“Traviata”, një vepër nga më të famshmet e muzikës klasike dhe më e mira e kompozitorit Italian Xhuzepe Verdi, erdhi në skenën e Teatrit të Operës dhe Baletit në një frymë moderne.. Merita për këtë i takon, sigurisht, regjisorit të saj, Massimo Ranierit. “Traviata” u zhvendos në kohë, gjë e cila sipas regjisorit Ranieri ishte e domosdoshme. Nëse flasim për merita, nuk mund të mos theksojmë rëndësinë e interpretuesve tanë. Komplimentet për këta të fundit shkojnë në notat më të larta, pasi vlerat në muzikën lirike Shqipëria i ka dhe përmes pjesëve si “Traviata”, të një repertori klasik botëror, ato dalin më në pah.Por për “Traviatën”, e cila është vënë në skenë me një regji dhe skenografi paksa ‘të zhveshur’ nga elementet artistikë dhe efektet e dritave, kontributin më të vlefshëm e dhanë sidomos disa nga interpretuesit në rolet përkatëse. Një prej tyre është edhe Ylber Gjini, bariton i rrallë në Teatrin e Operës dhe Baletit, me një eksperiencë mëse 20- vjeçare në skenën shqiptare dhe atë të huaj. Në “Traviatë” ai është një nga tre protagonistët e operës, që mbajnë peshën e saj, pikërisht në rolin e Zhermonit, babait të Alfredos, që është edhe i dashuri i Violetës. Në intervistën e mëposhtme marrim prej tij emocionet e shfaqjes dhe këndvështrimin e artistit në brendi të një mekanizmi teatror madhor, siç është opera...

Le të flasim pak për momentet më kyçe të Zhermonit, rolit kryesor që ju kishit në “Traviatë”?
Zhermonin këtë herë e solla më të plotë, në nivel më të lartë artistik, edhe të vokalit, edhe të emocionit dhe gjendjes shpirtërore. Nga “Traviata” kam kujtime të bukura, sepse me të e kam nisur karrierën, në 1990-ën. Gjithmonë kur e interpretoj, ndjej një mall dhe nostalgji, pasi tashmë kam një karrierë gati 20- vjeçare e kushedi sa do të shkojë.. (qesh). Është një rol që më përshtatet, pasi edhe në jetë jam një baba i mirë. Jam korrekt, në kuptimin e plotë të fjalës: qoftë në familje, si baba, qoftë në punë apo në Akademi, ku jam pedagog i jashtëm. Mendoj që roli lidhet ndonjëherë edhe me karakterin që ke. Edhe vokali duhet ta justifikojë. Ndjehem vërtet shumë mirë, sepse ndjej që rolin e kam ngritur shumë, gjë për të cilën kam marrë vlerësime dhe njerëz të fushës kanë mbetur madje të befasuar. Të tjera beteja na presin... “Traviata” do mbetet si një ëndërr e bukur. Pavarësisht elementeve të regjisë e skenografisë, për të cilat nuk jam kompetent të flas, por mendoj se shfaqjen e mbajti vetëm vokali dhe për mua ai ka rëndësi. Kjo tregon se primar është vokali.

Nga hera e fundit që keni interpretuar Zhermonin, si ka evoluar ai në kohët e sotme, moderne? A ka baballarë si Zhermoni në kohët tona?
Kur e kam interpretuar për herë të parë Zhermonin, djalin e kisha të rritur, kurse tani është 20 vjeç. Prandaj u poq edhe roli. Mendoj që spektatori gjithmonë “Traviatën” e ka dashur. Vit pas viti që është dhënë ajo, e ka dashur shumë. Kjo “Traviatë” e këtij viti le të mbetet kështu, ndryshe, por mendoj se me vëniet e tjera ajo do të rikthehet ku ishte. Në formën e saj klasike.

Si ju duk kjo herë e “Traviatës”?
Mori ca shenja dhune, në fakt. Le të themi, një “Traviatë” e plagosur, në mënyrë figurative. Kjo, sepse nuk më pëlqyen disa gjëra. Kur në mbarimin e skenave, ne dilnim jashtë skene me drita, në sy të publikut. Nuk ulej as perdja. Në fund, kur shfaqja mbaroi, nuk kishte drita dhe një kolegia jonë gati sa nuk u aksidentua. Këto nuk ecin në shfaqje. Kudo ku e kam shkuar, unë e kam interpretuar në formën klasike veprën dhe këtu rrotullohej çdo gjë rreth një kolltuku, por ne bëmë sa mundëm në anën skenike.

A është publiku shqiptar i edukuar mjaftueshëm, saqë të kemi një kritikë përtej kritikës edhe tek publiku vetë?
Publiku ynë është shumë tolerant, sepse këtu ka ardhur edhe një tenor nga Franca për operën “Carmen” dhe ishte shumë i dobët. Ai ka kënduar “Traviatën” në skenë me mua para disa kohësh dhe mbeti në skenë, nuk vazhdoi dot. Por spektatori e duartrokiti. Kjo sepse ne kemi një publik shumë paqësor. Po të ishe në ndonjë vend tjetër, kjo nuk do tolerohej absolutisht. Në fakt, nuk duhet kështu. Edhe midis kolegësh e kemi diskutuar, se duhet duartrokitur aq sa i takon personazhit. Gjithashtu ndodh që kur vepra pëlqehet vërshëllehet, ndërsa në botë ndodh e anasjella...

Ju e sillni Zhermonin për katër premiera rresht. Ku qëndron vështirësia më e madhe?
Kemi punuar tej mase, sepse e kemi vënë në skenë edhe herë të tjera dhe nuk kishte nevojë për lodhje të tillë. Vështirësia është se shfaqjet janë radhë dhe vokali duhet të pushojë, kordat duan rigjenerimin e tyre. Por ne e kemi marrë përsipër tashmë.

Mendoni se artisti duhet të vlerësohet plus për vënien në skenë të operave me vështirësi të tillë, përtej rrogës mujore?
Patjetër. Ne nuk po marrim ndonjë pagesë të madhe këtu, por të paktën një përkrahje morale duhet ta kemi. Përndryshe, edhe ne vyshkemi, plogështohemi dhe nuk dalim në skenë me qejf. Biem dakord se para nuk marrim dot, se s’ka, por të paktën një background në media, ku të vlerësohet kontributi ynë duhet. Nje prezantim, një vlerësim për atë që jemi. Për këtë ka vuajtur shumë Teatri. Shihni reklamën në televizion, ku nuk dalin as Mariana Leka, as Ylber Gjini etj. Shihet vetëm Massimo Ranieri dhe Ermonela Jaho, me gjithë respektin që kam. Ne jemi të shumuar dhe emri ynë nuk del askund. Kjo është e dhimbshme për ne. Po vjen koha që unë do marr pensionin dhe gjysma e sallës thotë ende që sa bukur që këndon ky italiani apo koreano- veriori (siç kishin shkruar diku për mua). Këto kanë rëndësi për ne, sepse nëse ti më jep 10 mijë euro për shfaqjen jam dakord që emri im të mos dalë askund, por me pagesat që ne marrim të paktën të vlerësohemi shpirtërisht.

Ka konkretisht kritikë në Shqipëri dhe mënyra vlerësimi në TOB për shfaqjen e kryeveprave të tilla?
Në Shqipëri kritikë ka, por nuk kritikojnë për shkak se kanë njohjet dhe lidhjet me njerëzit e artit. Për mendimin tim, siç më kanë thënë, në Teatrin Kombëtar është ndryshe. Thuhet drejtpërdrejtë si luan dhe ku je për nga niveli. Kurse këtu, edhe po të dalësh keq në shfaqje, të thonë se je shumë mirë. Mirëpo është koha ku nuk ka më vend për servilizmin. Tashmë çdo gjë e vendos

Bëhet audicion në TOB?
Audicioni bëhet, por jo për të huajt. Konkretisht, mua më thanë nëse mund të sillnin një apo dy këngëtarë të huaj për rolin tim. U thashë se po dhe që të bënin audicion me mua. Atëherë u tërhoqën dhe nuk i sollën. “Ja sheshi, ja mejdani, ja dhe Ylber kapedani”- thotë një shprehje (qesh). Jam i zoti në atë që bëj dhe këtu nuk po tregohem modest. S’kam komplekse dhe as servilizëm. i them gjërat siç i ndjej.

Pas kaq vitesh në punën tuaj në shtet, mendoni për aktivizim në një teatër privat të operës dhe më shumë mundësi zgjedhje për këngëtarët?
Së pari, këtu nuk ka agjenci për menaxhimin e artistëve. Ajo është kryesorja dhe bën shpërndarjen e artistëve në botë, nëpër shfaqje të ndryshme, të të gjitha niveleve, ku çdo artist mund ta gjejë veten. Këtu nuk ka as teatër tjetër. Bashkëpunim me të huajt ka, por është i njëanshëm, pasi ata vijnë këtu, ndërsa ne nuk na çojnë në teatrot e botës. Kjo duhet bërë, sepse ne jemi të mbyllur fare nga marrëdhëniet me jashtë teatrit. Niveli i këngëtarëve tanë është shumë i lartë. Kam kënduar “Carme”, “Toskën” e “Traviatën” në Itali e në botë dhe jam ndjerë komod, për të mos thënë se isha më i miri. Këtë gjë mund ta bëjë fare mirë drejtoria e TOB. Edhe në Shkup, kur kam qenë privatisht, jam ndjerë shumë i vlerësuar. Aty jam shpallur “Skarpja më i mirë i Ballkanit” dhe në shumë shfaqje që kam marrë pjesë jam vlerësuar shumë mirë edhe financiarisht. Këto kanë rëndësi të madhe për një artist dhe duhet tu kthehemi edhe ne këtyre vlerave.

__________________
Be aware of what u do in the past, because of the future consequences!