Drejtorin ekzekutiv të Akademisë së Çmimeve Kult, Ylli Sula, e takuam në zyrën e tij në ambientet e revistës Kult. Pas përfundimit të mbrëmjes së ndarjes së Çmimeve Kult 2007, ai dhe gjithë stafi janë çlodhur tashmë nga stresi dhe përgjegjësia e mbajtjes së një evenimenti të tillë, që vlerëson artin dhe kulturën në arritjet e veta më të mira përgjatë një vitit. Çuditërisht, një aktivitet i këtyre përmasave nuk gjeti mbështetjen e MTKRS, e cila gjen fonde për aktivitete në një nivel si Festa e Birrës apo dy Festivalet e Fëmijëve në Shkodër e Tiranë...Ylli Sula na flet para kësaj interviste për emocionet e Çmimeve Kult ’07, si dhe na tregon se së shpejti guidat turistike të Çelësit do të nxjerrin në treg Guidën për qytetin bregdetar të Vlorës. Hartë, pamje fantastike të fotografuara dhe detaje mbi historinë e siteve turistike shqiptare... një pasion i ri përtej atij për artin!

Z. Sula, si shkoi ky edicioni i tretë i Çmimeve Kult, çfarë të rejash kishte në konceptim dhe ceremonia përfundimtare e dhënies së çmimeve?
Në këtë edicion patëm dy elemente të rinj: elementi i parë ishte prurja e re më interesante e artit gjatë vitit dhe më me peshë në treg. Duke qenë se këto janë çmime të caktuara , për artistë të caktuar në kontribute konkrete, patëm tre çmime të veçanta këtë vit, që nuk janë dhënë vitet e mëparshme. Tre çmime nderi, një prej të cilave ishte çmimi për aktivitetin më të mirë të vitit, flasim për aktivitete të mirëorganizuar. Për ta qartësuar këtë, po ju përmend katër kandidaturat për çmimin: festivali i Butrintit, Poeteka (festivali i poezisë), Tre Tenorët dhe Festivali i filmit me metrazh të shkurtër TIFF. Dhe në fund këtë çmim e fitoi Festivali i Butrintit.

Çmim tjetër nderi ishte edhe ai për Risinë kulturore të vitit dhe këtë çmim e fitoi kompania teatrore Theater International, të cilët bënë një futje të bujshme të konceptit të musical tek spektatori shqiptar. Vetëm vjet ne kemi patur të paktën tre musical, që bënë që t’i rikthehej një skene si TOB spektatori i munguar. Çmimi i tretë i nderit ishte për një kontribut me vlera nga një personalitet i humbur vitin e kaluar, por që ka kontribuar atë vit. Ky çmim këtë vit i shkoi një personaliteti nga ata, që përbëjnë një gur themeli në kulturën e vendit tonë, pikërisht Dhimitër Beduli me veprën e tij “Kishë dhe Kulturë”. Kjo ishte njëra anë origjinale e këtij viti. Ana tjetër ishte fakti që ne insistuam shumë këtë vit tek perceptimi i bashkësisë së artistëve si një bashkësi me vlerat dhe hapësirat e veta, sepse pothuajse këto janë zhdukur. Politikanët kanë hapësirat e tyre, kanë të gjitha hapësirat televizive nga e hëna në të diel, ka vetëm emisione politike dhe nuk ka më emisione kulturore. Ndërsa para pak vitesh kishte dy-tre emisione kulturore, apo për librin, fatkeqësisht tani nuk ka më. Po ashtu, politikanët kanë festa, përurime, takime, konferenca… ndërsa për artistët nuk ka momente të tilla. Prandaj, ne insistuam shumë për këtë, prandaj menduam për një bashkësi artistësh me një hyrje VIP të tyre, me tapetin e kuq, jo thjesht për shoë, por për dinjitet. Po kështu, patë që të ftuar në sallën e Pallatit të Kongreseve ka pasur më shumë artistë se çdo herë tjetër. Të gjitha çmimet prezantoheshin nga artistë, jepeshin nga artistë dhe kuptohet, fitoheshin nga artistë. Një detaj i veçantë, është ai i radhës 10, që quhet Radha e Udhëheqjes. Ndoshta nuk ka patur ndonjë rast ku në atë radhë qendrore të jenë ulur vetëm artistë, siç ndodhi tek nata e ndarjes së Çmimeve Kult 2007.

Çmimet Kult përfunduan për këtë vit. E ndjeni se arritët rezultatin më të mirë?
Vlerësimi është për punën e tyre dhe kjo nuk diskutohet, është diçka e pranuar nga të gjithë. Përsa i përket arritjeve konkretisht, besoj që më mirë për këtë gjë shprehen artistët fitues ose jofitues. Ne kemi patur shumë përgëzime për këtë organizim, për faktin se i është bërë një promovim i madh veprave të artistëve. Promovimi përmes çmimeve kult nuk vlen vetëm për artistët e zgjedhur fitues, por edhe ata të kandiduar, sepse pas mbylljes së aktivitetit apo krijimi, Çmimet Kult e rihapin bujshëm këtë vlerë që artistët shfaqin në një vit tek publiku. Ky është edhe një nga qëllimet kryesore dhe besoj që këtu ka vend për të qenë të kënaqur të gjithë, edhe fituesit, edhe kandidatët.

Synohet të kthehet Çmimet Kult në një traditë dhe pse jo, të shtrihet deri në Kosovë?
Patjetër që synohet tradita dhe kjo sepse ne tashmë jemi në vitin e tretë të këtij aktiviteti, edhe pse me shumë vështirësi. Organizimi i aktiviteteve në fushën e artit, sidomos të këtyre përmasave, vetëm anë komerciale nuk ka. Është shumë i vështirë, por tradita është gjëja kryesore që synohet. Kuptohet, në bazë të një sistemi vlerash, duke i dhënë disa kritere kësaj traditë. Përsa i përket shtrirjes gjeografike, ne aktualisht kemi një parim tek Çmimet Kult, që këto çmime u jepen artistëve shqiptarë, të cilët kanë komunikuar me publikun shqiptar. Për momentin, ne e dimë që nuk ka një treg të mirëfilltë të artit mes Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë. Ka ende shumë shkëputje. Megjithatë, ne kemi dhënë sinjalet tona pozitive. Psh. vjet çmimin për albumin muzikor të vitit e ka fituar grupi Elita 5, nga Maqedonia; këtë vit në katërshen e albumit të vitit kishim të nominuar grupin Kthjellu nga Kosova; po kështu, këtë vit tek kategoria e librit më të mirë kishim kandidaturën e Luan Starovës, nga Maqedonia; vjet është shqyrtuar një vepër e regjisorit Aqif Mulliqi, e vënë në skenën e Teatrit Kombëtar dhe mund të ishte fare mirë fituese. Kjo do të thotë se aty ku ka komunikim dhe integrim të këtyre kulturave, ku nuk ka më barriera dhe ku kemi artistë shqiptarë të Kosovës dhe Maqedonisë, ne i konsiderojmë si artistë shqiptarë. Do ishte e vështirë dhe e pakuptimtë që ne t’I vlerësonim për komunikimin e tyre me vendet ku banojnë, pra në Prishtinë, Tetovë apo Shkup. Ndërsa aty ku komunikimi i artit të tyre vjen në publikun tonë, ne i ndjekim, i vlerësojmë, si në rastet që ju përmenda më sipër.

Një botues si ju, çfarë e lidh me artistët? Duket si një afeksion…
Këtu ka dy gjëra: së pari, perceptimi i jetës në një kuptim më të gjerë sesa thjesht biznes apo jetë shumë e ngushtë private. Unë mendoj se arti dhe kultura janë dimensione shumë të rëndësishme të jetës dhe do ishte mirë që ky dimension të mos ngelej në një amulli vlerash, ku askush të mos kishte asnjë pikë referimi. Së dyti, unë kam një lidhje edhe të drejtpërdrejtë me artin. Unë kam mbaruar për Letërsi, edhe studimet pasuniversitare i kam mbaruar për Letërsi Moderne dhe kam qenë për disa vite pedagog në Universitetin e Tiranës në degën e Frëngjishtes. Do shtoja edhe se unë jam botues i revistës Kult, e cila ka një lidhje të drejtpërdrejtë me artin. Është e vetmja revistë kulturore e mirëfilltë në treg dhe me një profil të qartë informative, që i shton diçka tjetër atij dimensioni të interesit tim për artin.

Pas asaj që shohim në skenën e dhënies së Çmimeve Kult 2007, pra pas kuintave?
Pas gjithë atij realizimi që ju patë natën e ndarjes së Çmimeve Kult, qëndron puna e tre stafeve: së pari, është stafi i revistës Kult, që përbën informacionin, bazën e të dhënave të hedhura në një database unik në Shqipëri me gjithë botimet dhe eventet kulturore që ndodhin në vendin tonë. Së dyti, është stafi i Akademisë Kult, që merret me organizimin dhe koordinimin e aktivitetit.

Gjithashtu, është edhe një staf i përkohshëm, ai i skenaristit, skenografit dhe teknikëve që merren me produksionin final të Çmimeve Kult.

Po mbështetja financiare, a ka qenë e mjaftueshme? MTKRS nuk e mbështeti sivjet këtë spektakël…
Po, është e vërtetë. Në dy edicionet e kaluara Akademia e Çmimeve Kult ka gjetur mbështetjen e dy ministrave të kulturës, Klosi dhe Leskaj, duke e konsideruar shumë të rëndësishme këtë akademi çmimesh për artin. Megjithatë, çmimet e tilla në gjithë botën nuk jepen nga instancat shtetërore. Shteti sigurisht, i mbështet aktivitete të tilla me politika të caktuara dhe fonde, por ai nuk mund të gjykojë artistët. Këtë vit, ministri i kulturës nuk e pa të arsyeshme të mbështeste këtë aktivitet. Këtu duhet të cilësoj, se Bashkia e Tiranës dha një kontribut të veçantë, duke u treguar e gjerë. Kjo për faktin se nuk bëri dallimin nëse çmimet janë për artistët e Tiranës, por të gjithë vendit, pra duke qenë një aktivitet kombëtar e jo lokal.

__________________
Be aware of what u do in the past, because of the future consequences!