Ali Asllani, nė sallonet e letėrsisė
Anila Mile
Kaloi mė shumė se njė muaj nga 40-vjetori i vdekjes. Nė 20 dhjetor nuk u tha asgjė pėr pėrvjetorin e poetit, edhe pse u premtua shumė. Siē duket, institucionet ishin duke u marrė me tė tjera punė tė fundvitit. Megjithatė nesėr, Qendra Ndėrkombėtare e Kulturės "Arbnori" organizon njė mbrėmje pėrkujtimore pėr poetin Ali Asllani, nė serinė e takimeve nė Sallonin e Letėrsisė Shqiptare. Sipas organizatorėve, qėllimi i kėsaj mbrėmjeje ėshtė pėrkujtimi i njė prej personaliteteve mė tė spikatura tė jetės publike dhe kulturore tė shek.XX, kontributi i tė cilit u la nė harresė pėr mė shumė se gjysmė shekulli. Tė pranishėm nė kėtė homazh do tė jenė personalitete tė jetės kulturore dhe publike tė vendit, studiues tė letėrsisė, shkrimtarė e botues, qė do tė flasin pėr jetėn dhe veprėn e Asllanit. I pranishėm do tė jetė dhe ministri i Turizmit, Kulturės Rinisė dhe Sporteve, Bujar Leskaj.
Ali Asllani u lind nė fshatin Vajzė tė Vlorės. Shkollėn fillore e kreu nė Vlorė, ndėrsa atė tė mesme nė Janinė ku kreu studimet pjesa mė e madhe e intelektualėve shqiptarė. Qė i ri u angazhua nė lėvizjen kombėtare, duke kontribuar pranė klubit "Bashkimi". Pėr aktivitetin patriotik, internohet nga qeveria osmane nė Halep tė Sirisė, prej nga arratiset pėr nė Korfuz. Me rikthimin nė Vlorė zgjeron aktivitetin patriotik dhe merr pjesė nė Kuvendin e Dibrės, si pėrfaqėsues i Klubit "Bashkimi" tė Janinės. Ėshtė njė nga personalitetet qė kontribuoi nė shpalljen e pavarėsisė. Pushtimi italian e gjeti nė detyrėn e nėnprefektit, prej nga largohet pėr shkak tė bindjeve tė tij atdhetare. Nė fund tė vitit 1922, fillon karrierėn diplomatike. Fillimisht emėrohet konsull nė Trieste ku qėndron deri nė fund tė prillit 1925. Po atė vit u emėrua "Zėvendės i ngarkuar me punė" nė Sofje e mė pas, po aty sekretar i parė dhe i ngarkuar me punė.
Nė vitet 1930-1932 ishte ministėr i akredituar nė shtetin grek. Mė 1934 zgjidhet sėrish Kryetar i Bashkisė sė Vlorės, detyrė tė cilėn e mban deri nė prag tė pushtimit fashist 1939. Ėshtė ndėr themeluesit e Lidhjes sė Shkrimtarėve dhe Artistėve, megjithatė, pėr shkak tė angazhimeve tė paraluftės, shihej me dyshim nga pushtetarėt komunistė. Vetėm pak vite para se tė vdiste iu lidh njė pension minimal. Ka botuar vjersha qė nė moshė tė re. Poema "Hanko Halla", tė cilėn e botoi nė vitin 1942 e radhiti ndėr poetėt mė tė mirė tė vendit. Vepra e tij filloi tė botohej vetėm nė vitin 1960. Brenda njė kohe tė shkurtėr, arrin tė botojė disa libra si "Vidi vidi, pėllumbeshė", "Shqipėria kryesorja", "Vajzat dhe dallėndyshja" dhe "Kur merr zjarr rrufeja". Vdiq nė Tiranė nė 20 dhjetor 1966. Pas vdekjes iu botua nė vitin 1973, "Poezia shqipe". Nė vitet '90 iu botuan "Poezi tė zgjedhura" dhe "Vidi - vidi pėllumbeshė".