Amnestohen të gjithë pushtuesit, përveç Turqisë

Shkruan:Sabri SELMANI

Sado që shtresa e identitetit otoman ndër shqiptarë tashmë rezulton e zbehur, më duket se ende bëhen përpjekje që ajo të fshihet e të mohohet krejtësisht, përkatësisht, të mbulohet nga amnezioni i plotë. Dhe kjo bëhet për dy arsye: e para, mendohet se duke u prerë rrënjët lidhjeve të gjata shqiptaro-turke, mund të dobëso-het dhe eventuali¬sht, të mposhtet Islami ndër shqiptarë. Nxjerrja në epiqendër si identitet kombëtar dhe kulturor vetëm e një shtrese të identitetit të krishterë të shqip-tarëve, që ambalazhohet si “përkatësi e civilizimit eu-ropian”, bëhet për këtë shkak. Madje edhe një ngjarje si Beteja e Kosovës e vitit 1389, paketohet si gjoja luftë për ruajtjen e lirisë së popujve ballkanikë, pra, edhe të lirisë e të pavarësisë së shqiptarëve. Ndërsa më herët, u kon-statua se cila ishte gjendja e shqiptarëve nën Perandorinë Serbe, para se ajo të shkërmoqej nga ardhja e osmanëve. Më duket se fshehja e fakteve kaq të fuqishme, përveçse ka për qëllim zbutjen e qëndrimit antisllav dhe antiorto-doks të shqiptarëve, veçmas ka për qëllim mbajtjen e akuzës për Islamin si gjoja pengues të lulëzimit të shqip-tarëve.
Edhe lufta e Gjergj Kastriot Skënderbeut, në shumë aspekte të saj, është e mbështjellë me mitologji, me funksion të njëjtë ideologjik, pra për mbjelljen në ndërgjegje të shqiptarëve të ideologjisë, sipas së cilës identiteti i tyre i vetëm është ai i krishterë.
E dyta, në periudhën e vet të fundit, Perandoria Osmane nuk kishte mbetur as hija e një shteti që rrezatonte kulturë, qytetërim e vlera të mëdha për njerëzimin. Ajo ishte përf-shirë nga korrupsioni, nga injo¬ranca dhe nga miopia politike. Turqia e fundshekullit XIX dhe e dhjetëvjeçarit të parë të shekullit XX, faktikisht, ishte bërë protektorat i disa shteteve perëndimore, veçmas Rusisë, e cila kishte marrë të drejtat e përkujdesjes për ortodoksët dhe të Austro-Hungarisë, e cila kishte fituar të drejtat e protektoratit mbi katolikët e Ballkanit. Egë¬r¬s¬ia e ekspeditave pacifikuese xhonturke kundër shqiptarëve kryengri¬t¬ës në vitet 1910-1912, u shndërrua në armiqësi për gjeneratat që the¬m¬eluan shtetin shqiptar në vitin dhe la vrragë të thella në kujtesën e njerëzve. Prej andej u bart edhe në arsim e në kulturë, duke gjene¬ruar për dhjetëvjeçarë të tërë armiqësi kundër Turqisë dhe veçmas kundër Islamit, e duke i mo-huar të gjitha anët e mira që kishte sjellë për shqiptarët ajo bashkëjetesë e gjatë në Perandorinë Otomane.
Sindroma antiturke ushqehet vazhdimisht nga propa-ganda e ashpër, e injektuar që nga programet shkollore e deri te komentet politike. Rrj¬e¬dhimisht, në një pjesë të madhe të popullsisë, shfaqen hutesa e bllokime të en-ergjive, nga frika se përgjigjja në këto mostra, do të shkak-tonte rritje të konfliktualitetit brendakombëtar.
Shqiptarët tashmë i kanë harruar, ose së paku shtiren se i kanë harr¬u¬ar vuajtjet që u janë shkaktuar nga dy pushtime italiane, nga pushtimi nazist gjerman, nga gjenocidi grek në Çamëri, e ka shenja se po relativizohen edhe hid-hërimet për gjenocidin e fundit serb në Kosovë. Mbajtja e paragjykimit për Turqinë si pushtuese, kur janë amnestuar pushtuesit më të egër, nuk ka si të shpjegohet ndryshe veçse në kontekstin e një strategjie antiislame, si ndër vetë shqiptarët që duan të mbajnë idenë se identitetit i tyre kombëtar është vetëm i krishterë, si nga të huajt që e stimulojnë këtë ideologji. Por, kjo prirje po shkakton blloki-min e energjive, çoroditjen e dialogut të brend¬shëm dhe gjymtimin e identitetit shqiptar.
Po më tutje?
E para, është i domosdoshëm rishkrimi kritik i historisë së shqip¬tarëve, duke e dekontaminuar atë plotësisht nga mi-tologjitë roma¬n¬tike iliro-pellazge dhe nga ideologjitë agre-sive antiislame. Vërtet, përfytyrimet romantike për një popull madhështor në lashtësi për¬plasen sot me një re-alitet të hidhur, sikundër që përfytyrimet për muslimanët shqiptarë si antieuropianë potencialë apo të fshehtë, nuk kanë asnjë qëndrueshmëri logjike. Po ashtu, edhe periud-hat e pushtimit të gjatë bizantin, e pushtimeve shkatërrim-tare mesjetare serbe, e luftërave të Gjergj Kastriotit, e in-tegrimit në Perandorinë Ot¬o¬mane dhe e komunizmit shqiptar, kërkojnë interpretime të reja shk¬e¬ncore, duke identifikuar pasojat dhe rezultatet për identitetin shqi¬ptar. Në një interpretim kritik të hisorisë kombëtare, duhet të për¬fshihen të gjitha shtresat e identitetet, në mënyrë që të krijohet një pamje e plotë dhe koherente, pa konfliktu-alitet të mbarsur ideologjik. Fjala vjen, krahas identitetit kastriotik dhe prodhimit të tij në historinë dhe në kulturën kombëtare, duhet të pranohet edhe ajo shtresë e iden-titetit kulturor me prejardhje otomane, e cila në fakt, u bë tharmi i ideologjisë kombëtare të shqiptarëve.
E dyta, ka ardhur koha të mos injorohet identiteti aktual fetar i shqi¬p¬tarëve, ashtu si është ai në realitetin jetësor. As në këtë nivel nuk ka nevojë të konfrontohet asgjë dhe as të imponohet asgjë. Duhet hequr etiketa që Islami na qenkësh fe antieuropane dhe antiperëndimore, kur dihet se trualli i të tri feve monoteiste është i njëjti dhe vetë Shpallja Hyjnore është unike. Rrjedhimisht, edhe Islami i shqiptarëve duhet të pranohet ashtu si është në të vërtetë: përqafim i Shpalljes Hyjnore , e cila askujt nuk i imponohet me dhunë, por që vërtet nuk mund të mposhtet nga asnjë ideologji dhe nga asnjë luftë që i bëhet. Në pajtim me këtë, duhet të pranohet kontributi i dhënë nga shqi¬ptarët muslimanë në krijimin dhe zhvillimin e identitetit shqiptar dhe në zhvillimin e gjithëmbarshëm shqiptar në këta shtatë shekujt e fundit, që nga shpëtimi nga asimilimi sllav e bizantin në Mesjetë e deri te krijimi i shtetit shqiptar dhe i ridimensionimeve më te reja gje¬o¬politike të kombit shqiptar në hapësirat ballkanike.
E treta, në procesin e globalizmit, kultura dhe kombi shqip-tar duhet të vërë në përdorim gjithë spektrin e vlerave që disponojnë, pra edhe vlerat dhe identitetin islam, në mënyrë që në integrime të jemi partner i pashfytyruar dhe ashtu të kontribuojmë më shumë në njohjen e ndërsjellë dhe në zhvillimin pozitiv të bashkësisë njerëzore. Të qenët në një pozicion gjeografik dhe qytetërues të urës lidhëse ndërmjet Perëndimit e Lindjes, do të duhej të shndërrohej në një favor për kombin shqiptar në proceset e ardhshme të integrimeve globale. Hezitimi përsa u përket lidhjeve e bashkëpunimit me Tur¬qinë dhe me botën islame, duhet të tejkalohet, sepse me to bash¬kë¬punojnë të gjitha kombet e tjera, duke përfshirë edhe amerikanët, të cilët edhe kur sulmojnë një shtet arab, si Irakun, atë sulm dhe pushtim e bëjnë nga trualli i disa shteteve arabe, si Katari e Kuvajti. Rrjedhimisht, mbajtja e paragjykimeve dhe e “fajësisë his-torike” për përkatësinë islame të një numri të madh të shqiptarëve, nuk kanë asnjë mbështetje logjike. Thjesht janë komplekse të imponuara nga armiqtë e shqiptarëve, të cilët këtij kombi i kanë imponuar edhe një ekuilibrim ar-tificial të identitetit shqiptar, duke shtypur shtresën e iden-titetit islam. Vetëm ekuilibrimi i vërtetë i shtresimeve të identi¬t¬e¬t¬it tonë do të na nxirrte nga vorbulla e falsifikimeve të përfytyrimeve dhe të realiteteve kombëtare, me çka do të qetësohej ndërgjegjja e shumicës së njerëzve shqip-tarë. Ashtu do të fitohej mobiliteti i kom¬b¬it në rrugën e përparimit e të emancipimit, çka nënkupton edhe ndi¬h¬mën e pakursyer të Krijuesit, në rast se veprohet në rrugë të drejtë.
Përfundimisht, ky do të ishte stabilizim në një identitet natyral, pas sa e sa shekujve humbjesh në vorbullat e am-nezioneve të mëdha, sikundër ishin proceset e mëdha asimiluese: romanizimi, greqizimi, sllavizimi, e turqizimi, e si-kundër ndodh sot, konvertimi në grekë, në italianë e madje edhe në ashkali e në rusë. Pikërisht këto ndikime të forta shfytyruese mbi identitetin kulturor e kombëtar, e veçmas atë fetar, si boshti kurrizor i harmonisë dhe i sta-bilitetit individual dhe kol¬e¬ktiv, e kanë katandisur kombin shqiptar në më të varfrin dhe gati më të parëndësishmin e kontinentit europian, të njohur për lëku¬n¬dje ideologjike dhe shpërndërrime të rrezikshme të kërkesave sociale dhe politike , si edhe për relativizime tragjike të projekteve politike e kombëtare.

Kiel-Gjermani

__________________
Vetem me ndihmen e Zotit arrihet qellimi.