Neritan Licaj: Teatri, dashuria ime e madhe!

Te gjithe e mbajne mend qe nga koha e suksesit te tij me te pare "Une, ti dhe Kasandra". Por kane kaluar shume kohe qe atehere dhe Neritan Licaj sot e gjen veten me te impenjuar se kurre. Dhe jo vetem ne skenen e Teatrit Kombetar. Ne ekranin e madh te kinemase, gjithashtu, pritet ta shohim se shpejti. Ai rrefen thjesht dhe me modesti ate pune te madhe qe i ka kushtuar deri me sot aktrimit. Nuk ka qene e lehte, aq me teper te besh disa pune aktoriale njekohesisht. Ekskluzivisht vjen me Kamera-
Kafene, e cila po transmetohet se fundi ne televizionin Vizion Plus. I jep zerin e tij aq te dallueshem filmave me kartona, si dhe sjell ne teater komedi, si "Preja" e Xho Ortonit, me shume sukses.

Sapo keni interpretuar si ko-protagonist shfaqjen "Preja", nje komedi e zeze. Si ju duket ju si aktor te luash ne te tillekomedi dhe a mendoni se ka audience shqiptare per kete lloj humori?
Humori britanik eshte humor kryeveper, sidomos ai i zi, qe prek edhe problemet sociale, shpirterore, gjithashtu, shume te forta. Dhe ne kete pike autori rrebel godet shume fort figuren e femres, fene, policine, sistemin shoqeror, parane, korrupsionin nepermjet ketij humori te zi. Ne Shqiperi pak njihet ky humor, pa frike mund te them se kjo eshte nje nga shfaqjet e para ne Shqiperi, mesa di une. Mendoj se i pershtatet publikut shqiptar? Po, mendoj se po. Edhe ne shfaqje spektatoret e ndiqnin dhe reagonin. Nuk mendoj se eshte problem fakti sesi pershtatet nje dramaturgji me publikun shqiptar. Nese eshte dramaturgji e mire, nese eshte nje material letrar i mire dhe i vene me shije nga ana spektakolare dhe skenike, spektatori shqiptar eshte i hapur ndaj cdo lloj zhanri. Ky eshte mendimi im personal.

Roli juaj ishte ai i nje djali hajdut, genjeshtar, qe s'i vjen turp para asgjeje. Ku ju pershtatet vete juve apo aktori duhet te pershtatet me cdo rol?
Aktori eshte profesionist, nje rol ne jete e ben kushdo. Aktori ketu dallon nga pjesa tjeter: pershtatet, perpiqet te shkoje drejt cdo lloj roli, pavaresisht nese ka ngjashmeri mes karakterit te tij si njeri dhe rolit. Nese punon me rolin, nese futesh ne mentalitetin e tij dhe zberthen marredheniet e tij me personazhet, apo me dramen, them se shkon. Kjo eshte aftesia e nje aktori, ai ketu duket: shkon apo nuk shkon dot me karakteristikat e nje personazhi. Denisi eshte nje djale pak alabak, nje njeri qe do parate, eshte i shfrenuar, i ben te gjitha, nje kriminel i vogel.

A ju pelqeu kur moret skenarin?
Kur mra materialin e dramaturgjise, pra pjesen, impakti i pare dhe me tej ka qene jashtezakonisht i mire. Ishte nje material letrar vertet i mire. Te gjitha figurat jane te mrekullueshme...
Shohim ne fakt qe eshte nje nga shfaqjet e rralla ku secili nga personazhet eshte i tipizuar shume qarte. Cila eshte ajo pjese e pergjegjesise se aktoreve qe e ben te suksesshme nje shfaqje te tille?

Mendoj se pergjegjesi kane te gjithe: edhe aktoret, edhe regjisori, i cili ka bere nje pune shume te mire dhe ka zgjedhur nje staf aktoresh qe pershtaten dhe punojne shume mire me njeri- tjetrin, qe arriten te harmonizojne shume mire lojen. Por padiskutim eshte merite edhe e aktoreve, te cilet arrijne ta misherojne dhe konkretizojne stilin e regjisorit, bashkangjitur me autorin. Por edhe shkrimtari i "Prese", Xho Orton, i cili i pa pikturuar personazhet dhe ka arritur deri ne ind te tyre. Une i falenderoj te gjithe aktoret per punen me ta. Ishte nje periudhe vertete e mrekullueshme, cdo gje ishte me vullnetin per te bere nje pune te mire.
Dhe mendoj se u arrit.

Sa kohe i duhet nje aktori te realizoje nje rol, pra pertej Neritanit ne skene, sa ju duhet per tu pershtatur me rolin?
Varet, nuk ka asnje formule per kete. Varet nga koha qe ke ne dispozicion, varet nga dramaturgjia, nga puna individuale apo ne kolektiv. Ka aktore qe fillimin e kane te veshtire, fillojne qe pastaj e zberthejne personazhin dhe ne dhjetediteshin e fundit bejne mrekulli. Ka te tjere pastaj qe jane sistematike. Varet nga natyra e vete aktorit...

Ju vete ku hyni, ne nje nga keto dy grupe?
Une perpiqem ta bej punen sistematikisht, qe ne fillim perpiqem ta zberthej, ta kuptoj gradualisht.
Se fundi ju kemi pare edhe ne Kamera- Kafe, nje tendence e koheve te fundit edhe ne Europe dhe ne Shqiperi vjen per here te pare. cfare ju ka ngacmuar te kjo eksperience?
eshte nje zhaner shume i bukur edhe ai, mua me pelqejne te gjitha zhanret qe kane te bejne me aktrimin. Jane interesante, sigurisht, ashtu sikurse eshte edhe kabarete, qe behet ne Portokalli. Po keshtu edhe tek Kamera- Kafeja. Jane kultura artistike qe populli jone duhet t'i njohe dhe eshte ne te miren e tij. eshte nje eksperience e re, kemi punuar shume, qe nga vera e ketij viti. Fillimi ishte menyra e konceptimit, pastaj u be nje seri- pilot, ku u pa si ishte realizuar, formati i ndertimit dhe me pas nisi realizimi ne seri. eshte dashur pune, edhe pse ky eshte nje humor i lehte, direkt, por ka situate, karaktere, kuptim, qe e sjell ate gjithmone te fresket. Nuk eshte nje humor i tipit britanik, i thelle qe mezi e nxjerr te qeshuren e spektatorit. eshte nje pjese e jetes sone te perditshme, jo vetem evropiane, italiane, franceze, me keqkuptimet e jetes se perditshme dhe format televiziv shume i kendshem, qe spektatorin nuk e lodh qe te mendoje aq shume. Gjithsesi, krijon nje gjendje relaksi, qetesie, te qeshure spontane. Shpresojme te kemi bere dicka.
E gjeni me mire veten ne drame apo komedi? Ju kemi pare tek te dyja...
eshte pak veshtire ta them. Per kete mund te flasin me mire regjizoret dhe koleget. Une punoj me qejf tek te dyja, sepse jane zhanre shume te bukura qe te dyja. Tragjedia eshte e mrekullueshme, por edhe komedia, maska, te gjitha llojet e teatrit jane te bukura. Impenjohem per t'i bere mire te gjitha. Personalisht, e gjej veten mire dhe jam i kenaqur nga ajo qe bej tek te dyja.
Nderkohe, beni edhe dublime filmash te animuar. Ju shohim ne tre lloje te ndryshme: tragjedia, komedia dhe animacioni. Si ju duket kjo e fundit?
kam dy vjet qe bej dublime, eshte zhaner shume i bukur, eshte i veshtire, sepse eshte nje figure qe e ka krijuar dikush perpara teje dhe ti duhet ta pershtasesh ate. Te dublosh kartonat klasike te hollivudit, qofte edhe filma artistike, eshte nje mrekulli! eshte shume qejf!
Cilet karaktere keni dubluar?
Jane shume e s'i mbaj mend, por interesant per tu permendur jane Edi Merfin, apo Uill Smith, jashtezakonisht i veshtire dhe interesant. Te lodhin te dy, sepse jane aktore me shume ngjyrim dhe plastike. Por eshte shume bukur te punosh per ta dhe per femijet, sepse kur mendon se ata filma jane kryesisht per tregun femijeve, eshte nje gje jashtezakonisht e bukur! U jep kenaqesi femijeve, une kam femije edhe vete...
Doja t'ju pyesja pikerisht per kete. Pavaresisht se ne skene dukeni ai djali hokatar, si Denis, ne jete thone qe jeni shume familjar...
Perpiqem te jem nje baba sa me i mire te jete e mundur. I dedikohem familjes shume, si bashkeshortes ashtu edhe femijeve. Familja eshte gjeja me e shtrenjte qe kam dhe q dua me teper. eshte normale te jap maksimumin tim, jo vetem familjar, pra thjesht detyren e babait, por edhe afektiv.
Keni projekte te aferta? Sapo eshte mbyllur sezoni artistik ne TK, por ndoshta te tjera...
Per projektet e Teatrit ehste veshtire te flitet tani, sepse nuk e ka nje program te percaktuar per pjeset ne sezonin e ardhshem. Megjithate, mund t'i shmangem pak teatrit, sepse po punoj ne nje film, ne rol kryesor. eshte nje rol jashtezakonisht impenjues dhe do nje faze parapergatitore shume te madhe.
Sa kohe u bene qe nga filmi i fudnit qe keni luajtur?
Filmi i fundit ka qene "I dashur armik" i Gjergj Xhuvanit, ku kam nje rol fare te vogel, por shume simpatik. Qe atehere nuk kam luajtur me ne film, jo ne televizion flas. Tani marr kete rol si protagonist dhe duhet te punoj shume me te. Filmi eshte i aprovuar dhe eshte ne fazat fillestare te punes, po percaktohet kasta e aktoreve dhe ende nuk kane nisur xhirimet, skenari po rishihet ne disa pika...pra eshte ne perpunim. Behet fjale per filmin "Lehje neper nate" e regjisorit Spartak Pecani dhe skenar nga Vangjel Kozma. Xhirimet pritet te fillojne nga Prilli, pra eshte shpejt akoma per te folur.
Si ju duket reagimi i publikut per rolet qe ju keni sjelle deri me sot, duke u nisur nga ai qe beri buje dhe ju dha fame, pra "Une, ti dhe Kasandra"?
Publiku eshte i sinqerte, te jep duartrokitje nese i pelqen, ne te kundert nuk eshte aq entuziast. Deri tani me modesti them se kam krijuar publikun tim, me pelqejne, e shijojne te qe bej. Diku me mire, diku me pak mire, varet nga roli dhe impenjimi. Ne pergjithesi jam i kenaqur.
Nga pjeset qe keni ngjitur ne skene ne Teatrin Kombetar, gjate ketij sezoni artistik, cilen do te veconi?
Tre shfaqje kam patur kete sezon: "Rini e cmenduri", qe u prit jashtezakonisht mire edhe nga ana e spektatorit por edhe mendimi kritik i komunitetit teatror. Por edhe tek "Ujku", "Drejt perendimit", qe u pelqye nga spektatori persa i perket plastikes interpretative. Ketu kemi krijuar nje grup jashtezakonisht te mire, ku spektatori kenaqet dhe jep vleresimin e tij.
Ne te vertete ju shohim pak a shume me te njejtet aktore dhe eshte ai grupi per te cilin ju po flisni. eshte nje rastesi apo deshire e regjizoreve per t'ju pare gjithmone bashke?
Jane aktoret me prodhimtare tani per tani. Me te preferuar, sepse jane aktoret me cilesore. Sigurisht, nuk jemi vetem ne, ka edhe te tjere qe jane shume te preferuar, por dikush rezervohet, dikush nuk ka kohe tani te punoje fort, etj, etj. Nuk eshte ceshtje fati, sesa aftesie profesionale. Regjizoret marrin gjithmone aktoret qe jane me profesionale dhe qe pelqehen me teper nga publiku.ky eshte mendimi im, pa dashur te fyej apo prek askend.
Rikthehemi tek "Preja", e cila eshte ne javen e dyte te shfaqjes ne skene. Nga karakteret qe laujne aty, cilin shikoni si me te arrire, duke qene se jeni aktor vete dhe e dini mire si sillet nje rol ne skene?
Helidonin e kam partnerin kryesor, edhe Luizen. Pune me te madhe e kam me ata te dy dhe jam shume i kenaqur qe punoj me ta. Por nuk dua te vecoj vetem keta. Them se i gjithe grupi ka punuar jashtezakonisht mire. eshte nje pjese, qe funksionon si ansambel: po nuk funksionoi nje karakter, atehere nuk funksionon e tera. Kane bere nje pune shume te mire, kane ndertuar karaktere te vecanta, prandaj edhe une nuk vecoj dot asnjeri.
Degjojme ne rrethin e aktoreve te TK per probleme, mungese menaxhimi, ka disa gjera kontradiktore...
Ka nje sere problemesh, kryesor eshte nje lloj harrese apo lenie menjane e artit nga ana e politikes. Konkretisht, ne kemi probleme me ligjin per artin, problemi baze per mendimin tim. E dyta, nuk i kemi krijuar konceptet e nje menaxhimi te teatrit, gje qe ne vendet e huaja eshte problem i zgjidhur me kohe. Si te zgjidhet nje repertor i mire, si mund te stimohet elementi me i mire, qofte regjizorial, aktorial apo skenografik, etj. Pra, gjithmone ngelemi ne keto ngerce qe duan pune dhe dashamiresi, apo "buona fede" sic thone italianet, per t'i zgjidhur keto probleme.
Ju si aktor, ku e shihni "shpetimin"?
eshte veshtire te flas une vete si aktor, sepse teatri eshte art kolektiv. Nuk mund te flas vetem une se ku mund ta kerkoj shpetimin. Shpetimi i vetem eshte ai i gjithe teatrit. Neqoftese teatri eshte ok, ne punojme. Ky eshte shpetimi me i madh per ne si aktore, fakti qe ke pune eshte shume i rendesishem. Shpetimin i vetem si aktor mund ta shohesh tek dublimi, fjala vjen, por jo ne skene.
Ku e shihni veten ne te ardhmen qe te vendoseni me fort: tek teatri, kinematografia apo dublimi, pse jo?
eshte pak veshtire per aktorin te beje diferencime. Teatri mbetet endrra me e madhe dhe me e bukur e aktorit. Kur ka pune me shije, te gjitha te peelqejne. Por per mendimin tim, teatri eshte magji, do mbetet dashuria me e madhe profesionale.
Ne aspektin financiar ju leverdis me shume dublimi, apo jo?
Sigurisht, zhanret e tjera jane me fitimprurese dhe ky eshte nje fakt qe ne punojme ne to. Kurse nga ana profesionale eshte teatri, ai eshte me pak i paguar, me i varfer, por padiskutim shume me i bukur.
Ku enderroni ta shihni veten ne nje pike te karrieres ne te ardhmen, flas nje cmim, nje festival filmi...?
Karriera e aktorit eshte skena. Te tjerat, nese ti investon, vijne vetvetiu. Une nuk e kam menduar qe dua te kem nje cmim, etj. Per mua rendesi ka qe prodhoj dhe sa me mire te jete e mundur, figura dhe karaktere sa me te mire. Pastaj ato jane edhe ceshtje fati, edhe ceshtje politike edhe rastesie. Nuk i kam bere ndonjehere keto plane.

Si jeni ne jeten e perditshme, serioz apo spontan, pershtateni ne rrethin shoqeror apo jane ata qe ju terheqin brenda tyre?
Jane te dyja. Kur je ne nje rreth shoqeror, here do te perfshijne ata, here ti. Neritani eshte nje djale si gjithe te tjeret, qe perpiqet te ruaje miqesine e mire, mirekuptimin me njerezit dhe jam sa serioz aq edhe me humor.

Miqte i keni brenda rrethit te teatrit apo edhe nga vitet shkollore?
Kam nje rreth miqesor qe vjen nga studimet dhe vazhdon te jete ne teater. eshte nje miqesi e shenjte, jemi rritur bashke, mirekuptohemi, ndajme te njejtat shije dhe dashuri profesionale. Ka edhe nje rreth tjeter qe nuk ka lidhje fare me teatrin, por jane miq te vertete, qe u kushtoj edhe atyre kohen time.

Ku e kaloni fundjaven?
Ne shtepi, kryesisht, sepse kam dy djemte e mi te vegjel. Per momentin nuk kam shume komoditet qe te merrem me zbavitje. Paraditja ne fundjave kalon kryesisht me femijet, me edukimin e tyre, me hallet e shtepise, ndihmoj bashkeshorten ne shtepi.
Keni filluar te enderroni per profesionin e tyre? Artistet zakonisht i marrin femijet pas vetes... Absolutisht jo, as kam per ta bere ndonjehere. Per mua ka rendesi t'i edukoj mire dhe t'i bej qytetare te mire, pastaj se cafre behen eshte zgjedhja e tyre. Une nuk kam ndermend te nderhyj, sepse nuk dua te jem babai patriarkal ne familje, nuk dua te vendos per ta, sepse nuk jane prona ime. Do kene identitetin, deshiren dhe pasionet e tyre. Le t'i ndjekin.