Nuk është vetëm një violiniste, por edhe një shkrimtare e re në dukje, e cila në letërsinë shqiptare sjell një risi: atë të botimit të veprave mbi muzikën dhe konkretisht, eksperiencën si violiniste. Ina Kosturi, sapo ka botuar librin e saj të dytë “Talente të heshtur”. Në faqet e librit të saj gjen mendime dhe ndarjen e emocioneve personale si artiste me lexuesin, përmes një gjuhe të thjeshtë. Që në parathënie, përballemi me një gërshetim të pasionit për letërsinë dhe violinën. Me anë të një figuracioni, autorja na shkruan rreth shumë viteve të studimit, që përngjasojnë me tablo,që fshihen dhe humbin ndër vite me një ekspozitë të pafundme kuadrosh të lëna në harresë, nga koncerti i parë, tek i dyti e një pjesë e thjeshtë shoqëruar me piano, tek një koncert me orkestër. Kutia e violinës shoqëron kudo violinistin, ndërsa ata që jetojnë afër ambientohen me gërvishtjet e padurueshme të fëmijërisë dhe meloditë, që me kalimin e kohës bëhen të këndshme. Pas një koncerti, gjithçka ka mbaruar me sukses, ndërsa në harrimin e tij deri në një eveniment tjetër, tek të tjerë spektatorë, gjithçka ka nisur nga e para. “Fjala artist ose të qenit i tillë në profesion duket se ngjall paksa zili. Të privilegjuar, të lumtur, pa përgjegjësi, kjo armatë vështrohet me admirim. Përherë pranë së bukurës, larg problemeve të vështira e të rëndësishme, nën lumturinë e përhershme të melodive, këta ‘dembelë’ që ankohen nga studimi duket se paragjykohen shpesh, shoqëruar me një lloj zilie nga profesionistët e fushave të tjera. Përtej këtij komenti fëminor e qesharak, në heshtje ziliqarët lumturohen fshehurazi... një profesion i tillë i tillë i muzikantit, i artistit, nuk të bën të pasur”- shkruan autorja në faqet e këtij botimi. Libri është botim i Alsa Graphics.

Si erdhi tek ju ky botim i dytë dhe pse titullohet “Talente të heshtur”?
Botimi i parë, libri “Përtej personales” ishte një përmbledhje artikujsh kritikë për muzikën. Ndryshe nga ky botim, libri i dytë i titulluar “Talente të heshtur” u shkrua natyrshëm, në një kohë të shkurtër, për faktin se është shumë pranë profesionit të muzikantit dhe pikërisht të violinistit. Libri i dytë lindi natyrshëm në sensin e shprehjes së një eksperience të profesionistet në disa fusha të ushtrimit të profesionit, në atë të koncertizmit, pedagogjisë dhe orkestrantit. Ishte një dëshirë për të përgjithësuar një përvojë personale dhe shumë më tej se personale, të një specifike të këtij instrumenti, që ndonëse përkrah gjinive të tjera të artit shfaqet me vështirësitë dhe veçantitë e tij. Profesioni i violinistit është një profesion i vështirë, jo për faktin se ai mbart përgjegjësi jetësore, pasi krahasuar me një mjek, ndërtues, ajo çka një violinist shpreh apo përfaqëson është shumë më e thjeshtë. Fati që për të ushtruar një profesion të tillë nevojiten gjashtëmbëdhjetë vjet shkollë, apo më saktë ky profesion nis në moshën gjashtë-vjeçare, pasohet nga vite të tëra studimi, provimesh, konkursesh e koncertesh, një jetë të tërë me debutime, stres, përgjegjësi, tregon se në të ka diçka të veçantë. Përtej rëndësisë së profesioneve të tjera, instrumentistët dhe violinistët si pjesë e tyre janë brumosur që në fëmijëri me një përkushtim dhe kërkesë për përsosmëri. Gjithë kjo maratonë koncertesh, debutimesh, duket se inspirohet nga kjo kërkesë e përsosmërisë e edukuar që në fëmijëri, që shndërron gjithçka në të lodhshme, të mundimshme. Ndërsa sa përket titullit, violinistët janë vërtet talente të heshtur. Shumë modestë, me shumë përgjegjësi, i gjen rrallë të ftuar në emisione televizive si ekspertë të një përvojë që ka filluar që në fëmijëri.

Çfarë të shtyu që të botosh brenda një kohe kaq të shkurtër dy botime, që lidhen me profesionin tuaj?
Së pari, kam dashur të jap një eksperiencë timen personale dhe të shkruaj diçka të vlefshme për ata që i kanë hyrë rrugës së artit, për të ditur më shumë mbi raportet e një violinisti me skenën, orkestrën, dirigjentin, për të folur mbi emocionet, për të dhënë një përkufizim të qartë të kurrikulumit të violinistit, të konkurseve, të kësaj bote të brendshme, të këtij profesioni që shoqëron nga vitet e fëmijërisë e deri në momentin kur bëhesh profesionist. Kam provuar emocionet e një skene pikërisht të Lidhjes së Shkrimtarëve, që në klasën e dytë fillore, për të vazhduar me dhjetëra provime, koncerte, konkurse, duke debutuar si orkestronte dhe soliste, bashkangjitur një përvoje pedagogjike dhjetëvjeçare në Akademinë e Arteve.

Në cilin stil shkruan një violiniste- shkrimtare?
Ndryshe nga libri i parë me artikuj kritikë, i cili ishte vërtet i guximshëm, i dyti paraqet më tepër botën e brendshme të një violinisteje, shkruar me një gjuhë të thjeshtë e me shumë sinqeritet, për të paraqitur diçka të veçantë, ndoshta një ndjesi të brendshme të pashkruar, atë që instrumentistët e përjetojnë dhe notat nuk janë në gjendje ta transmetojnë tek të tjerët. Fjala është gjithmonë shumë domethënëse, ka aftësitë e saj të menjëhershme për të shkuar tek të tjerët dhe në njëfarë mënyre, është një përvojë e imja personale, ndoshta shumë koncerte të shprehura nëpërmjet fjalës. Gjithashtu, në disa momente jam fokusuar tek shkolla shqiptare e violinës, momentet e lavdishme të saj dhe profesionin e violinistit brenda realitetit shqiptar, pasi ai është specifik, duke e krahasuar shpesh me botën përtej. Së dyti, jam përpjekur të jap një tablo të atij ndryshimi që ndodh tek një violinist fëmijë, nxënës apo student dhe atij profesionist, mënyrën sesi skena, publiku, partiturat, emocionet... gjithçka ndryshon me kalimin e viteve në perceptimin e violinistit. Është një rrugë e gjatë, me ndalesa nga fillimi dhe deri tek diçka që asnjëherë nuk ka mbaruar dhe s’ka arritur përsosmërinë.

Si ndahen emocionet nga një koncert tek një botim libri?
Për të qenë e sinqertë, emocionet e koncertit janë të veçanta, pasi përballë teje ke një publik dhe spektator që të duartroket menjëherë, drejtpërdrejt. Duket se është një marrëdhënie me shumë emocione, interpretimi në violinë është ‘dal vivo’ dhe si e tillë është diçka momentale, e papërsëritshme. Si instrumentiste, pas kaq vitesh përvojë, natyrisht jam e afeksionuar pas violinës dhe koncerteve, do realizoja sa më shumë të tilla. Porsa i përket librit, me të komunikon më shumë. Ke një masë më të madhe spektatorësh, të cilët kanë diçka konkrete në duart e tyre dhe krahasuar me shumimin e tingullit, fjalët e lirit duket se ruhen gjatë.

Mendoni për një përkthim të mundshëm të veprës suaj
Vërtet do më pëlqente. Nisur nga përvoja personale dhe afeksioni për vendet ku ka qenë dhe ka studiuar, si dhe nga fakti se një pjesë të ekperiencës sime si violiniste e kam marrë në sallat konservatore apo në kontaktet me Italinë, diçka që ne nuk e dinim më parë. Përballja ime e parë me suksesin ishte Konservatori Cherubini në Firence dhe do më pëlqente që vepra ime të përkthehej në italisht. E kam menduar shpesh veprën time në atë gjuhë.

Si u realizua ky libër? Puna që ju është dashur të bëni?
Është shkruar në një kohë rekord, gati për një muaj. Në letërsi ka diçka të mirë, ose unë e perceptoj si të tillë: është fakti që asaj që shkruaj nuk i kthehem më. Gjatë kohës që shkruaja lirin, kisha një stres tjetër, sikur po më merrte kohën e studimit të violinës. Megjithëse gjithçka në të ishte për violinën dhe vetëm or violinën.

Diçka rreth aktiviteteve skenike, jashtë fushës së botimeve?
Shumë shpejt kam një koncert recital. Do të interpretoj disa vepra të rëndësishme të literaturës violinistike, një prej të cilave edhe premierë, e interpretuar për herë të parë në skenë shqiptare, pasi më pëlqejnë të tilla eksperienca. Pas aktivitetit Maratona e Muzikës Violinistike, realizimi i tre koncerteve recitale në një periudhë dy-javore, një recital do më duket komod. Ndoshta ishte një maratonë librash, megjithatë ende nuk kam një ide për libër të tretë...

__________________
Be aware of what u do in the past, because of the future consequences!