| Cfare ju duhet te dini? |
|
#1
| ||||
| ||||
| XHAKONDA, gris pėlhurėn e misterit Gruaja mė e pėrfolur nė botė. Sepse ishte e bukur, inteligjente, tepėr e hijshme dhe njerėzore, shumė e adhuruar dhe e respektuar nga bashkėkohėsit e saj. Xhakonda, me gjithė thjeshtėsinė dhe psikologjinė e dukshme, qė shpreh gjithė pasurinė e madhe tė botės sė saj tė brendshme, tė ndjenjės sė saj shpirtėrore tė jep tė kuptosh se ėshtė njė grua e hijshme aristokrate. Megjithatė ėshtė gruaja mė e pėrfolur e shekullit XX, nga sharlatanėt e kėtij shekulli tė quajtur shekulli Modern. Por mė nė fund duket se ėshtė sqaruar gjithcka. Profesori Fiorentinas Xhuzeppe Pallanti, pas 25 vjetesh studime dhe eksplorime nė kohė nė arkivat e Firences, shpjegon se kush ėshtė Xhakonda apo Monaliza, e thėnė ndryshe Prima Dona. Profesor Xhuzeppe Pallani sqaron se, Xhakonda ėshtė vajza me emrin Liza Gherardini, ky ėshtė mbiemri i vajzarisė Ajo ka lindur nė Firence me 15 Qershor tėvitit 1479. Liza Gherardini Liza ishte vajza e njė pronari tokash qė banonte nė zonėn e Chiantit ndėrmjet Firences dhe Sienės. I ati i Lizės megjithėse zotėronte shumė toka, prapė nuk ishte shumė i pasur. Vajzės sė tij tė dashur, mendonte ti jepte njė burrė shumė tė pasur, pasi ai kishte njė vajzė tė zgjuar, tė menēur dhe tė hijėshme. Megjithėse Liza ishte vetėm 16 vjeēe, babai mendoi pėr njė martesė tė vlefeshme me Francesko Del Xhakondo qė atėherė ishte imperatori mė i pasur dhe mė me emėr nė tė gjithė Firencen. Franceskos nė atė kohė, nė vitin 1495 sapo i kishte vdekur gruaja e tij qė quhej Kamilla, dhe kishte lėnė njė fėmijė tė vogėl. Liza, ishte njė vajzė shumė e ėmbėl, e thjeshtė dhe me njė shpirt shumė tė madh, ndaj arriti njė harmoni tė pėrsosur me bashkėshortin e saj Francesko, me gjithėse ishte 14 vjet mė e vogėl se ai.Fėmijėn qė gjeti nga martesa e parė e bashkėshortit tė saj me Kamillėn, ajo e deshi shumė dhe i shėrbeu tamam sikur tė ishte nėna e tij. Nga martesa e saj me Francesko Xhakondėn ajo lindi tre fėmijė, dy djem dhe njė vajzė. Vajzės sė saj ajo i vė emrin Kamilla, nė shenje respekti pėr tė ndjerėn, gruan e parė tė bashkėshortit tė saj. Francesko Xhakondo, e deshi aq shumė dhe e respektoi me mirėnjohje, mirėsinė dhe edukatėn e gruas se tij Liza, sa edhe nė testamentin e tij qė i la pas vdekjes ai shprehet me njė dashuri tė paparė ku thote: Ja lė kėtė pasuri gruas sime tė sinqertė me njė shpirt hyjnor. Takimi me Davinēin Por si e njohu i famshmi Leonardo Davinēi Xhakondėn (Liza Xhakondon)? Nė vitin 1500 Leonardo Davinēi shpėrngulet nga Milano dhe shkon pėr tė punuar nė Firence. Firence nė atė kohė ishte njė nga qytetet mė tė rėndėsishme tė Evropės, me njė kulturė tė madhe artistike dhe me aristokratėt mė tė pasur tė Italisė, njė ndėr ta ishte dhe Francesko Del Xhakondo, i cili njihej shumė mirė me artistin e madh qė nė atė kohė vuante shumė ekonomikisht. Njė ditė vendosi ti propozonte Leonardos qė ti bėnte njė portret gruas sė tij tė dashur Liza Xhakondės. Thonė se Leonardo punoi rreth 4 vjet mbi tė dhe kurrė nuk u kenaq, dhe e mori me vete kėtė kuadėr kur u shpėrngul nė Romė e mė vone nė Francė ku u vendos pėrfundimisht. Tė vetmen gjė qė kishte me vete ishte portreti i Xhakondės. Gjithashtu thonė nė kronikat e kohės se Liza ishte shtatzėnė me njė nga fėmijėt e saj, prandaj dhe duart e fytyrėn i ka pak tė enjtura. Gjatė gjithė kohės ai nguli kėmbė duke sajuar njėmijė arsye pėr tė mos e dorzuar kurrė kėtė portret qė e dashuroi dhe e idealizoi me duart e tij qė spushuan kurrė duke punuar mbi kėtė portret gruaje, e duke na lėnė njė kryevepėr botėrore. Buzėqeshja e pėrjetshme Sharlatanėt e botės moderne e pėrshkruajnė Leonardon si gej, dhe portretin si analogjia e tij. Por faktet tregojnė, se gjeniu Leonardo Davinēi u dashurua marrėzisht pas kėsaj gruaje, dhe ishte e pamundur tė zhvillonte lidhje tė tjera tė rėndėsishme me tė, pėr shumė shkaqe. Njė shkak ishte miqėsia me tė shoqin,por ishin dhe shume arsye tė fisnikėrisė, tė besnikėrisė sė saj ndaj tė shoqit dhe arsye te tjera prė kohėn. Dashuria e tij do te mbetej vetėm tek shprehja dhe adhurimi pėr tėrė jetėn nė portretin e gruas qė e adhuroi aq shumė dhe e mbajti pranė tėrė jetėn e tij, pa e ndarė asnjė moment, derisa vdiq. Sot mbas Xhakondės ėshtė e dashuruar e gjithė bota. Nė muzeun e Luvrit, ku ėshtė vendosur portreti i saj, ēdo ditė ka rradhė tė pafundme njerėzish, ku tė gjithė duan ta shikojnė. Tė gjithė kanė nevojė pėr buzėqeshjen e saj, qė shpreh shpirtin e madh pėrtej figurės dhe bukurisė trupore. Sapo dikush nga vizitorėt shkėputet nga portreti dhe buzeqeshja e saj, mendon pėr kohėn kur do tė kthehet e ta shohė pėrsėri e pėrsėri buzėqeshjen e Xhakondės.
__________________ Be aware of what u do in the past, because of the future consequences! |
![]() |
| Bookmarks |
| Alternativa Teme | |
| Vleresojeni kete Teme | |
|
|