e Agollit krijoi nje model te ri vjersherimi ne problematike, ne shqetesime dhe ne mjeshterine letrare. Me krijimtarine e vet Dritero Agolli ka treguar se di te rrezikoje ne letersi. Dyzet vjet me pare, duke botuar vellimin e pare poetik "Ne rruge dola" (1958), ai huajti per titull pjesen e pare te nje dyvargeshi te mirenjohur te poetit skocez Berns: "Ne rruge dola / Pas meje porta u mbyll". Rruga e rritjes se tij poetike shprehet dhe ne titujt e librave poetike: Hapat e mia ne asfalt (1961), Shtigje malesh dhe trotuare (1965), Devoll-Devoll (1964), Mesdite (1968), Baballaret (1969), Nene Shqiperi (1974), Fjala gdhend gurin (1977), Udhetoj i menduar (1985), Pelegrini i vonuar (1993), Lypesi i kohes (1995), Fletorkat e mesnates (1999) e libra te tjere. Me poezine e tij Dritero Agolli e ckanonizoi vjersherimin e tradites dhe njeheresh krijoi nje tradite te re e cliroi poezine shqipe nga nje fryme monumentalizmi te genjeshtert, nga deklarativizmi dhe ngurtesia; ndryshoi perdorimin per "temen e madhe", duke kerkuar madheshti poetike jo vetem prej luftes dhe heroizmit te jashtem, por edhe prej perjetimeve te "heroit te dobesise"; duke zgjeruar shumefish hapesiren e realitetit ne poezi dhe duke i ndryshuar rrenjesisht raportet ndermjet tyre.

    Agolli krijoi nje poezi antologjike me motive te perditshmerise se jetes.
    Poezia e Agollit ka ndikime te drejtperdrejta prej poezise popullore, prej artit te Naim Frasherit e te Lasgushit, prej Bernsit e autoreve ruse te fillimit te shekullit te 20-te. Kjo poezi emancipoi ne teresi mendimin letrar ne Shqiperi dhe futi frymen e konkurrences per ide te reja dhe cilesi ne art. Gjithashtu krijimtaria poetike e Dritero Agollit mund te cilesohet si liriko-epike. Kjo ishte nje shmangie e madhe nga tradita, e cila mbahej kryesisht ne lavdine epike. Agolli e pruri poezine shqipe prej kozmocentrizmit ne homocentrizem. Poezia e D. Agollit e ktheu vemendjen ne jeten e njeriut ne kohe paqeje. Ne kohen kur u botuan librat e pare poetike te tij, boten e sundonte slogani "t'i ktheime armet ne plugje". Kjo ishte nje thirrje e pergjithshme e njerezimit ne gjysmen e planetit. Ne kete kohe Agolli shkroi poezi qe pershkohen nga kulti i vendlindjes, i tokes, i bukes, i parmendes, i familjes, i prindit, babait. Ishte nje prurie e re ne letersine shqipe pretendimi i tij per te qene nje "une" i identifikuar ne letersi. Kjo u shpreh qarte, fillimisht ne poemat "Devoll-Devoll", dhe "Poeme per babane dhe per veten". Nga ana tjeter ne teresine e vet poezia e Dritero Agollit sundohet nga bota e gjalle, shpirtezimi i mjedisit, shenjterimi i natyres, i ares dhe i bagetise. Ne kete tipar te poezise se tij rishfaqen panteizmi i Naimit dhe gjurme te botekuptimit bektashian.

    Ne menyren e vet Dritero Agolli krijoi "nje Shqiperi alterna-tive", qe mbeshtetej ne nje ideal romantik. Kjo eshte nje marredhenie e zakonshme poetike me realitetin, e njohur ne traditen shqiptare dhe ate te huaj. Te gjithe e dine se Naimi e kishte fare mire te qarte se cila ishte Shqiperia, por ai krijoi Shqiperine e vet plot bukurira imagjinare. Ismail Kadare e krijoi "Shqiperine tjeter" duke merguar ne lashtesite e mocme shqiptare. Ndersa "Shqiperia tjeter" e Dritero Agollit, qe hyjnizohet tek "Nene Shqiperi" dhe ne vepra te tjera, eshte kulti i atdheut, perthirrja e krenarise kombetare. "Nene Shqiperi", si duket, u shkrua si nje "Bageti e bujqesi" e koheve moderne. Fryma naimiane e futurizmit romantik ("Shqiperia, c'mund te jete", sic do te shprehej Samiu), ndihet e plotpushtetshme ne poeme.

    Agolli deshironte te ndertonte nje Shqiperi te lumtur. Poetikisht kjo mund te arrihej ose ne formen e mitit te se shkuares (nostalgjise per "motin e madh", si e bene shumica e rilindesve), ose ne formen e utopise - kultit te se ardhmes, idealizimit te nje "vendi qe nuk ekziston" (nga greqishtja. "u-topos", "vend qe s'eshte"). Dhe ne vellimet me te fundit poetike, D. Agolli s'ka pushuar se qeni nje poet mjaft popullor, qe s'mban kurrefare distance me lexuesin e thjeshte; qe dhimbjen, gezimin dhe dobesine njerezore i merr si ndjenja universale dhe i shkrin me filozofine jetesore.

    Raportet jete / vdekje, lumturi / hidherim, tradhti / bese etj. bashkejetojne dhe perplasen me njera-tjetren sa ne realitetin e jashtem aq edhe ne ate te brendshem. Dritero Agolli qe nga fillimet e deri me sot mbeti nje poet i trishtimeve "te vogla" per nje zog te vrare apo nje qen te shtypur dhe poeti i dhimbjeve te medha per udhekryqin e historise shqiptare.

    Asnje poet me shume se Agolli nuk e ka te shprehur kaq me sinqeritet dobesine e vet njerezore.

    Me ndodh sikur s'jetoj ne vendin tim,
    Por ne nje vend te huaj dhe te larget...
    (Sikur s'jetoi ne vendin tim)

    ... Dhe gishtat kercas si kokrra arrash te forta
    eshte koha kur mblidhem shuk nen peshen e nates
    Dhe pres i friksuar kusaret te vijne te porta
    (eshte koha)

    Po iki me trishtim i zhgenjyer nga miqte,
    E mbylla dhe deren qe rrinte e hapur...
    ... Diku ne nje skaj te larget do prehem
    Me qafen e futur ne jaken gri te xhaketes...
    ( Trishtimi)

    Libri poetik "Fletorka e mesnates" u botua nga Dritero Agolli ne 40-vjetorin e botimit te vellimit te pare, "Ne rruge dola". Gjate 40 vjeteve krijimtari, poezia e Dritero Agollit ka ruajtur disa tipare pervecuese, te cilat jane te pranishme vijimisht: kultin e tokes dhe te bukes, shenjterimin e natyres dhe te njeriut, raportin vetjak me boten, mitin e dheut te te pareve dhe te historise se tyre, permasen e nje te ardhmeje optimiste dhe zhgenjimin per humbjet e se shkuares. Ne vitet '90 Agolli iu paraqit lexuesit te vet me nje ringjallje poetike. Kjo qe nje sfide e fuqise krijuese. Pas "Pelegrinit te vonuar" dhe "Lypesit te kohes", ne nje periudhe kulturore qe erdhi me tronditje te renda te referencave te shoqerise, poeti shfaqi nje tjeter pjese te fshehte te vetes, qe ruhej diku ne "Fletorken e mesnates".
    Ne kete liber shperfaqet po ai Dritero qe prej vitesh "udheton i menduar", po ai qytetar qe mundohet te shohe fatin e vet ne fatin e bashkesise ku jeton, i njejti poet qe e gdhend fjalen sikurse mjeshtri gurin. "Fletorka e mesnates" eshte nje vellim me te cilin poeti ka shprehur perjetimet e dhimbshme te nje kohe me tronditje te medha, prej vitit 1996, kryesisht te vitit 1997, disa edhe te vitit 1998. Me kete vellim eshte paraqitur nje hapesire tjeter e poezise se tij.

    Vjershat e "Fletorkes se mesnates" jane bisede e dhimbshme me veten, me miqte, me aleatet dhe kundershtaret, me njeriun ashtu sic eshte. Nata eshte e ngarkuar me zymtesi dhe njeriu eshte mire te mos mendoje gjate nates. Nata eshte depresive dhe njeriu eshte mire te ruhet prej renies, sidomos ne kohera te renda. Mirepo ndergjegjja e poetit nuk mundet ta pranoje kete luks. Dhe eshte nje fat qe ndergjegjja e poetit ka ndenjur zgjuar e ka kthyer ne art situata e ndjesi qe njeriu i zakonshem do t'i shmangte lehte me nje qetesues nervash. Poeti ka nyjetuar ne artin e tij vuajtjet e njeriut qe e di pergjegjesine e tij para opinionit, qe t'i tregoje atij se c'vlere ka dhimbja. Po, edhe dhimbja ka vlere! Eshte nje ndjenje fisnikeruese.
    Ka qene nje fat per njeriun shqiptar, subjektin qe pret letersine ne gjuhen shqipe, qe keto dhimbje poeti la sjell atij si nje "realitet te dyte", si realitet letrar. Ne dridhemi nga dhimbja e poetit, qe vjen prej "realitetit te pare", ngjarjes se dites, gjemes se dites, tronditjes se dites, te cilin poeti nuk e ka perjetuar si poezi. Permes dhimbjes letrare qe arriti te shprehe Dritero Agolli ne kemi mundur te kuptojme vleren e mahnitshme te gjuhes qe flasim e qe kane folur te paret tane, vlerat e kesaj pasurie qe i lidh shqiptaret me burimin e kryehershem te popujve evropiane e indo-evropiane, finesat e saj te brendshme, qe vetem nje mjeshter i fjales mund t'i beje te ditura.

    Proza
    Komisari Memo (1970), ndoshta per shkak te ngjyreses se fjales "komisar", eshte nje liber qe shpesh eshte gjendur i ekspozuar kritikes. A eshte "Komisari Memo" nje veper tipike e realizmit socialist, ne kuptimin e nenshtrimit ideologjik (ndaj frymes se partise) dhe artistik (ndaj kanoneve), domethene nje veper skematike? Veshtire te thuhet po. Se pari, sepse vete figura qendrore e romanit, komisari Memo, eshte brenda llojit te "njerezve te krisur" qe permban ne teresine e vet letersia e Dritero Agollit. Ai nuk eshte nje komisar i ngrire ne rregulla e mendime, si dy paraardhesit e tij, qe komandanti Rrapo i kishte perzene pa e zgjatur. Komisari Memo, "patriot i nje kohe te re", e gjen pa veshtiresi gjuhen e komunikimit me "shqiptarin e vjeter patriot" komandantin Rrapo, qe ngjan si i thirrur prej kohes se komiteve. Ai eshte nje hero qe here-here e shkel disiplinen, ben gabime, dashuron nje vajze ne nje kohe kur per cenim te kesaj tabuje, mund te merrje vendimin e pushkatimit nga gjyqi partizan (duhej edhe shume qe Kongresi i Helmesit ta lejonte dashurine), nuk ben "trimerira sokolash".

    Zhurma e ererave te dikurshme (1964), nje permbledhje me tregime, botuar me 1964, u hoq nga qarkullimi per nxirje realiteti Nga pikepamja letrare, keto tregime, nje pjese e te cilave u ribotuan ne librin "Njerez te krisur", jane te mbushura me personazhe atipike, me karakter e pamje te paskalitura, me individualitete jashte standartit, gje qe perbente nje largim te hapur nga parimet e metodes skematike zyrtare.
    Ne romanin Njeriu me top (1975) Dritero Agolli zbuloi nje marredhenie tjeter, krejt te ndryshme nga ajo e "Gjeneralit te ushtrise se vdekur" te Kadarese, sa i takon raportit te njeriut shqiptar me armen. Zot e rob i pushkes, i magjepsur dhe i marrosur prej saj, ky njeri ben cudira e marrezira nga me te pabesueshmet. Ky njeri eshte i denje te therrase me deshperim njesoj si Hamleti: "Dynjaja u prish! O hak i madh, c'pret?!", ndonese mund te mos e kete degjuar kurre emrin e Shekspirit. Edhe ne kete roman shfaqen gjurme te babait patriark ne organizimin e bashkesive bektashiane shqiptare.

    Romani Trandafil ne gote (1980) u prit nga mendimi letrar si nje "liber roze", por me kete veper Dritero Agolli provoi te bente nje sfide tjeter ne letersi, duke krijuar nje veper te arrire me nje personazh qe gjendet midis dashurish, pa tema epokale; pa epizem dhe heroizem. Me kete roman Agolli krijoi njeriun hero per merita te dobesise, duke manifestuar nje hapesire lirie vetjake jashte asaj lirie qe ofrohej prej mendimit shoqeror te kohes.

    Dritero Agolli eshte nje shkrimtar i mesuar me "goditje rrufesh". Ne vitin 1965, nje plenum i posacem i Komitetit Qendror te Partise se Punes per letersine dhe artet, e kishte kritikuar ne raportin kryesor librin e tij "Zhurma e ererave te dikurshme", i cili pastaj u hoq fare nga qarkullimi. Ndonese periudha e liberalizmit ne kulture (1972-1974) e gjeti "ne pozita te shendosha" (sapo kishte botuar poemen "Baballaret", qe evokonte lidhjen e brezave dhe jo konfliktin e tyre), romani Shkelqimi dhe renia e shokut Zylo, qe botohej pjese-pjese ne revisten "Hosteni", u nderpre me porosi nga zyra te larta te shtetit. Ne mesin e viteve '70 nje teater vuri ne skene dramen e tij "Balade per nje grua", ku personazhi qendror, nje aktiviste e partise ne rreth, anetare byroje, voton kunder perjashtimit te ish-burrit te saj nga partia, por duke zbritur shkallet pas mbledhjes i thote: "Ti je i denje per te qendruar ne parti, por jo per te qene burri im!". Ishte nje "kundravajtje ideologjike" qe nuk mund te falej.

    Sipas vijes duhej te ndodhte e kunderta: marredhenia ne familje vinte si rrjedhim i mbetjes ose jo ne parti. Shfaqja u ndalua dhe drama nuk u botua me. Edhe dramat Fytyra e dyte e Mosha e bardhe nuk u priten mire nga kritika zyrtare. Polemike kritike u zhvillua per romanin "Trandafil ne gote". Vitet '80 vijuan me nje varg zymtish te tjera. "Hundeleshi" (i botuar me pas me titullin "Kaloresi lakuriq"), u kritikua ashper per ironi dhe aludime anti-ideologjjke. Kritikat ndoqen edhe disa tregime dhe cikle poezish te botuara ne gazeten "Drita". Ndersa per romanin "Deshtaku", qe pruri tek lexuesit nje realitet me drame, u mbajt heshtje.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  2. #2
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Shkelqimi dhe Renia e Shokut Zylo

    Shkelqimi dhe Renia e Shokut Zylo
    Analize

    Ndonese vete shkrimtari D.Agolli eshte shprehur se "me Arken e djallit, do te ndryshoj perfytyrimin e letersise shqipe", per nje shumice lexuesish kontributi me i rendesishem letrar i tij ne proze eshte "Shkelqimi dhe renia e shokut Zylo" (1973).
    Kronike e karrieres se palavdishme te nje zyrtari "ne vije", romani eshte ne te njejten kohe pasqyre e pozites se mjere te vartesit te tij, Demkes, nje kalemxhi i stervitur, qe pak nga pak eshte ndare me talentin.

    Vitet e fundit, vecanerisht pas botimit ne France, ketij romani i eshte rikthyer vemendja. Rreth tij eshte debatuar shume. Jane hequr paralele dhe jane bere analogji me vepra te ngjashme qe nuk gjeten tribune botimi ne vende te Lindjes ish-komuniste. Me kete rast eshte permendur, jo pa njefare cudie, shkalla e lirise se krijimtarise tek autoret me te talentuar ne Shqiperi. Per nje gjykim me prane se vertetes rreth kesaj ceshtjeje, ndoshta duhej vene ne dukje fakti qe ky roman u paraqit fillimisht si prone letrare e se vetmes reviste humoristike te vendit - "Hosteni" - si dhe fakti tjeter i njohur, qe e qeshura mundeson gjithcka. Permbysjet e medha fillojne me humorin. Kur nje periudhe historike mberrin kohen e humorit, kjo do te thote se ajo ka trokitur ne castin e zbatices. "Ushtari i mire Shvejk shembi lavdine e perandorise", thote Hasheku.

    Per burokratet dhe servilet eshte shkruajtur jo pak, por faji pergjithesisht i eshte hedhur njeres pale: ose eprorit arrogant, ose vartesit te perulur. Kurse ne romanin humoristik te D.Agollit, Zyloja dhe Demka, shkurtime te emrave tradicionale "Zylyftar" dhe "Demir", ku nuk merret vesh ku fillon "modernizimi" dhe ku mbarojne "perkedhelja/ perqeshja", e meritojne plotesisht njeri--tjetrin. Te dy jane shkaktare situatash qe e bejne lexuesin te shkulet gazit, por edhe te pezmatohet disi. Produkt i njeri-tjetrit, ata jane njeheresh bashkefajtore per lengaten qe e vetevuajne.

    Per artin e humorit paraqitja e dy personazheve ne bashkefajesi eshte nje zgjedhje e njohur. Mjafton te kujtojme, bie fjala, lidhjet midis Don Kishotit e Sanco Pances ne vepren e mirenjohur te Servantesit, Oliver Hardin dhe Sten Laurelin. Edhe Zyloja me Demken te tille jane, nje ne dy apo dy ne nje. Ata ushqejne njeri--tjetrin dhe nuk mund te ndahen. Zylo pa Demke dhe Demke pa Zylo nuk mund te kete. Cili prej tyre eshte me shume fajtor? Kjo nuk eshte nje gje qe zgjidhet lehte.

    Komizmi i figures se Zylos buron nga kontradikta themelore e karakterit te tij: ai i jep vetes te tjera vlera nga ato qe i takojne, duke menduar se hierarkia shteterore eshte edhe hierarki meritash. Shoku Zylo eshte nje nga qindra e qindra nepunesit e mesem te nje aparati shteteror me shume instrumente. Ai nuk eshte pa merita pune, dicka ka bere per te miren e saj, por keto merita ne peshoren e shoqerise kane rendese shume me te vogel se ne mendjen e Zylos.

    Ne te vertete Zylo Kamberi eshte nje figure tragjikomike. Veprimet e tij te bejne te qeshesh, po aq sa edhe te ndiesh keqardhje. Zyloja nuk eshte nje burokrat poterexhi, bujemadh, i zhurmshem. Arroganca e tij eshte e heshtur. Prepotenca e tlj eshte me ze te ulet. Veprimet e tij perhere priren nga qellime te mbara, por cojne ne gabime trashanike. Zyloja nuk eshte i vetedijshem per semundjen qe e mundon. Ai nuk eshte nje burokrat skematik, qe shquhet qe atje tej.

    Perkundrazi, lexuesi e mbyll librin i bindur se, po te mund te behej i ndergjegjshem per dobesine, shokut Zylo ndoshta do t'i vinin mendte dhe do te gjente force per te ndrequr veten. Prandaj ai eshte nje figure fatkeqe, ku behen bashke miresia e qellimit me padijen, me humbjen e ndjenjes se realitetit, te mases per te verteten. Ne kete kuptim, Zyloja i shfaqet lexuesit ne nje pamje sa te rrezikshme, aq edhe per t'i qare hallin. Zyloja nuk i beson faktit, por imazhit qe ka ne mendje, iluzionit. Permasa e jetes ne menyren e te menduarit te tij eshte zevendesuar nga idete format. Subjektivisht Zyloja e konsideron veten ne pararoje te shoqerise, kurse objektivisht e kufizon ate. Ketu ndahet edhe qendrimi emozional i autorit.

    Ai e perqesh, e satirizon, e ve ne pozite te veshtire personazhin e vet, por edhe i dhimbset, e justifikon disi, madje, ne nje fare menyre, ka raste kur duket qarte se e merr ne mbrojtje, duke mos e zhveshur nga cdo vlere. Situatat qe kalon Zyloja i jeton me seriozitetin me te madh, kur te tjeret mezi e mbajne te qeshuren. Duke ngaterruar forcen e ligjit, te kompetences, te te drejtave si epror, me forcen e argumentit, qe eshte autoriteti me i larte, ai i mvesh vetes atribute te pamerituara, beson verberisht ne forcen cudiberese te urdherit, te fjales. Duke imituar modelin qe ka zgjedhur si shprese per "nepunesin ne ngjitje", ai shmanget nga vetja.

    Burokrat i cuditshem, ne te shumten e heres i dehur nga nje realitet qe nuk ekziston, i merguar nga jeta e vertete, megjithate, here-here Zyloja thote disa te verteta lakonike dhe te befta, qe ai i quan "ese". Ne keto raste eshte shume e veshtire te perdoret per te emertimi burokrat. Madje thua: "sa mire do te ishte te mos e pushtonte ajo semundje e mallkuar, ajo marramendje, ajo dehje qe vjen nga iluzionet, ai dyzim i realitetit.
    Hasheku, ne parathenien e romanit te tij te njohur "Ushtari i mire Shvejk", thote se kenaqesia dhe vleresimi me i madh per te ka qene kur degjoi nje ushtar t'i drejtohej me emrin e personazhit te tij shokut te vet., Kete kenaqesi duhet ta kete ndier edhe autori i romanit "Shkelqimi dhe renia e shokut Zylo". Zyloja dhe Demka jane bere shenjime kategorish te shoqerise. Edhe si burokrat, Zyloja eshte i vecante, disi kapricioz, kontradiktor, krejt i pangjashem me nje galeri te tere personazhesh te ketij lloji, qe gjenden ne letersine humoristike apo johumoristike. Zyloja eshte nje burokrat me drame, burokracia e tij nuk eshte butaforike dhe estradeske.

    Natyra e dyfishte, mosperputhja ndermjet qellimit dhe perfundimit, i provokon lexuesit emocione tejet te kunderta. E rendesishme eshte se cilido qe te jete emocioni: dhimbje, keqardhje, perqeshje, lexuesit i shkakton ndjenjen e refuzimit ndaj pozites se personazhit. Zyloja dhe komisari Memo jane dy prej personazheve qe e kane vene autorin ne proven e skemes. Nje burokrat dhe nje komisar, ne nje letersi te mbushur me burokrate dhe komisare, ishte e veshtire te kishin individualitetin e tyre. Nese D.Agolli edhe ne keto dy raste e tejkalon skemen, duke krijuar nje burokrat te vertete dhe nje komisar te vertete, kjo do te thote se ai e ka mundur skemen.

    Demka, nga ana e tij, gjlthashtu eshte sa qesharak, aq edhe i mjere. Dikur njeri me talent, me kohe ai e ka lene rruges individualitetin dhe dhuntine e vet, per t'iu nenshtruar "vullnetit te detyres", nje eufemizem per vullnetin e eprorit. Ai nuk e ka zotesine magjike te kundershtimit dhe lexuesi thote "mire t'i behet", por prape se prape ndjen keqardhje per te.

    Me Demken autori paralajmeron se njeriu i zakonshem mund ta shperngule fajin nga vetja dhe te gjeje nje alibi, por ai qe ka hyre ne boten e mediumeve publike nuk ka alibi. Individi fiton aq liri sa meriton. Per skllavin e bindur me e mira eshte skllaveria.
    Ku mund te jene sot, pas dy dekadave jete si personazhe ndermjet lexuesve, Zyloja dhe Demka? Nje gje mund te thuhet me siguri: ata perseri jane bashke. Ndoshta mund te kene nderruar rolet. Kjo ndodh shpesh me cifte te tille personazhesh. Ne romanin e njohur te Servantesit ne fillim Don Kishoti eshte krejt jashte realitetit, ne boten e iluzioneve, kurse Sanco Panca habitet me lajthitjet e te zotit. Por ne fund te romanit eshte Sanco Panca qe e humbet sensin e realitetit, duke besuar se eshte emeruar guvernator i nje shteti, ndersa Don Kishoti habitet me naivitetin e shqytarit te tij.

    Fragment

    Nuk kisha deshire te shkoja ne asnje zyre. Isha lodhur duke ndenjur ne kolltuk para shokut Zylo. Vec kesaj, me pihej nje kafe. Keshtu qe pas tij dola edhe une. Hyra ne kafe "Tirana" dhe u ula ne nje tavoline perballe dritares. Duke ndenjur i menduar, fillova te qeshja me vete: "Per mua shoku Zylo eshte fenomenal. Me shume njerez kam punuar. Shume njerezve ua di psikologjine, karakterin, tekat. Por njerezit qe kam njohur nuk mund te krahasohen me shokun Zylo. Si do te me shkoje puna me te, valle? Me duket se ky do t'i shkruaje vete referatet dhe raportet.
    Une vetem do t'i mbledh te dhena. Te pakten keshtu do ta kem me lehte..." - mendova i ulur ne tavoline. Pastaj, aty per aty, me ndriti nje mendim: "Sikur te shkruaj cdo dite ne nje fletore pjese nga bisedat me shokun Zylo, pjese nga fjalimet e tij ne telefon pjese nga kuvendimet e tij me njerezit, kjo do te jete dicka e rralle. Po, une do te merrem perseri me letersi! Ta shohe Zenepja se cilat do te jene, tregimet me te forta, ato qe shkruan Adem Adashi me fejesa e shfejesa, me burra shpatullgjere e me hoxhallare, apo ato qe do te shkruaj une... "Prape qesha, por kete radhe me ze. Por papritur, pas kesaj qeshjeje, me pushtoi nje trishtim i pakuptuar. Ne ndergjegjen time te dyte vinte jehona e raporteve. Kjo jehone gjithnje keshtu me ndiqte. Edhe kur me shfaqej ndonje gezim i turbullt, jehona e raporteve goditese ne muret e ndergjegjes sime dhe ma shuante kete gezim te pandezur. Edhe te shoku Zylo, - mendova me vete, - nuk do te shpetoj nga raportet. Une i duhem shokut Zylo, prandaj kerkoi te me mbaje prane. Ta zeme se per nje kohe ai do te me lere te qete. Pastaj? - pyeta veten. - Ne mos me ngacmofte shoku Zylo, do te me ngacmoje shoku Q. Edhe shokut Q i duhen raportet. Kurrizi yt, o Demke, do t'i mbaje te gjitha letrat e nxira te futura ne dosje te bardha!"
    Perseri qesha si psikopat: "jo, jo, me duket se po lajthit..."
    Ne tavoline m'u kujtua ftesa e shokut Zylo. Sa e priste! Me siguri ajo nuk i ka ardhur. Kot e pret. Ai e di qe nuk i vjen. Edhe sikur te mos i kete ardhur, do te thote se i erdhi, por nuk kishte qejf te shkonte.... Shoku Q. ka rrezik ta lere mbremjen solemne dhe te shkoje ne shtepi te shokut Zylo (sipas mendimit te tij).
    Me erdhi keq per te. Sikur te kisha nje ftese do t'ia jepja. Le te shkonte...
    Tek rrija ne tavoline, pashe nga dritarja Bakirin, nje nga koleget e mi. Ai me vuri re dhe u kthye.
    - Ne thame se do te punoje ne zyren tone; ti e paske punen me shefat, - tha ai.
    - U paraqita per here te pare.
    - E, te dha udhezimet?
    - Biseduam, - u pergjigja.
    - T'i tregoi studimet e para ne "prizmin shkencor?" - qeshi ai.
    - Folem per gjera te tjera, - thashe, pasi nuk doja ta merrja neper goje shokun Zylo.
    - Po partiturat e Diogjenit t'i tregoi? - pyeti ai perseri.
    - Jo.
    - cudi! Ai i mban ne cante..., - tha Bakiri duke qeshur.
    - Do te merrni nje kafe? - e pyeta.
    - Asgje nuk do te marr, - tha ai. - E njihnit mire me pare shokun Zylo? - shtoi.
    - Pak.
    - Une e njoh mire. Dikur kam pasur mjaft miqesi. Ai kujton se une tallem me te dhe eshte larguar, - tha Bakiri.
    - Keni qene edhe me pare bashke ne ndonje pune?
    - Kemi qene ne nje klase ne shkolle. Pastaj ai u ngrit ne pergjegjesi. Megjithate, perseri vazhdoi miqesia jone. Edhe tani kemi njefare miqesie.
    Heshtem per nje cast. Nga dritarja frynte nje ere e ngrohte. Perdja e holle lekundej dhe here pas here me binte ne fytyre.
    - Endrra e shokut Zylo eshte te emerohet ambasador ne ndonje vend te Evropes, - tha Bakiri.
    - E kam degjuar, - thashe une.
    Bakiri qeshi.
    - Na tha nje dite se i ishin lutur ta emeronin ambasador ne nje shtet te huaj, por e kishte refuzuar, sepse nuk i pelqente jeta monotone, pa njerez te njohur, pa vende te njohura... "jashte shtetit eshte merzi per njerezit qe jane mesuar mes nje shoqerie te madhe", - na tha.
    Edhe mua m'u qesh. Bakiri e imitonte zerin e tii me perpikmeri te madhe. Ai u jepte fjaleve intonacionet e shokut Zylo, ai bente te njejtat gjeste dhe te njejtat levizje. Ndofta prandaj shoku Zylo ishte ftohur nga Bakiri. Nuk ka gje me te tmerrshme se ta vesh njeriun ne pozita qesharake. E qeshura e carmatos njeriun. Aristofani me te qeshurat i carmatosi perendite. Bakiri kishte nje zakon qe kur thoshte ndonje fjale me humor, qeshte me ze te larte dhe i binte gjunjeve me pellembe, pastaj te cemblidhte ne krah per te ta terhequr vemendjen.
    - Po ne shtepi te tij ke qene? - pyeti ai dhe me cembidhi ne krah.
    - Jo.
    -Do te shkosh e do te kenaqesh, - tha Bakiri duke mbyllur njerin sy.
    - Pse?
    - Nuk te tregoj asgje qe te mos e humbasesh kuriozitetin. Vetem kur te shkosh me merr edhe mua, - tha dhe u ngrit.
    - Rri! Shpejt eshte.
    - Po dal, Demke.
    Mbeta vetem ne tavoline. Mendja me shkoi perseri te shenimet qe duhet te mbaja nga jeta e shokut Zylo. Por ne cast m'u thye zemra. Kujtova "Tartarinin nga Taraskona" te Alfons Dodese dhe mendova se shenimet e mia do t'u ngjanin atyre qe ishin shkruar ne ate liber te zgjuar. "Njerezit do te kujtojne se une kam imituar "Tartarinin nga Taraskona", - thashe me vete. Pastaj prape u qetesova. "Tartarini nga Taraskona" eshte shkruar shume me vone nga "Don Kishoti" i Servantesit dhe "Panairi i kotesive" i Tekerit, por Dodene nuk e akuzojne se ka imituar keto dy romane te famshme.
    Pas ketyre mendimeve u ngrita. Kishte kaluar mesi i dites. Edhe gruaja duhej te ishte kthyer nga puna, prandaj u nisa dalengadale per ne shtepi.
    Kur hyra ne dhome, pashe ne tavoline nje zarf, mbi te cilin ishin shkruar: "Shoqes Zenepe".
    E hapa dhe nxora qe andej nje leter te trashe te lemuar. Ishte nje ftese.
    Me ftesen ne dore hyra ne kuzhine. Gruaja po hidhte gjellen ne pjate.
    - Ftese per ne mbremjen solemne? - pyeta.
    - Pse cuditesh? Vetem ti qe shkruan raporte ke te drejte te shkosh neper mbremje solemne? tha ajo me nje buzeqeshje dhelperake.
    - cuditem se si nuk i erdhi nje ftese e tille shokut Zylo, -thashe une...

    Ne kete fragment shqetesimi i shokut Zylo eshte me se i drejte. Ai ne nje fare menyre, eshte peng i mentalitetit te vet. Ai i ka mburrur levizjet revolucionare, qarkullimin, frymen e klases, luften kunder burokracise. Tani nuk ka kohe te kthehet prapa. E ka humbur te drejten morale te thote se nuk i pelqen, te largohet nga Tirana. Njeriu duhet ta pranoje qarkullimin me entuziazem. Kete duhet te beje edhe shoku Zylo. Duke qene nje personazh i nderlikuar, tek i cili rendon standarti i dyfishte (njeri per vete dhe tjetri per te tjeret), shokut Zylo nuk i mbetet gje tjeter vecse te shpresoje se nuk mund te jete e vertete. Atij i vjen mire te mashtroje dhe veten se mungesa e fteses eshte thjesht nje harrese.

    Por vuajtja e tij me e madhe eshte cfare do te thote opinioni. Shoku Zylo ka nje emer ne shoqeri, por kete emer ai e ka krijuar jo prej ndonje dhuntie a tradite. Emri i tij eshte i lidhur me poziten ne karriere dhe mund te marre fund me ndryshimin e kesaj pozite. Prandaj fati i tij mbetet deri ne fund i papercaktuar: per lart apo per poshte. Kete nuk di as lexuesi si ta perfytyroje. Shkrimtari, duke mos i dhene zgjidhje kesaj situate, duke mos e percaktuar qendrimin e vet ndaj personazhit te krijuar, shfaqet me nje liri vetjake mendimi qe ishte e rralle per kohen.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  3. #3
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Arka e Djallit

    Arka e Djallit
    Analize

    Duke e lexuar me kerkesat e nje estetike letrare kanonike, "Arka e djallit" ne kuptimin e plote te fjales eshte nje veper e padisiplinuar. Ajo deshmon dhe nje here se personalitetet e fuqishme te letersise shqipe kane qene me te lire se metoda e tyre krijuese, sikurse edhe e kunderta: autoret e patalentuar e kane kufizuar edhe me shume veten se "parimet" e metodes.

    Dritero Agolli nisi ta shkruaje "Arken e djallit" ne fillim te viteve '80, kur letersia shqipe i hidhte me shume kujdes hapat e vet, duke njohur rreptesine e metodes dhe veshtiresite "per t'ia hedhur" asaj. Romani u perfundua ne fillim te viteve '90, kur ne jeten shqiptare hyri nje kuptim tjeter i lirise se mendimit dhe te krijimit. Por, nderkaq, per autorin ishte shume vone t'i rikthehei vepres per ta rishkruar (gje qe s'perputhej as me parimet e tij krijuese), sikurse ishte po aq e veshtire t'i paraqiste nje lexuesi te lire nje veper te shkruar ne kushtet e kufizimeve te pergjithshme te shoqerise.

    Nje nga pyetjet me te mprehta te gjykimit te librit "Arka e djallit" eshte pikerisht ajo se c'liri i ofron prej viteve '80 nje shkrimtar i talentuar si Dritero Agolli brezit te ri te lexuesve te viteve '90, qe hyri ne shoqeri me kerkesa tjetersoj per lirine dhe artin, per vlerat dhe gjymtimet? ceshtja mund te shtrohet ne nje forme me konkrete. Nje veper e shkruar ne ato vite, e llogaritur te kishte per horizont te pritjes lexuesin tradicional, qe realizmin e angazhuar e vleresonte si nje shkalle me te larte te realizmit, si do te pritej pas ndryshimit me themel te horizontit te pritjes? Kjo eshte ceshtja e lirise krijuese. Per t'iu pergjigjur kesaj pyetjeje eshte e nevoishme te pohohet qe ne fillim se ne romanin "Arka e djallit" lexuesi gjen disa shkalle te lirise, te cilat, ndonese nuk kane kufij te percaktuar ndermjet tyre, megjithate jane te dallueshme. Kjo e ben ate nje "veper me liri shumekateshe".

    Shkalla e pare e lirise se shperfaqur eshte ajo e shkrimtarit. Gjithe rruga krijuese e D.Agollit eshte nje zinxhir shmangiesh nga disiplina metodologjike. Romani "Arka e djallit" ka ne qender te veprimit nje shkrimtar: Sherif Abecene. Detyra e tij eshte te zbuloje "arken e diallit", nje senduk ku ruhen doreshkrimet e ndaluara te nje autori qe "ka shkelur vljen". "Djalli" qe duhet te zbuloje shkrimtari s'ka te beje me demonologjine popullore, as me ndonje qenie qe tundon njeriun per te dale nga rruga e perendise. "Djalli" eshte romani "Shakaja e ndaluar ose njeriu qe e ndaluan te qeshe", nje veper e ndaluar e shkrimtarit te denuar Bamke Dynjaja, jeta e te cilit eshte nderlikuar ne episode te paqarta, qe mbeten enigmatike deri ne fund dhe qe lexuesi duhet t'i marre me mend si shprehje disidence.

    Shkrimtari Dritero Agolli, duke vendosur ne qender te romanit te tij kerkimin per te zbuluar nje tabu, duke kerkuar te ndaluaren, shfaqet me nje permase lirie qe gjendet mbi lirine e shoqerise, mbi lirine shteterore, mbi lirine e qytetareve te zakonshem, mbi lirine qe ofronte metoda. Ne nje fare menyre, shkrimtari me kete zgjedhje merr vendimin "te ulet ne karrigen e djallit" dhe te behet avokat i tij, te marre ne mbrojtje sendukun e drunjte ku eshte ndryre mendja dhe krijimtaria e nje shkrimtari qe kerkonte ndryshime ne shoqeri.

    Shkalla e dyte e lirise shprehet nga shkrimtari Sherif Abeceja, i cili, si personazh i librit, ndermerr udhetimin per ne fshatin e larget Qershize, me qellim qe ta shpetoje "arken e djallit", romanin e ndaluar te Bamkes. Kjo eshte nje shkalle me e larte lirie, sepse, duke qene nje alter-ego e autorit, D.Agollit, shkrimtari Sherif Abeceja, ne fund te fundit nje hije, hero romani, eshte me i lire t'i pohoje idete e rrezikshme, sepse nje hije nuk trembet as nga doktrinat, as nga ligjet, as nga kufizimet e nje metode, as nga nenet kushtetues te ndalimeve, as nga gjyqi dhe denimi. Sherif Abeceja ia merr fjalen nga goja shkrimtarit te vertete, D.Agollit, per te mos e lene te rrezikoje hapur, sepse ai eshte shtetas i nje vendi te cilit duhet t'ia zbatoje ligjet, qofshin ato liberale apo restriktive. Nje shkalle e trete e lirise krijuese gjendet ne "shthurjen" e Cute Babules, nje personazh qe gjithashtu shume here behet bartes i mendimeve te autorit, sidomos ne filozofine e tij per jeten, per njeriun dhe boten, per atdheun dhe planetin, per historine dhe te sotmen, per popullin dhe qeverite. Cute Babulja, ne romanin "Arka e djallit", qysh ne fillim te viteve '80-te protestonte kunder lenies se fshatarit pa bageti, pa nje cope prone te vogel. Kurse autori i romanit mundi t'i nyjetonte pa ndermjetesine e personazhit te tij keto ide nje dekade me vone.

    Cute Babulja eshte paraqitur ne veper si njefare "sherr-budallal", qe perpiqet t'i beje te pranueshme idete e tij duke i fshehur pas nje shakaje, pas nje sofizmi, pas nje naiviteti. Ai ka arritur fitoren e madhe qe edhe "atje lart" te mendojne e te thone: "Keshtu e ka Cutja!". Kjo eshte nje perparesi e madhe per te. Ai eshte i lire te pohoje mendime qe as shkrimtarit me fame boterore Sherif Abeceja nuk i shkon ne mendje t'i shprehe. Cute Babulja ka dale me kohe jashte "kryqit" te "njeriut te ri" dhe i ka krijuar vetes nje hapeslre lirie mbi te tjeret.

    Shkrimtari arrin nje shkalle te katert lirie me "romanin brenda romanit", me "arken e djallit", ku gjendet vepra e ndaluar e Bamke Dynjase. Ajo quhet "Shakaja e ndaluar", titull qe te kujton romanin e njohur te Kunderes "Shakaja". Kritiket perendimore kane shkruar se, po te ishte perkthyer me heret "Shkelqimi dhe renia e shokut Zylo", ndoshta "Shakaja" e Kunderes do te priste radhen per te zene ndonje vend tjeter ne vleresimet e opinioneve letrare. Ne romanin "Arka e djallit" gjendet pikerisht nje veper qe mban si titull emrin e vepres se Kunderes, i cili per rreth dy dekada u be shenjezim i disidences letrare ne vendet e Lindjes. Ne kete shkalle te lirise krijuese D.Agolli eshte fare prane disidences. "Romani brenda romanit", sic e percaktuam qysh ne fillim "Shakane e ndaluar" te Bamke Dynjase, qe lexuesi e gjen gati te plote ne faqet e "Arkes se djallit", merret me mend se nuk eshte ndonje zbulim i autorit, ajo eshte nje veper e shkruar nga i njejti autor. Nje nga dukurite me interesante qe vihen re ne romanin "Arka e djallit" eshte shprehja e vetvetes ne nje shumesi emrash.

    Autori i vepres shihet i projektuar ne figuren e shkrimtarit Sherif Abeceja ne sjelljet e tij te serta, ne tiparin e tij te kembenguljes per te zbuluar ate qe te tjeret perpiqen ta mbulojne, ne heshtjen dhe dialoget "me popullin". Ai shihet i projektuar tek figura e Cute Babules ne menyren si nderton humorin, si u heq cipen mashtrimeve, si sillet shpenguar ne marredheniet me te huajt, si i mund komplekset e veta dhe gjen shtigje e rrugedalje edhe ne situata te veshtira, si i nderton bisedat dhe lidhjet me fshatin dhe fshataret, si preket e ligeshtohet pas gabimeve dhe qortimeve. Ne figuren e Bamke Dynjase eshte nje pjese e fatit real te vete shkrimtarit. Eshte fakt se D. Agolli pati nisur ta botonte "Arken e djallit" ne formen e fragmenteve, por fundi i saj qe ndalimi, nje senduk njesoj si ai i "Shakase se ndaluar" te Bamkes.

    Nuk eshte e rastit qe D. Agolli, duke e quajtur romanin e tij "Arka e djallit", qe nenkupton sendukun ku mbahet e kycur vepra e ndaluar e Bamke Dynjase, i ka paralaimeruar atij nje fund te trishtuar. Ndoshta autoresia e shumefishte (une s'jam as Bamka, as Cutja, as Sherif Abeceja; ata jane personazhe te nje vepre, ku shkrimtari ka qendrimin e tij te qarte) mund te mos funksiononte si lehtesi dhe hile per te thene ate qe ishte e zorshme te thuhej. Ndoshta edhe romani i Agollit mund te perfundonte pikerisht ne nje senduk te frikshem, te cilin me pas dikush do te duhej ta zbulonte.
    Duke mundur "vetekufizimin", me "Arken e djallit" D.Agolli e cliroi letersine shqipe nga nje prej pengesave me te medha. Deri me sot eshte e zorshme te gjendet nje veper tjeter ku autori te kete arritur veteshfaqjen jo vetem ne ate qe ia ndalojne te tjeret, por deri ne ate qe ia ndalon ai vetvetes.

    Fragment

    Anthulla, pasi degjoi nje permbledhje te shkurter te pershkrimit te udhetimit neper Greqi dhe pjeserisht ne Turqi, filloi te lexoje me vete.
    -Jo, lexo me ze! - urdheroi Sherif Abeceja dhe u ul larg saj, ne nje karrige ne rreze te verandes. "Hyrja e Cute Babules ne vallen e dervisheve mevlevinj, o Hyske, beri nje jehone aq te madhe ne mes te shkencetareve, sa me fjalen qe na ka dhene natyra e gjuhes nuk mund te tregohet. Por kjo jehone vetem fillimin e kishte ne gjirin e shkencetareve. Te nesermen u be ortek, qe vershoi me uturime ne mbare Konian. Po te pasnesermen? Te pasnesermen u be uragan, qe u soll dhe u mbeshtoll, u vervit dhe u rrotullua anembane Turqise. Si i thone ne kenge?

    Ketu duhet thene: "Hajde Cute Kapedani"! Ti e di mire, o Hyske, se dikur, ne kohet e shkuara namin ta hapte kenga! Po te hyje ne kenge, edhe sikur te mos ishe shume trim, apo shume i zgjuar, fama rritej, pasi emri qe kalonte goje me goje dhe cdo kengetar shtonte nga nje fjale e nga nje epitet. Kurse sot famen ta hapin mjete te tjera: gazetat, revistat, librat, radioja, televizioni, filmi, telefoni, telegrami, kompjuteri... Edhe fama e Cute Babules vertet e zuri fillin ne gjirin e shkencetareve, por pastaj c'ndodhi se!... Te pasnesermen gazeta me e shquar e Konias "Bytyn dynja" botoi nje artikull te shoqeruar me tri fotografi: njera qe paraqiste Cute Babulen duke u nisur drejt valles, tjetra ne valle dhe e treta ne perqafim me dervishet ne mbyllje te manifestimit. Ne artikullin e "Bytyn dynjase" gazetare qe mund te krahasohet me "Le Monde" te Frances, se "dynja", ashtu si "monde", do te thote "bote", shkruhej: "E mahnitshme!

    E paimagjinueshme!" Ne vallen e dervisheve ne Sema me e njohur nga gjithe bota, qe u dha nga mevlevinjte per nder te shkencetareve, hyri papritur dijetari marksist shqiptar, studiuesi i kulturave popullore, Maksut Babulja, qe zakonisht i therrasin Cute, dhe me mjeshteri, ndoshta me te persosur se te dervisheve dhe me njohuri fetaro-filozofike mbase me te medha se semazeni, udheheqesi i Sema-se, kerceu e luajti deri ne mbyllje te ceremonise, dhe ne fund i perqafoi me radhe te gjithe valltaret e shenjte nen bresherine e duartrokitjeve te njerezve te shkences. Nje fenomen i tille, qe te hynte ne vallen e dervisheve nje i jashtem, qofte turk e qofte kaur, ka 722 vjet qe nuk eshte perseritur, qe kur ishte gjalle hazreti Mevlana Muhamed Xhelaledin Rumiu. Kur jetonte hazreti, ne nje ceremoni dervishesh, u fut papritur mes valles nje sarhosh dhe filloi te kerceje. Ne kercim e siper i shtynte me berryl dervishet, duke ua penguar rrotullimin! Atehere semazeni e shau sarhoshin dhe iu ankua hazretit Mevlana: "Ky eshte i pire dhe duhet ta perzeme nga vallja!" Dhe hazreti Mevlana Muhamed Xhelaledin Rumiu iu pergjigj: "Ai ka pire hyjnine, ju po silleni me te si me nje pijanec". Kjo fraze qe ka mbetur si ese, ne frengjisht shprehet: "Lui, il a bu divin, vous agissez en ivrogne!". Edhe per Cute Babulen kur hyri ne vallen e dervisheve, disa thane se gjoja ishte i pire dhe kerkuan te zbohej nga andej. Dhe keta qe e thane, fatkeqesisht, ishin turq dhe franceze. Po te jetonte Mevlania, do t'u pergjigjej: "ju silleni me te si me te pire!" ose

    "Vous vous agissez ivrogne!"
    "Habia jone, vazhdonte artikulli, per hyrjen e marksist-leninistit Cute Babulja ne vallen e dervisheve, eshte gjetiu... Nje shkencetar shqiptar, qe jeton ne keshtjellen me te fortifikuar te marksizmit, del nga andej dhe rrezon muret dhe vallezon, duke u sjellur rrotull vetes dhe rreth dervisheve. Dhe jo vetem kaq! Ai ne fund te valles puthet me dervishet! eshte me te vertete paradossale, kur dihet se ne Vendin e Shqiponjave, qe jane ne fakt shqiponja me krahe te lidhura, ndalohet feja dhe institucionet e saj, ndalohen dhe denohen ata qe takohen me hoxhallare, dervishe, baballare, shehlere, prifterinj, murgjer e murgesha. Kurse shqiptari marksist-leninist-stalinist, Maksut Babulja, i mbiquajturi Cute, qe ndodhet keto dite midis nesh ne Turqi dhe qe po na sjell nje gezim te mahnitshem, me veprimin e tij human, shprehu haptazi nostalgjine dhe dashurine per mevlevinjte ne vecanti dhe, ne pergjithesi, per islamizmin, te cilit i takon e ardhmja. Mos valle kjo eshte nje shenje qe ne Shqiperine tone mike, po ndryshojne gjerat? Apo Cute Babulja kete gjest fisnik e beri per hir te forcimit te miqesise tradizionale shqiptaro-turke pa pyetur autoritetet shqiptare?

    Nuk e besojme qe kjo te jete nje shaka, megjithese, sa dime, Cute Babulja eshte nje shakaxhi, qe i kalon kufinjte e Vendit te Shqiponjave. Dhe madje temen e kumteses, qe do te mbaje sot ne Konferencen, ne ora 10.00, e ka: "Folklori shqiptar dhe Nastradini". Dihet se qendra e Nastradinit, pas zbimit te tij nga Buharaja, u be qyteti yne i lashte Konia. Mund te behet edhe nje supozim tjeter, Cute Babulja, si materialist, duke hyre ne valle, shpreh levizjen universale, levizjen e molekulave, atomeve, protoneve dhe neutroneve. Nje dervish qe rrotullohet rreth vetes dhe rreth te tjereve, simbolizon levizjen e atomit. Marksiste-leninistet levizjen e quajne si nje nga format me te rendesishme te materies. Mos valle Cute Babulja nga gjithe vallja ka marre vetem thelbin, levlzjen, qe atij i intereson? Edhe ky mund te jete nje arsyetim... E mahnitshme dhe fantastike! "Me kete thirrje mbyllej artikulli".

    Nje nga vlerat me te rendesishme te romanit "Arka e djallit" eshte qendrimi i autorit ndaj botes kulturore te Orientit. Kjo eshte nje perpjekje per te zbuluar disa te verteta te thjeshta, qe kane te bejne me kuptimin e universit njerezor ne teresine dhe ekuilibret e tij. Dritero Agolli, permes "Arkes se djallit", e deshmon veten si nje njohes te shkelqyer te kulturave tradizionale te popujve te Lindjes, te letersise se tyre te mirenjohur, te riteve dhe zakoneve te jeteses,te ngjashmerive dhe ndryshimeve kulturore me ato te popullit te tij. Ne menyre figurative, per lehtesi te krijimit te simetrise se mendimit, autori ka marre gazeten turke "Bytyn dynja", te cilen e krahason me "Le Monde", te dyja me kuptimin "bota". Ndermjet Parisit te gazetes "Le Monde" dhe Stambollit te "Bytyn dynjase" gjendet vendi i vogel i autorit, i cili, i ngaterruar ne hallet e tij, nuk ngurron t'ia beje me sy Perendimit, pa e ditur se c'ka ne anen tjeter te botes. Shkrimtari eshte i kujdesshem ne zgjedhjen e emertimeve, me qellim qe te ndikoje tek lexuesi per te forcuar bindjen se qyteterimi perendimor dhe ai lindor jane dy pamje te se njejtes kulture njerezore. Konia, vendbanim antik i qyteterimit helen (nga gr. "Ikonia"), vendi ku zhvillohet festivali nderkombetar i valleve dhe i riteve te Sema-se bektashiane, dhe jepen cmime te nderuar per fituesit, te kujton qysh ne emer Kanen, ku konkurrojne artistet e kinematografise boterore. Vallja e Sema-se, ku hyn te luaje edhe njeri nga personazhet e romanit, paraqitet si nje kryevlere me vete, qe per shekuj ka magjepsur breza njerezore.

    Qellimi i shkrimtarit per te ndikuar ne opinionet letrare per nje ekuiliber te vertete vlerash shihet jo vetem ne admirimin e vlerave kulturore lindore, ne adhurimin e figurave te ndritura te ketyre kulturave, si Xhelal-ed-din Ruumi, por dhe ne formen stilistikore si e nderton frazen. Ja nje paragraf tipik, ku, edhe permes stilit ndikohet per te perfytyruar boten si nje te tere: "Nje fenomen i tille, qe te hynte ne vallen e dervisheve nje i jashtem, qofte turk e qofte kaur, ka 722 vjet qe nuk eshte perseritur, qe kur ishte gjalle hazreti Mevlana Muhamed Xhelaledin Rumiu. Kur jetonte hazreti, ne nje ceremoni dervishesh, u fut papritur mes valles nje sarhosh dhe filloi te kerceje. Ne kercim e siper i shtynte me berryl dervishet, duke ua penguar rrotullimin. Atehere semazeni e shau sarhoshin dhe iu ankua hazretit Mevlana: "Ky eshte i pire dhe duhet ta perzeme nga vallja!". Dhe hazreti Mevlana Muhamed Xhelaledin Rumiu iu pergjigj: "Ai ka pire hyjnine, ju po silieni me te si me nje pijanec!"
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  4. #4
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Njeriu me Top

    Njeriu me Top
    Fragment

    Tregojne se plaku Mere njehere kishte vdekur e pastaj ishte ngjallur. Njerezit betohen se kjo qe rrefehet ne fshatin Arun, nuk eshte perralle, por e vertete si nata. Ai vdiq. Te afermit e tij u mblodhen, e qane, e mbeshtollen me qefin, e vune ne tabut dhe e moren per ta shpene ne varre. Binte debore dhe ishte ftohte. Ne mes te rruges qe nga tabuti u degjua nje ze.
    - Allah belaversen! c'eshte ky kiamet e kjo e ftohte kaq me llahtari! Allah, largoje prej meje Shimber Jezit Shimberllarin!
    Ara qe e mbanin, kur degjuan zerin e te vdekurit, u llahtarisen, e leshuan dhe ia dhane vrapit. Vetem xherahu i fshatit Xheladin Durballia qe mbante nje gune te madhe, nuk levizi vendit.
    - O i madhi i me i madhit, c'po kurdis me mua shejtan Mulahimi dhe Jeziti?, - thirri plaku Mere dhe u ngrit, duke shqyer qefinin.
    Ai rrotulloi syte ne bardhesine e ftohte dhe vuri re vetem xherah Xheladin Durballine me kembe te ngulura ne debore.
    - O hak i madh! Cili eshte ky? Xherah Xheladin Durballia, apo vete shejtan Mulahimi?
    -Jam une xherah Xheladin Durballia, i biri i Xhevatit dhe i nipi i Abdiresulavziut, - tha xherahu dhe ia hodhi me vrap gunen ne supe.
    Ashtu te mbeshtjelle me gune e shpuri gjer ne shtepi. E veshi me rrobat qe mbante kur ishte gjalle, i ndezi kandilin dhe e vuri ne dyshek qe te vinte ne vete. Njerezit e shtepise ishin zhdukur dhe kishin mbetur vetem pleqte e plakat, se kujtonin se gjyshi i madh ishte bere lugat.
    Plakut Mere i sherbente vetem Xheladin Durballia. Ai i tregoi edhe per ata qe kishin ardhur ne shtepi per ngushellim, edhe per ata qe nuk e kishin ngushelluar.
    - Demek filani e filani nuk me dashkan! - e ngriti koken nga jasteku plaku Mere.
    - Ashtu del, - tha xherah Xheladin Durballia.
    - Kush u gezua me vdekjen time? - pyeti plaku Mere.
    - Filani e filani, - tha xherah Xheladin Durballia.
    - O hak i madh! T'i besh hi, e t'i heqesh zvare, e t'i shposh ne fytyre e t'u lesh vrima atyre qe s'me duan! O hak i madh! - mallkoi plaku Mere.
    Keshtu tregojne e keto nuk jane perralla, po te verteta si netet.
    Gjithe fshati Arun, e gjithe kazaja c'merr mali i Kokalles e c'ze lumi Krak u habiten me kete ngjarje te padegjuar ndonjehere dhe thame se tani do t'i vinte fundi botes. Pastaj njerezit mesuan, se plaku Mere jetonte me kandil te ndezur dhe pohuan se edhe fundi i botes nuk qenkesh gje! Prandaj ngriten edhe nje kenge qe nuk dlhet se kush e ka kenduar i pari. Kenga thote:

    Ty, mor plaku Mere,
    ne tabut te vune,
    te xhumane e zeze
    ne varre te shpune.
    Po ti sec u ngrite,
    thirre nga tabuti,
    gjilpera-gjilpera
    c'na u be vuxhuti.
    Ne tabut te lane,
    kembet dhe s'u zune,
    Xheladin xherahu,
    te futi ne gune.
    Xheladin Xherahu,
    me t'u thafte dora,
    s'e le plakun Mere
    ta hante debora.
    Xherah Xheladini,
    Xheladin xherahu,
    S'e solle lugatin,
    me t'u thafte krahu!

    "Dynjaja u prish! O hak i madh, c'pret?!"
    Kjo eshte thirrja e deshperuar e plakut Mere, nje prej figurave me te cuditshme te prozes se Dritero Agollit. Ne nje ane ky personazh ngjan me nje gjysh teqeje bektashiane, autoriteti i te cilit nuk mund te vihet ne dyshim nga ata qe jane ne nje hierarki tjeter (baba, dervish, muhyp). Nga ana tjeter, pikerisht ky "gjysh", duket sikur flet me dhimbjen e Shekspirit: "Kjo bote u cthur! O prapesi, o dreq! Qe une paskam lindur te te ndreq!" Ne te vertete nuk eshte shthurur dynjaja, por eshte prishur nje rend tradicional i gjerave. Plaku Mere dhe rendi i tij nuk perfillen me. Ne kete situate ka dicka universale. Morali i nje brezi shpesh vjen ne kunderthenie me moralin e brezit pasardhes. Thuhet se ne nje mbishkrim te gjetur ne nje papirus shume te lashte gjendet ankimi: "Ah, ky brezi i ri!" Nderrimi i moralit ndodh jo vetem nga brezi ne brez, por edhe nga epoka ne epoke. Kjo shpesh shoqerohet me dhimbje dhe trondizje te medha. Plaku Mere nuk mund te jete me nje patriark absolut i familjes se madhe katerbrezash te Fizeve, sepse rinia mendon ndryshe. Lekundja e autoritetit te tij ne familje, ne nje fare menyre, perben shkelje ne nje tabu. Kjo ndodhi rendom ne Luften Antifashiste, e cila krijoi nje moral te ri te puneve.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  5. #5
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Dialog me Bejte ne Are

    Dialog me Bejte ne Are

    O moj vajza lule
    qe vilni fasule
    vilni,vilni,vilni
    vilni por mos vidhni
    Jemi vajza lule
    dhe vjelim fasule
    vjelim,vjelim,vjelim
    ka edhe qe s'vjedhin
    O moj vajza bejka
    qe vilni piperka
    vilvi,vilni,vilni
    vilni por mos vidhni
    jemi vajza bejka
    duhemi si shqerka
    vjelim dhe nuk vjedhim
    piperkat na djegin.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  6. #6
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Dy Vellezer dhe Ujku

    Dy Vellezer dhe Ujku

    Na ish sec na ish, more njerez,
    Kullotnin shtate dele dy vellezer.

    Nje nate rane ujqit ne te shtata,
    Rrembyen dy dhe iken me te katra.

    Vellezerit, kur pikasen, thirren qente,
    I ndoqen ujqit dhe shpetuan dhente.

    Nga qejfi qe shpetuan bagetite,
    I ftuan ne gosti te gjithe miqte,

    Dhe pine shtruar gjersa iku nata,
    Dhe hengren jo dy dele, po te shtata!
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  7. #7
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Elegji per Qenin

    Elegji per Qenin

    Me dhimsesh qen i vogel! s'pate fat,
    Te ktheheshe ne oborrin e shtepise
    U shtrive i pergjakur mbi asfalt
    Nga nje makine e eger e pashpirt

    E c'deshe ti qe dole shpejt e shpejt
    Ne mes te rruges nga nje dushk a ferre?
    Njeriu shtyp mikun rrugen kur ia pret
    Dhe jo me pastaj nje qen qyqar te mjere!
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  8. #8
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Enderr e Prere

    enderr e Prere

    Mos vdis, se pas shirave aren e mbushi bari,
    Ka rene ne ullishte mize e ullirit.
    Hardhia duhet sperkatur shpejt me gurkali
    Dhe ende s'ka dale nga plisi kercelli i misrit

    Ne enderronim te benim nje anije,
    Kurkush s'e mendonte me c'dru do ta ngrinim,
    Kishim ndermend ta ndertonim me dege hardhie
    Dhe vela ti vinim.

    Bodrumet e saj t'i mbushnim me poce me vere
    Dhe te lundronim ne ishujt e Havajes;
    Ta pinim veren me vajzat e ishujve ne Belvedere,
    Zezaku te bente fresk me fleten e palmes.

    Mos vdis se kalit i ra ne vrapim nje patkua
    Dhe nisi ta ngreje nga dhimbja kemben e pare;
    Kerkojme patkonj e s'na jep njeri hua,
    S'e gjejme as nallbanin e marre.

    Ne enderronim te shkonim ne hipodrome,
    ne vende te lumtura ku munden me kuaj,
    Tani dhe kali calon e s'na ha as barin e njome;
    me sy si gota na sheh si te huaj...

    Mos vdis, se dielli ne oborr e ka shtruar sofren e madhe
    Dhe presim te vijne vajzat te gjitha,
    Te gjitha ato qe ti u thoshje "sorkadheve",
    Kur grisnin fustanet ne driza.

    Mos vdis ne dhomen e heshtur i shtrire
    eshte turp kaq shpejt te rrish e te vdesesh!
    Ne enderronim nje vdekje me te mire:
    Duke vdekur, fytyrat tona ti shihnim ne piken e veses.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  9. #9
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Enderra te Turpshme

    enderra te Turpshme

    Njeriu sheh endrra te tmerrshme ne gjume,
    Po sheh dhe endrra te turpshme vetmuar ne dhome,
    Te tmerrshmet durohen me shume
    Te turpshmet vertet te tmerrojne.

    Dhe zgjohesh sikur po mbytesh ne lume,
    Ne lume te ndyte me gjera gjirizi e bloze,
    Ky turp ka qene vec turpi i nje endrre ne gjume,
    Megjithate ta fshish nga ndergjegja s'ke force.
    Te mbetet nje shenjez turpi, nje gjume.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  10. #10
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Ftohja

    Ftohja

    U ftoha nga shume gjera
    Disa i harrova e disa i lashe
    Disa i humba si nje unaze
    Ne cezme a govate

    Vertete e humba te rite
    Por zemer marr kur ende i dua grate
    Sikur te ftohem prej tyre nje dite
    Thoni per mua: ndjese paste!...
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  11. #11
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Heshtje

    Heshtje

    Kujdes me fjalen, zonjez me cante
    Kujdes me fjalen dhe ti zoteri
    Pushteti i fjales eshte i vecante
    Gatuan male dhe kakerdhi.

    Me fjalen rrjedhin perrenj me mjalte
    Pikojne cezma me helm te zi
    Kujdes me fjalen zonjez me cante
    Kujdes me fjalen dhe ti zoteri!

    Nga fjala humben Jude e Pilate
    Stratege e mbreter me mbreteri
    Kujdes me fjalen zonjez me cante
    Kujdes me fjalen dhe ti zoteri!

    Kur fjala nxiret nga buzet jashte
    Si dallendyshja s'vjen ne shtepi
    Kujdes me fjalen zonjez me cante
    Kujdes me fjalen dhe ti zoteri!

    Une fjalen vete e shtroj ne karte
    Dhe brenda syve se c'eshte e di...
    Kujdes me fjalen zonjez me cante
    Kujdes me fjalen dhe ti zoteri!
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  12. #12
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 I Perndjekuri i Dashurise

    I Perndjekuri i Dashurise

    Une jam i burgosuri yt
    Rroj me prangat qe ti me ke vene
    Po cudi as qelia s'me mbyt
    Dhe s'me mbyt as dritarja e zeze

    Kur ti prangat m'i hodhe ne mish
    Une i putha duart e tua
    eshte rast i pashembullt ta dish
    Qe xhelatin ta puth a ta dua

    I perndjekuri yt erotik
    I perndjekur te mbetet gjithmone
    Erotim i mire a i lig
    Hidhmi duart ne fyt, torturome

    Ky burgim sa do zgjase s'e di
    I perjetshem do kisha deshire
    Vec ti eja me shih ne qeli
    Te perndjekurit tend i vjen mire.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  13. #13
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Kur Kthehesha nga Deti

    Kur Kthehesha nga Deti

    Katermbedhjetevjecar
    Detin per heren e pare e pashe.
    Riheshin valet ne shesh me topuz,
    Hena varej me spango mes ujit te trashe
    Dhe peshqit nxitonin si krushq.

    Ne kthim im ate te heshtur me gjeti
    Dhe pyeti:
    -Si t`u duk deti?

    Veshtrova nga malet e zinj me samare
    Dhe plot trishtim i thashe tim eti:
    -Atje dhe kripa dhe peshku jane pa pare,
    eshte i te varferve deti,
    S`lerojne mbi te si nder ugare...
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  14. #14
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Kur nje Mengjes

    Kur nje Mengjes

    Do te jete mengjes e une do te vi patjeter.
    Mbi xhaketen time do te kene rene petale
    Nga lulet e kumbulles se vjeter,
    Nga lulet e thanes se tharet.

    Ahere ti s'do te jesh zgjuar akoma.
    Une do te them emrin tend ne xhame
    Dhe do te vershellej te dashuren kengen tone:
    "Ti cele heret, moj bajame!"

    Do vershellej ngadale-ngadale
    E s'do prish gjumin tend te bukur.
    Do bien mbi mua petale
    E do ulet ne sup nje flutur...

    E, kur syte te hapesh, do te shohesh
    Romantikun e perjetshem ne xhame
    Dhe kengen e dashur do njohesh:
    "Ti cele heret, moj bajame!"
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  15. #15
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Kur te Jesh Merzitur Shume

    Kur te Jesh Merzitur Shume

    Ketu s'do te jem, do jem larguar;
    Nen toke i tretur si te tjeret,
    Ne kafenene e preferuar
    Nuk do me shohin kamarieret.

    Dhe neper udhet ku kam ecur,
    S'do ndihet kolla ime e thate,
    Mbi varrin tim do te rrije i heshtur
    Nje qiparis si murg i ngrate.

    Ti do trishtohesh atehere,
    Se s'do me kesh ne dhome te gjalle,
    Dhe, kur ne xham te fryje ere,
    Do qash me eren dalengadale.

    Po kur te jesh merzitur shume.
    Ne raft te librave kerkome,
    Atje i fshehur do te jem une,
    Ne ndonje varg a ndonje shkronje

    Mjafton qee librin pak ta heqesh
    Dhe une do zbres, do vij pas teje;
    Ti si dikur me mall do qeshesh,
    Si nje blerim pas nje rrekeje.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  16. #16
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Letrat

    Letrat

    Kur dashuroheshim ne kohen tone,
    Kur tretesha dhe digjesha per ty,
    Nga njeri-tjetri letrat vinin vone,
    Kalonte dhe nje muaj apo dy.

    Po ndofta dashuria mbahej gjalle,
    Se zjarrin mbanin letrat ne udhetim
    Me biciklete a mushke apo me kale
    Ne vape e shi, debore dhe thellim.

    Kur dashuroheshim ne kohen tone
    Me zor na vinin letrat fshat-qytet
    Nuk kishim neper dhoma telefone
    Dhe ne enderr s'kishte faks dhe internet.

    Megjithate me mire qe nuk kishte
    As telefon as internet, as faks,
    Se fjale e nisur shpejt dhe mund ta vriste
    Nje dashuri te vjeter per nje cast.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  17. #17
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Luani dhe Miu

    Luani dhe Miu

    Dhe kafshet, sa e pane luanin, iken,
    Se gjer ne palce u futi daten, friken.

    Vec miu i vogel fare nuk tronditej,
    Me sy i ndiqte kafshet dhe cuditej:

    - cuditem si po ndodh, o miq, kjo pune,
    Te trembesh nga nje zdap i madh kaq shume!

    Te ishte ndonje mace, epo mire,
    Po nga nje buf si ky te rrish gjakngrire?

    Nga kjo ka mbetur nje proverbe e hershme:
    Per miun vetem macja eshte e tmerrshme!
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  18. #18
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Me Mire te Kujtosh te Bukuren

    Me Mire te Kujtosh te Bukuren

    Te mori malli per mua nje dite ne paqe?
    Ah, lere mallin e varfer te qete!
    Te vjen ne mend ne qytet ajo kafe
    Ku hynin artiste e poete.

    Ti kishe kembe te bukura shume
    Nga kembet e tua poetet lajthitnin
    S'do mend qe lajthitja dhe une
    Si gjithe ata qe te pritnin

    Vertet te mori malli per mua
    Mos eja!....Lere mallin te fjetur
    Tani une u plaka dhe kafet e vjetera s'i dua me
    Pastaj as e di se nga kembet e tua c'ka mbetur...
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  19. #19
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Nje Shkrepese

    Nje Shkrepese

    Ndizme, vella nje shkrepese
    nen qiellin e zi,
    Nje shkrepese te brishte shprese
    ne erresiren me shi.

    Ne erresiren e dhjamur si pelte,
    Kur ndihet te zbrese acar.
    E dini c'do te thote nje shkrepese,
    Nje fije e holle si bar?
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  20. #20
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Pelegrin

    Pelegrin

    Une jam prej kohesh pelegrin
    Udhetar ne vendin e shpreses se thyer
    Jam ndare padashur nga karvani im
    Mes shtigjeve nga vapa e shirat gerryer

    kerkoj karvanin tim ne rere e ne shpat
    karvanin qe e ka nderruar drejtimin me kohe
    Ndaj ne udhe jam krejt i humbur, jam fillikat
    Me shami te grisur lidhur ne koke

    Per uje buza ime u be zhur
    Dhe syte me shpojne nga shterrja e lotit
    Me duhet te arrije karvanin e tretur qekur
    capitur mes vapes, mes shiut e te ftohtit

    Une jam prej kohesh pelegrin
    Shtegtar i karvanit te humbur
    Dhe bart ne kurriz nje premtim
    Te dhene ne hirin e gjysherve te mundur.

    Ne gjithe rrugen krijuese prej afro nje gjysme shekulli Agolli ka gjetur rastin t'ia shprehe lexuesit raportet e veta me poezine. Ky eshte nje dialog i gjate dhe i veshtire. Diku poeti ndihet keq se ka krijuar nje poezi qe i ngjan natyres dhe nuk mund te imitohet; diku tjeter perqesh poetet e rinj mburravece, qe mendojne se brezi i meparshem mbase u ka zene rrugen; diku i lutet poezise si shenjtit qe t'i vije e mbare dhe e vetvetishme; diku i ben paralajmerim te serte lexuesit qe te mos e shkoje neper mend se poeti eshte plakur. "Pelegrini" eshte nje poezi, ne te cilen Agolli, pas nje stine te veshtire kulturore, perpiqet te rikapitulloje vlerat e artit te tij, duke ia qare hallin edhe rruges se tij te jetes. Pelegrin i koherave, poeti perjeton nje cast te dhimbshem. Ai e ka humbur karvanin, nuk i ka me prane ata qe i kishte pasur prane si misionare te te njejtit urdher. Trauma eshte e rende, por poeti guxon te ftoje lexuesin te besoje tek rilindja, tek amanetet e gjysherve.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  21. #21
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Plazhi

    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  22. #22
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Rapsodi (Selim Hasanit, kengetarit te Laberise)

    Rapsodi (Selim Hasanit, kengetarit te Laberise)

    Ku shkund guret qafe e shpatit,
    Mardhur bore, djegur vape,
    Mbushe, xha Selimi i Bratit,
    Dy hejbe me kenge labe.

    Ere plumb e ere predhe,
    Ere prush e ere brenge,
    Ere dushk e luleshqerre
    Binin-binin ato kenge.

    Se hejbete ne senduke
    Per t'u mykur nuk i vure,
    Po i more cuke me cuke,
    Selim Brati me poture.

    Dhe mbi malet e perpjete,
    Mardhur bore, djegur vape,
    Prape i zbraze ti hejbete
    Mbushur plot me kenge labe.

    I percolle, larg i nise,
    Neper gjurme gjelberimi:
    "Shikoni, bija, merrni viset
    Ju bekofte xha Selimi"!
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  23. #23
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Shiu i Marre

    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  24. #24
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Sikur S'jetoj ne Vendin Tim

    Sikur S'jetoj ne Vendin Tim

    Me ndodh sikur s'jetoj ne vendin tim
    Po ne nje vend te huaj dhe te larget
    Ne nje qyetet me buba dhe me minj
    Mes mureve te rrjepur dhe te laget.

    cuditem pse keshtu me duket shpesh
    Kur s'ka njeri shtepia, kur jam vetem
    Kur shiu ne dimer flluska ngre ne shesh
    Dhe mua flluska flluska ma ben jeten

    me ngjan sikur dhe strehet derdhin helm
    Helmohemi ato caste me njeri-tjetrin
    s'e di nga vjen ky helm se s'kam c'te them
    Vec shoh se rrobat tona helm na rrjedhin

    Ky vend me duket do helmohet krejt
    Nga helmi rrjedhur vrimash ne themelet
    Pastaj do tundet toka ne termet
    Dhe Djalli i Madh do qesh e do zgerdheshet

    I huaj jam ne vendin tim mjerisht
    Dhe kur rreth meje ka me dhjetra njerez
    Kjo me lendon dhe shpirtin ma gervish
    me ben te qaj si nxenes prapa deres.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  25. #25
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Sirena e Lumit

    Sirena e Lumit

    Ajo u vertit lakuriq
    Si pata e bardhe ne lume;
    Kendonte hutini ne vidh,
    Bretkocka ferkohej me shkume.

    Me humbi nga syte pastaj,
    Sic humbin sirenat e lumit,
    Me mbeten vec hiret e saj
    Dhe nazet e kurmit.

    U zhvesha dhe lumit me not
    I rash tri here;
    Ju them se notoja aq kot,
    Sa dukesha fare i mjere.

    Madje dhe bretkocka u lig,
    Sa s`donte aspak te me shihte,
    Ne vend te hutinit ne vidh
    Vec hena fytyren e griste.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  26. #26
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Vetmija

    Vetmija

    E vetmuar ti, i vetmuar une
    Nga e diela deri tek e diela.
    S'ke c't'i besh, nuk dilet tek kjo turme
    Dhe sikur t'i ngjitesh shpirtit vela.

    Ja, per shembull, vela shpirti pati,
    Do lundrosh me velat neper dete,
    Perseri do kthehesh tek krevati,
    Po ate vetmi do kesh me vete.

    Dhe keputen ditet si tespihe
    Nga e diela deri tek e diela.
    S'i shpetojme aspak kesaj vetmie
    Dhe nese na zgjojne ne treqind gjela.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  27. #27
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Trishtimi

    Trishtimi

    Po iki me trishtim i zhgenjyer nga miqte
    E mbylla dhe deren qe rrinte e hapur
    Per lajkataret, per rrenacaket e smirezinjte
    Qe shtireshin engjej te dashur.

    Ku vete s'e di , vec s'dua te kthehem
    Serishme ne rrenat e jetes
    Diku ne nje skaj te larget do prehem
    me qafen e futur ne jaken gri te xhaketes.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  28. #28
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 Poeme per Babane e per Veten

    Poeme per Babane e per Veten

    Kenga e pare
    Im ate token shume e donte
    Sic donte nene e grua
    Per token lodhej dhe rekonte
    Dhe djersen derdhte krua

    Kur plis me plis hidhte hapin
    I kishte hapi hije
    Dhe zogjte e malit udhe i hapnin
    Me fjale hiresie

    Kur grushtin mbushte plot me fare,
    Mahnitej kush e shihte,
    Dhe era ndalte frymen ne are,
    Qe qejfin mos ja prishte

    Ne kembe si ne kater klecka
    Ne gur ngrinte hardhucka
    Pergjonte lart ne shelg rebecka
    Me thonjte me majucka.

    Me sqep lejleku bente harqe
    Rreth rruzullit te diellit
    Dhe dukej sikur ndillte paqe
    nen kaltersine e qiellit

    Po ati im mbi plisa ecte
    Me shpirt te madherishem
    Dhe tokes shpirt me shpirt i jepte
    Nga shpirti i cuditshem

    kur prane molles ulej qete
    te hante buke e gjize
    Nuk feshferinin gjethe e flete
    Nuk pipetinte drize

    Me token rrinte dite e nate
    Ne vape, ere e mjegull
    Ndaj nga pasardhesit im ate
    Kerkonte djerse e rregull

    Nuk kish syze dijetari
    Dhe rafte me deftere,
    Po udhe i hapte shkencetari
    Me nam te madh e vlere

    Ky shkencetar qe njihte dhene
    Ne fusha pas me mori;
    ''mesoje biro abecene
    ne brazdat qe le plori

    Mesoje biro abecene
    E gjithe abeceve
    Atje ku plisat shpinen ngrene
    Pas plugut e pas qeve....''

    Pa dale mire nga pelena
    Me dha ne dore hostene
    Dhe shfryu si era ne bedena;
    ''Tani permbyse dhene

    Permbys dhene, dheu s'ankohet
    Kur plori ia kruan shpinen,
    Po qesh, lot valle dhe gezohet
    Dhe gazi cmend luginen.

    Dhe te harbuar marrin vrapin
    Kercejte radhe-radhe
    Dhe sythat syte e vegjel hapin
    Per ditezen e bardhe"...

    Nje dite i lodhur, i menduar,
    I thashe me ngadale:
    "Perse kaq shpejt m'i ke mesuar
    Kaq pune e brenge e halle?"

    Ai nga buzet llullen hoqi
    E foli dy-tri fjale:
    "Qe mos ta haje qeni shkopin.
    Pellumbi im, o djale!"

    Pastaj u ngrit te perkedhelte
    Balashin dhe Kazilin,
    Qe nxirrnin gjuhen si lepjet
    Dhe shelgjet i lepinin.

    Ata i bindeshin tim eti,
    Sic binden dy femije,
    Me ta e lidhte fort nje jete
    Me qindra mijera fije...

    Dhe nuk ia prishnin qejfin kurre
    ne vape, ere, e mjegull,
    leronin, mbillnin, mbanin grure;
    Im ate donte rregull...

    Pastaj babai ne plis mbeshtetur
    Kendonte fill i vetem,
    Sikur perpiqej per ta gjetur
    ne kenge te verteten:

    "Qe nga maja e malit
    Ta shtira dylbine,
    Pas drites se llambes
    Ta pashe stoline.

    Ne gjysmen e ballit
    Te derdhej shamia,
    M'u ne doren time
    Sec me ngriu dylbia.

    Me eren e malit
    Desha te te vinja,
    Sarhosh sec me bere,
    Mbeta neper brinja.

    Qete m'i zu zekthi,
    Kali malet mori,
    Maje grurit mbata,
    c'te bej une i gjori!...

    Qe nga maje e malit
    Ta shtira dylbine,
    Them te vij pas teje,
    Them ta shes shtepine..."

    Kenga e dyte
    O brezi im u vrenjte heret
    Ne rrugen e mjerrimit;
    Ti pe te paren dite te erret,
    Te paren te pushimit

    Ti s'e mesove Shtate Prillin
    Ne liber e gazete,
    Ti Shtate Prillin me qefinin
    E pe, e ndjeve vete!

    Babai me boten zemerohej
    Dhe behej pike e vrer,
    Dhe arave ngahere ankohej,
    Dhe thoshte: "Duam nder!"

    Ka qene i ri, ka qene i zgjuar,
    Me supe te medhenj
    Dhe mund te ngrinte me dy duar
    Dy dema, dy shkembinj.

    Keto dy duar une i pashe
    Tek hiqnin me rrembim nje derrase
    Nje tra, nje hu, nje gur...
    Atje babai e mbante fshehur

    Nje pushke me fisheke,
    Qe trashegim i pati mbetur
    Nga gjyshi im i shkrete.
    E nxorri pushken dhe e ngriti

    Me sy te perlotur:
    "O plaku im, te ndritte shpirti,
    Na le nje gje te cmuar!"
    Pastaj i vrenjtur si oxhaku

    M'u kthye ballelarte:
    "Eh, ky dyfek qe na la plaku,
    Kerkon nje dore te arte!
    Tani me mua eja djale,

    Te dalim ne fushim,
    T'ia fshijme tyten rrath-rrathe,
    Se ndryshku na e grin
    E grin i shkreti si veremi

    Dhe pushka mbetet shterpe,
    Fisheke pak ne vezme kemi,
    Se pula s'pjell fisheke
    Ndaj pushken, biro, ta gatitim,

    T'ia njohim dege e rrenje
    Nga tyta plumbin kur ta nisim,
    Te shkoje drejt ne shenje.
    Babait nje dite i thashe prape

    Te kumbulla me flete:
    -Kjo pushke e shkrete c'do me jape,
    c'do bej me te ne jete?
    I ngriti syte lart ne pllaje

    Dhe na tha te njejtat fjale:
    -Qe qeni shkopin mos ta haje,
    Pellumbi im o djale!
    Ka qener plot kjo zuske bote,

    Kjo bote e turbullt shume,
    Ne zheg na vijne e ne te ftohte
    Dhe kurre s'kane gjume...''
    Pastaj pas kumbulles mbeshtetur

    Kendoi ngadale i vetem,
    Sikur mundohej per ta gjetur
    ne kenge te verteten
    ''Lumi vjen i turbullt,

    malet bore kane,
    Dale, pusht i Shagut,
    Te ta shoh fustane!
    Po therret tellalli:

    E kujt eshte kjo palle!
    Devolliu i vogel
    Tri pellembe djale!
    Devolliu i vogel,

    Takijen menjane,
    Ne hendek me balte
    Hodhi kajmekamne.
    Dale pusht i Shagut,
    Te ta shoh fustane!...''

    Kenga e trete
    S'e thur poemen aq te gjate,
    Me vargje si litare,
    Se kushedi e gris im ate

    Dhe dredh me te cigare.
    Nga kjo poeme e nisa rrugen
    E vargjeve rinore,
    Ne rrokje e rima treta jugen

    Dhe eren me debore...
    Do bej poema me te mira.
    Po ti ne mend do vish,
    O moj e para me e veshtira,

    E thurur mes lajthish
    Dhe do me thuash buzeplasur:
    -S'me vure shume flete! -
    Ahere ati im i dashur

    Ne varr do te jete!
    S'do futesh fare ne botimet
    E vargjeve te zgjedhur
    Do mbetesh vetem ne kujtimet

    E kalter, e pazverdhur.
    Po mund te ndodhe ndonjehere,
    Qeflinjte e poezise
    Ty te te vene ne deftere

    Si fakt te historise:
    "Dhe fshati yne nxjerr poete,
    Sic nxorri trima shume.
    Vrapojne vargjet me rekete

    Dhe piqen ne nje lume,,...
    Po ti, poeme, moj naive,
    E thurur are me are,
    Do sjellesh eren e lajthive,

    Si dashurine e pare
    Dhe thelle rreshtave te tua
    Ku zemra ime mbeti,
    Do dal'e do me zgjoje mua
    cibuku i tim eti...
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

Tema te ngjashme

  1. Agolli apo Kadare?
    By Ardit in forum Votime dhe Sondazhe
    Pergjigje: 17
    Postimi i Fundit: 22-01-2011, 22:24
  2. Pergjigje: 0
    Postimi i Fundit: 25-01-2007, 17:27

Tags for this Thread

مواقع النشر (المفضلة)

مواقع النشر (المفضلة)

Rregullore Postimi

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •  

  • English
  • Shqip
  • Italiano
  • Deutsch
  • Français
  • Español
  • Hrvatski
  • Svenska
  • Russian
  • Nederlands
  • Arabic
  • Türkçe
  • 简体中文
Rreth nesh | Ndihme | Reklama | Sherbime | Kushtet e Perdorimit | Politika e Privatesise | Rss
Copyright © 2001- Parajsa.com All rights reserved.