Një “Faust” shumëkombësh po shfaqet në Teatrin e Operës. Spektakël 4-orësh i përkthyer edhe në shqip.

“Kështjellat dhe femrat janë njëlloj, i mposhtim lehtësisht”. Ja, kështu këndonin burrat në Gjermaninë e shek. XVI. Si kështjellat, edhe femrat nuk ishin tjetër gjë, veçse trofe që duheshin fituar, e paskëndaj nëse të mërziten edhe mund të braktisen. Kështu mendon edhe Fausti sadoqë, ndryshe nga të tjerët, mban në shpatulla dy përvoja jete dhe urtësinë e një shkencëtari. Por urtia nuk i vlejti për asgjë kur nënshkroi paktin me djallin Mefistofel, kur gënjeu Margaritën dhe e braktisi atë. Por kjo është tragjedia e njerëzimit, ajo mban emrin “Faust”, dëshirën për të qenë gjithnjë i ri, për të qenë i përjetshëm, për të qenë gjithnjë i dashuruar. Një tragjedi që në 4 orë flet për publikun shqiptar në operën me të njëjtin titull, që prej disa ditësh po shfaqet në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit, si një produksion i përbashkët me Operën e Marsejës. Ashtu si edhe fabula e operës, që vjen prej legjendës, gjithçka në skenë është mistike. Mure të lartë të zymtë, kryqe të trishtë, kapela kishash, shfaqje demonësh me sy të zjarrtë, mjegull, magji, flakë, kostume që vijnë prej shekujsh larg…

Atmosferë e krijuar nga skenografia dhe kostumografia e ardhur nga Marseja, e që i përmbahet tërësisht epokës në të cilën “ndodh” ngjarja. Në katër orë shfaqje, fatmirësisht aspak e mërzitshme, të shfaqet në skenë një Faust i plakur, dramatik, në zgrip të vetëvrasjes, që më pas fiton rininë e bashkë me të energjinë, por edhe lirizmin. Figura e njeriut me dy anët e medaljes erdhi natën e tretë pas premierës nga loja e tenorit rumun Arseni Arsov, i cili u shqua më së shumti për interpretimin vokal se sa atë skenik. Shtati i tij i shkurtër bënte kontrast të thellë me figurën e Mefistofelit interpretuar nga baritoni bullgar Zvetozar Rangelov, i cili falë grimit, ngjyrave të kuqe të rrobave dhe pelerinës së gjatë, dukej tërësisht si i ardhur nga thellësitë e ferrit. Po kaq interesante ishte edhe paraqitja e tij vokale, groteske, tallëse, zotëruese, sidomos në arien që këndon poshtë ballkonit të Margaritës, pas braktisjes së Faustit dhe në përballjen me Valentinin. Krejt tjetër është Margarita, e ëmbël, e dashur, naive, ëndërrimtare e që vokalisht i shkon më së miri sopranos Mariana Leka, por që ashtu si të gjithë mund ta kenë imagjinuar heroinën e Gëtes, nuk është flokëverdhë.

Detaj ky që gjithsesi nuk i ul pikët interpretimit të hijshëm të sopranos Leka, e cila së fundmi ka realizuar disa role të suksesshme në skenën operistike. Tjetër personazh mashkullor, me një paraqitje të lavdërueshme skenike dhe vokale është Valentini, i interpretuar nga baritoni Vençisllav Anastasov, i cili nuk e ka për herë të parë në skenën tonë. Ka interpretuar edhe në operën “La Boheme”, tri vjet para. Ndërsa në radhët e interpretueseve femra, por që renditet sërish në anën e personazheve meshkuj është Vikena Kamenica, të cilës këtë hetë iu desh të futej nën lëkurën e një djaloshi të ri, Ziebelit, të dashuruar me Margaritën. Si gjithmonë Kamenica nuk i ka lënë gjë mangut interpretimit skenik, aftësi që shtyu regjisoren Panthon e dirigjentin Pirona të zgjidhnin pikërisht atë për të luajtur këtë rol. Nuk duhet lënë pa përmendur personazhi – kor, me të cilin ka bërë një punë mjaft të mirë dirigjenti Dritan Lumshi. Mund të veçohen në momentet e festimeve, apo kthimeve nga lufta. Gjithsesi asgjë nuk do ishte arritur pa punën e orkestrës, e cila sillte për herë të parë këtë vepër madhore, nën drejtimin e mjeshtrit italian Fabio Pirona.

Gjithçka në shfaqje është klasike si muzika e Sharl Gunosë, prej skenografisë, deri tek interpretimi i artistëve, lëvizjet në skenë, shprehja e deklaratave të dashurisë… E prirur gjithnjë kah veprave klasike regjisorja me origjinë afrikano jugore Patrizia Panthon, solli një version të tillë edhe në Tiranë, gjë që i shkoi për shtat edhe artistëve shqiptarë, por edhe publikut i familjarizuar më shumë me modelet klasike të operës. Prej kësaj rryme devijon pak koreografia, e përgatitur nga Luan Shtino, ku gërshetoheshin lëvizjet klasike me elementë të dancit modern. Fatkeqësisht kostumet, të bëra enkas të tilla, për të treguar lakuriqësinë në një natë orgjie (nata e Valpurgës) tregonin kilet e tepërta të disa balerinave, soliste në Teatrin e Operës dhe Baletit. Krahas spektaklit që ofroi “Fausti”, ajo që vlen të përgëzohet është titrimi i veprës, e cila u këndua në gjuhën origjinale, në frëngjisht. Publiku mundi të kuptonte çdo fjalë të kënduar, falë një ekrani të vendosur në krye të skenës, që në të vërtetë ka qenë i pranishëm edhe në veprat e tjera, por ka ofruar shkurtimisht ngjarjet që vijojnë. Opera “Faust”, premiera historike në Tiranë, shfaqet sot në mbrëmje, dhe në 30 prill.

__________________
The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps.