Plazhi i Velipojës është një nga më të preferuarit jo vetëm për pushuesit nga Shkodra, por dhe nga rrethe të tjera të Shqipërisë apo dhe nga vendet fqinje. Ky plazh shtrihet në jugperëndim të qytetit të Shkodrës, 30 km larg tij. Për të shkuar atje përveç se nga Shkodra, për vizitorët nga qytetet në jug të saj mund të shkojnë pa hyrë në qytet. Në vendin e quajtur Harku i Bërdicës kthehesh majtas dhe vazhdon rrugën e cila deri në fshatin Trush i Poshtëm është rikonstruktuar.

Plazhi i Velipojës ka filluar të funksionojë si i tillë në fillim të viteve 70 kur u ndërtuan kabinat e para si dhe disa njësi tregtare që më vonë u pasuan nga ndërtime tre dhe katër katëshe me hyrje tip apartamenti si dhe me lokale të tjera. Ndërtesat tre dhe katër katëshe me disa hyrje egzistojnë akoma. Pas vitit 1991 në plazhin e Velipojës u bënë ndërtime të shumta private si dhe lokale. Janë 480 të tilla ku pushojnë një numër i madh pushuesish. Në pikun e sezonit, 15 korrik-15 gusht, numri i pushuesve në këtë plazh vitin e kaluar ka qenë rreth 80.000 ndërsa në periudhat dy javore 15 qershor-15 korrik dhe 15 gusht-15 shtator në secilin afat dy javor pushuesit kanë qenë 30-40 mijë. Ndër 480 ndërtime, 350 janë hotele që vihen në dispozicion të pushtuesve. Ka ndërtime të tjera familjare dhe mbi 20 restorante.

Në plazhin e Velipojës ka energji elektrike 24 orë në sezonin e plazhit, ndërsa uji për përdorim është siguruar me anë të shpimeve në tokë dhe vendosjes së elektropompave nëpër ndërtime. Uji i pijshëm për konsum blihet. Në shëtitoren në qendër të plazhit do të vendosen nga komuna pika tregtimi sezonale, uniforme në të dyja anët e saj. Plazhi i Velipojës paraqet një interes të madh për turizëm. Ai ka një vijë bregdetare për shfrytëzim 14.5 km nga grykëderdhja e Bunës deri pranë Ranës së Hedhur, me një trashësi rëre 0-300 m. Rëndësinë turistike këtij plazhi të Adriatikut ia shton dhe pozicioni i favorshëm gjografik (vetëm pak kilometra larg zonave turistike mjaft të zhvilluara të Malit të Zi si: Ulqini, Tivari, Budva etj). Thellësia e vogël e detit në brigjet pranë plazhit të Velipojës dhe gjatësia e shtrirjes 300-500 metër, krijon mundësi për ndërtime në trajtë pirate në det.

Plazhi i Velipojës është një perlë e natyrës shqiptare ku gërshetohen aq harmonishëm deti, lumi, plazhi, pylli, laguna dhe mali. Rëra e pasur e cila në dy cepat e plazhit është pak e shfrytëzuar, ka përqindje të konsiderueshme jodi duke i dhënë këtij plazhi vlera kurative. Kushtet klimatike janë të favorshme dhe rreth 100 ditë në vit janë me temperaturë mbi 25 gradë. Uji i kulluar, baticat dhe zbaticat, laguna e Vilunit, rezervati i gjuetisë ofrojnë bukuri mahnitëse. Në këtë plazh lahesh, shëtit me varkë, gjuan kafshë apo zë peshk si qefull e levrek. Rezervati i gjuetisë ka një sipërfaqe 694.5km katrore dhe aty gjenden katër këneta të mëdha.

Në rezervat ka 182 hektarë pishë e plep kënete. Ndër shpendët, më të shumta janë rosat e shumllojta sidomos kryekuqët. Këtu takohen dhe turtuj, guashë, fazanë apo dhe kafshë si lepuj, çakej, dhelpra e derra të egër që janë më të shumtë. Kënetat, bimësia, shpendët përbëjnë një nga vlerat e rralla në Shqipëri. Aty ruhen të qetë spontanisht në gjendje natyrore. Pylli dhe prania e drurëve të lartë kryesisht plepa në të gjithë plazhin siguron freski dhe ajër të pastër. Zona e Velipojës sipas specialistëve i ka të gjitha mundësitë për të furnizuar me peshk, mish, qumësht, vezë dhe mjaltë tregun turistik të plazhit në një sezon katër mujor.

Në shërbim të turizmit vitet e fundit janë ngritur mjaft hotele dhe shtëpi luksoze me komoditetet e nevojshme. Rrjeti tregtar është i kënaqshëm. Restorantet kanë menu evropiane, tradicionale shkodrane dhe sipas dëshirave. “Bellavista” është hotel 3 katësh 310 m larg nga bregu, mes pishave me dhoma për katër persona. Ai ka dhe bar, restorant, parking, ajër të kondicionuar, banjo të pajisura me pajisje bashkëkohore, tv, telefon, aspirator etj. Hotel “Argenti”, ka 4 kate me 50 dhoma. I vetmi që shërben si hoteleri dhe plotëson kushtet e të qenurit me tre yje. Ai është i lidhur me agjensi turistike në Zvicër, Maqedoni dhe Kosovë dhe në të mund të qëndrosh me ditë dhe jo si tek të tjerët, dy javë patjetër. Pagesa ditore në këtë hotel luksoz është 18-20 euro për natë.

Ai ka restorant për 400 persona, bar, dhoma komode të pajisura me mjete të kohës, lavanteri, godinë të veçantë për personelin i cili është i kualifikuar. Kjo pasi ka katër vjet që në hyrje të qytetit të Shkodrës funksionon hotel “Argenti”. Para hotelit në plazh ka një sipërfaqe rëre prej 2000 m katrore e cila administrohet nga ky hotel dhe është në dispozicion të pushuesve të tij. Kjo sipërfaqe i është marrë me qera komunës dhe pastrohet dhe shërbehet nga punonjësit e hotelit. Ai është një investim privat prej 315.000 dollarësh, 312 m larg bregut. Në planet e afërta është ndërtimi i një diskoje, pub-i , salle argëtimi etj. Prenotimet në këtë hotel kanë filluar kryesisht nga qytete të Shqipërisë dhe vende të tjera. Hotel “Fantazia” ka restorant, bar, tavernë, pishinë dhe 23 dhoma për katër persona secila.

Në dhoma ka pajisje bashkëkohore si dhe ndodhet mes pyllëzimit dhe fare pranë detit. Këtu shërbehet hotel dhe restorant me prenotim dyjavor ose ditor. Pagesa në pikun e sezonit 15korrik-15gusht është 40.000 lekë ndërsa në dyjavorët e tjerë zbret 30% më pak. Për shkollat apo grupet e organizuara jashtë sezonit veror zbret 40 % më pak. Hotel “Et’hemi” ka 20 dhoma dhe ka çmime që shkojnë 25000-35000 lekë. Në dhomat e këtij hoteli mund të gatuhet nga vetë pushuesit familjarë të cilët kanë pajisje bashkëkohore dhe të domosdoshme në të. Hotelet apo komplekset e tjera vihen në dispozicion të pushuesve me çmime që në periudhën 15 qershor-15 korrik janë 15.000-25.000 lekë ndërsa në pjesën tjetër 25000-35000 lekë.

Ka dhe ndërtime më të vogla tip vile me 3-10 hyrje dhe çmimet e tyre në varësi të sezonit janë 20.000-40.000 lekë. Këto janë zakonisht në lagunën e Vilunit apo pranë grykëderdhjes së Bunës apo rezervatit të gjuetisë ku pylli apo rëra e pashfrytëzuar kanë pasuri të madhe. Mbi 20 restorante ndodhen në plazh ku ka dhe pub-e dhe pushuesit shëtisin deri në orët e vona të mbrëmjes në qendër ose buzë detit. Në plazh ka dhe disa kabina të thjeshta pa pajisje dhe orendi ku çmimet janë 10.000-20.000 lekë. Është organizuar dhe shërbimi shëndetësor, postë-telekomunikacioni, telefonia fikse me kartofona etj.

Plazhi i Velipojës shfrytëzohet dhe për turizëm ditor nga banorët e qytetit dhe zonave pranë tij. Vitin e kaluar këtu kanë ardhur rreth 3000 turistë të huaj nga Maqedonia, Kosova, Gjermania, Italia etj. Prenotimet kryhen individualisht nga të interesuarit për të pushuar këtu.

Pogradeci 45 ditë kryeqytet i verës


Sapo ngjitesh në majën e Qafë Thanës, befas para syve të shfaqet hapësira e kaltërt e liqenit të Ohrit. Vështrimi vetiu ndjek përkundjen e valëve dhe rrëshqet drejt brigjeve dhe pas pak si në një ekran të madh të shfaqet qyteti i Pogradecit i tëri i futur në gjirin e liqenit me parqe të pafund, me lule erëmira dhe trëndafil që prej shumë kohësh i kanë dhënë qytetit epitetin “Qytet i Luleve”. Qyteti i Pogradecit, është qyteti i lashtësisë dymijë vjeçare para erës sonë. Dikur qyteti është quajtur Lyhnida (që do të thotë dritë). Ështe qyteti magjik që vetëm në ëndërr është i vërtetë, qyteti i turistëve të shumtë, i adhuruari i poetëve, i shkrimtarëve dhe i piktorëve, “muaji i mjaltit” i të sapomartuarve, kënaqësi e admiruesve të ujit të ëmbël, qyteti i Lasgush Poradecit dhe Mitrush Kutelit, qyteti i koranit, peshkut të rrallë që gjëndet vetëm në këtë liqen, i verës artizanale që vendasit e prodhojnë vetë dhe i gatimeve tradicionale. Qyteti i Pogradecit është një nga mrekullitë që natyra e njerëzit e saj me mikëpritjen, dashurinë dhe qetësinë e tyre nuk të lënë të largohesh pa marrë me vete dashurinë e mallin për t’u kthyer sërish.

Çfare iu ofron Pogradeci për pushime?
Uji i kaltër i liqenit dhe plazhet janë një nga të veçantat e qytetit turistik. Shumëllojshmëria e tyre i ve pushuesit në një dilemë se ku duhet të pushojnë. Është një vijë liqenore prej 24 km plazh nga fshati Lin deri në doganën e Tushemishtit. Këto plazhe fillojnë nga shkëmbi i Linit, plazhi në zonën e Piskupatit, plazhi i Pojskës, plazhi në zonën Udenish-Memelisht, plazhi tek fortesat, plazhi në territorin e qytetit, plazhi tek vilat, plazhi në Drilon e Tushemisht. Për kënaqësinë e pushuesve janë krijuar edhe disa plazhe private.

Hotelet
Ndërtimet e reja kanë pushtuar vitet e fundit Pogradecin. Hotele dhe motele te shumta përgjatë gjithë bregut ku pronarët e tyre kanë bërë maksimumin për të kënaqur pushuesit. Pronari i kompleksit turistik në Pojskë të emërtuar “Lyknida”, Naim Bregu thotë se jemi përpjekur të bëjmë më të mirën që pushuesit të ngelen të kënaqur. Tek Lyhnida në Pojskë, perveç plazhit të pastër dhe hoteleve në kompleksin turistik, ndodhen edhe vila të veçanta për familjet, me pishinë në mes. Hotel “Shën Naumi” që ndodhet pak më tutje është i “zhytur “ i tëri në liqen me kushte nga më komodet, me tavernë e kuzhinë tradicionale, me dhoma nga ana e liqenit që të duket sikur valët e liqenit i ke nën jastëk.
Në qytet brenda, me parametra bashkëkohore, krejt i restauruar ju mirëpret hotel turizmi i dikurshëm “Enkelana” mjaft komod për turista, me kuzhinën tradicionale Pogradecare. Në qendër të qytetit ndodhen edhe tre hotele të tjera “Tea”, “Royal” dhe “Borana”. Duke vazhduar me ish shtëpitë e pushimeve të punëtorëve që janë kthyer në hotele turistike, “Korça” dhe “Kalaja”.
Suprizë ngelet “Driloni” i zhytur në një park të madh prej 14 ha me lumin e Volorekës në mes. Aty ndodhet vila “Art”, dikur rezidencë ku pushonte Hoxha, me bare, restorante, hotele nga më komodet dhe vetëm më pak se 1km shfaqet Tushemishti, i preferuari i turisteve të huaj, gjermanëve, anglezëve, zviceranëve, austriakëve. Në breg ndodhet hotel “Milenium “ ose siç quhet ndryshe hoteli i vipave. Aty befasohesh me gjithçka, me plazhin e pastër, lulishten e rrallë, luksin e hotelit dhe kuzhinën e veçantë shqiptaro italiane. Nga duart e mjeshtrit Tola Gusho mund të porositni e të gjeni gjithçka. Pronari i lokalit të mileniumit Pandi Llakmani thotë që ne e dimë gjëndjen ekonomike prandaj çmimet e dhomave variojnë tek 3000 lekë nata dhe çmimet e restorantit janë normale për xhepat e shqiptarëve. Në Tushemisht ndodhen hotele dhe motele të tjerë, aty shtrihet edhe turizmi familjar dhe pak më tutje ndodhet restorant “Peshku”, pranë burimeve të ujit ku mund të serviret tava e rrallë me Koran dhe peshk të freskët.

Jeta e natës
Pasi ke shijuar ujin e liqenit dhe plazhet e bukura, drekën e shijshme dhe çlodhjen në hotel, qyteti i Pogradecit të ofron një jetë aktive e të gjallë. Shëtitorja buzë liqenit me parkun e madh, i cili zë një sipërfaqe prej 320 mijë metro katror, flladi i liqenit që të dhuron një freski që nuk mund ta gjesh në asnjë vend tjetër. Për moshat e reja funksionojnë gjithë natën disko “Pelion” dhe disko “Vilat” në fund të rezidencës qeveritare. Në mes të parkut dhe liqenit ndodhet bar restorant 1Maji i cili funksionon gjithë natën me muzikë e këngëtarë live. Janë këto disko e lokale nate që i mirëpresin të gjithë ata që dëshirojnë të humbasin kufirin midis ditës e natës.

Çfarë mund të vizitoni në Pogradec?
Qyteti i Pogradecit e liqeni i tij rezultojnë vendbanime që në periudhën Neolitike (6mijë vjet para erës sonë). Ju që do të pushoni në Pogradec mund të vizitoni :
1) Kishën palokristiane dhe mozaikun shumëngjyrësh të linit të ndërtuar në shekullin e V-VI të erës sonë.
2) Urën e Golikut, urë e rrugës Egnatia.
3) Kalanë e Pogradecit që i përket shekullit të V të erës sonë deri në shek e XIX.
4) Kulla e shpatit të Blacës që ka një shtrirje kohore nga shekulli XII para erës sonë deri në shekullin e III të erës sonë.
5) Varret monumentale të Selcës që datojnë me shekullin e IV para krishtit.

Pasaporta e Qytetit Pogradec
- Popullsia e qytetit: 40 mijë banorë në sezonin veror dyfishohet nga pushuesit.
- Sipërfaqja në km katrore: 13 km.
- Rrugë të asfaltuara: 14 km.
- Sipërfaqe të gjelbëruara: 320 mijë metër katror.

Pasaporta e liqenit
– Emri: Liqeni i Ohrit
- Mosha: 2 –4 milion vjet
- Vendndodhja: Shqipëri-Maqedoni
- Ngjyra: E kaltër
- Gjatësia: 30 km
- Gjerësia: 14.5km
- Thellësia max: 289 m
- Bregliqenor: 88 km
- Lartësia mbi nivelin e detit 595 m
- Sipërfaqja e liqenit: 358 km katror
- Tejdukshmeria e ujit:18 m
- Uji i ndërrohet liqenit një herë në 60 vjet.
- Liqeni ushqehet: 70% nga liqeni i Prespes e nga 40 lumenj e përrenj që ndodhen atje.
- Nën të rriten 40 specie të rralla midis tyre peshku më i shijshëm që është korani.
- Temperatura mesatare në verë: 27 gradë celcius

Saranda, perla e Jonit

Është qyteti më i bukur bregdetar në Shqipëri. Duket sikur vetë Zoti e ka krijuar këtë vend me penelin e tij. Një sipërfaqe shumë e vogël ku gjenden kaq shumë monumente kulturore, historike dhe natyrore. I shtrirë mes blusë së detit, me një breg krejtësisht shkëmbor, rrethohet nga një ujë i pastër, i thellë dhe nga një gjelbërim i jashtëzakonshëm. Së bashku me Vlorën deri në qafën e Llogarasë, bregdeti i Jonit është 137 km dhe thellësia e detit është 200 metra. Është qyteti më i preferuar në Shqipëri si nga turistët vendas dhe nga ato të huaj. Sot me përkujdesjen e qytetarëve ky qytet jeton kryesisht me turizëm, i cili nuk zhvillohet vetëm gjatë muajve të nxehtë të verës, por gjatë gjithë vitit. Karakteristikë e klimës së Sarandës është një harmonizim i mrekullueshëm mes të nxehtit dhe freskut të erës së detit që asnjëherë nuk ta lejon ta përjetosh tragjikisht zhegun e vapës. Temperatura në Sarandë në verë është 30 gradë celsius dhe ka mbi 260 ditë diell në vit. Është stinë e lagësht dhe me shumë jod. Është shumë e këshillueshme për njërëzit që kanë nevojë për jod ndërkohë që ato që vuajnë nga reumatizmat e kanë pak problem klimën e lagësht.

Sot në Sarandë ka mbi 30 mijë banorë, një popullsi e cila shtohet shumë në muajt e verës, nga fluksi i madh i turistëve bëhet dy ose tre herë më i madh. Vendasit, sarandiotët kanë një natyrë me të vërtetë europiane, ato janë pak a shumë natyra indiferente në lidhje me mentalitetet, dhe krejtësisht të sjellshëm me turistët dhe të huajt. Mikpritja është karakteristike në çdo vend, për të mos u ndjerë asnjëherë i huaj në këtë qytet. Prej kohësh sarandiotët veshjen e tyre karakteristike kanë pantallonat e shkurtra, kanotieren dhe të folurën me pak dialekt minoritar. Fakti që popullsia është e përzier ka krijuar më shumë harmoni mes njerëzve dhe oportunitet. Saranda është një vend i qetë, pa skandale, një qytet që ruan karakteristikat e tij me fanatizëm, një qytet që lashtësinë e tij e ka ngritur në piedestal me monumente të shkëlqyera. Sigurisht që problemet e infrastrukturës rrugore janë akoma për tu zgjidhur, por biznesi vendas ka nisur me inisiativën e tij të përmirësojë diçka. Gjithashtu problemet e ujit dhe të dritave janë përmirësuar shumë dhe nuk janë pengesë për pushuesit gjatë kohës së verës. Ajo që ndoshta çalon pak është rruga për të vajtur deri në Sarandë, por shpejt ajo harrohet përpara mrekullisë së këtij vendi të virgjër të natyrës shqiptare.

Ushqimi karakteristik në Sarandë duke qenë një vend peshku janë karakalecat me vezë. (Lyhen karkalecat me vezë të rrahur dhe skuqen. Më pas sipër tyre hidhet pak majonezë.) Është ushqim i veçantë që nuk shijohet në asnjë vend tjetër të botës.
Një ushqim tjetër karakteristik janë kocat, të cilat të pjekura në zgarë shoqërohen me verën e kuqe të Delvinës. Përveç detit, natyrës, ushqimit, në Sarandë turisti ushqehet dhe me vlera të vërteta kulturore. Dihet që Butrinti është një nga vendet më të bukura arkeologjike pranë Sarandës. Njëkohësisht pranë saj gjendet Syri i Kaltër, Manastiri në Mesopotam një manastir që i përket viteve 1400 me një arkitekturë shumë të veçantë. Mund të vizitohet dhe Shën Vasili, ku gjendet një kishë e vjetër ndërtuar në 1600 me tiparet e një kishe katolike në një vend krejtësisht ortodoks.

Qyteti i vjetër i Sarandës quhej Pornest, ka qenë një vend prej 10 ha, i rrethuar me mure të lartë, i krijuar në vitet 700-800 dhe në trekëndëshin e saj ka patur kulla shumë të larta. Hyrjen e ka patur në anën perëndimore të qytetit. Saranda si qytet para pushtimit grek ka patur kryeqendrën në kalanë e Lëkursit. Më pas ajo u shkatërrua dhe qyteti u shtri aty ku ndodhet sot. Në klimën mesdhetare që e përshkon Sarandën bima karakteristike është bukovilja, një bimë kacavjerrëse që lulëzon gjatë gjithë vitit dhe nuk rritet në asnjë vend tjetër. Atë e gjen të çelur në çdo oborr dhe gati në të gjitha parqet e hoteleve dhe të rrugëve. Gjithashtu karakteristikë janë edhe Fiqtë e detit. Në Sarandë çdo strukturë është e ndërtuar në mënyrë që pushuesi ta ndjejë veten shumë mirë. Pjesa më e madhe e hoteleve është e pajisur me të gjitha komoditetet duke futur këtu dhe lodrat për fëmijë. Restorante, pube, Self service, piceri, disko, videogames, lojëra fati, poker, pista vallëzimi ku kërcehet muzikë e lehtë, një jetë që mund ta shijosh në pushimet e tua, 24 orë pa pushim. Disa hotele të ndërtuara kohët e fundit kanë dhe pishina të mbushura me ujë të kripur, me ujë deti.

Nënuji është i pasur me florë detare, dhe të gjithë ato që janë të apasionuar ndaj sporteve të ujit mund ta ushtrojnë atë.
Në Sarandë ushtrohet shumë dhe turizmi familjar, me shtëpi që jepen me qira. Zakonisht në korrik dhe në gusht shtëpitë jepen me qera 3000 lekë të reja. Ndërkohë që në shtator çmimet bien goxha dhe koha është shumë e bukur
Brenda në qytet të gjitha lokalet dhe dyqanet janë të niveleve europiane. Ndërkohë mund të vizitohen dhe muzeu arkeologjik në qendër të qytetit. Pushuesit mund të furnizohen me libra nëpër libraritë e qytetit, ndërkohë që mund të frekuentojnë dhe Bibliotekën e qytetit, të rinovuar nën kujdesin e bashkisë së Sarandës. Turistët mund të kërkojnë dhe guida për kalimin e pushimeve të tyre ose t’i drejtohen dhe agjensisë turistike Albtorus D, me filialin e tij në Sarandë me zotin Ramiz Kasaj.


Janar, shkurt Saranda frekuentohet nga pushuesit dimërorë dhe temperatura është 16-18 gradë celsius.
Hotelet normale e kanë çmimin 3000-3500 lekë të reja duke siguruar dhe mëngjesin. Në Sarandë secili turist mund ta gjejë komoditetin e tij sipas xhepit, ka hotele nga një yll deri tek 5 yje që është hoteli i Butrintit. Hoteli i Butrintit 13000 lekë një natë, ndërkohë që suita shkon deri tek 500 Euro nata. Është hotel me pesë yje, i quajtur një nga hotelet më luksoze të Ballkanit. Pika të tjera turistike që mund të shkohet përreth janë Borshi, Gërneci, Ksamili, ndërkohë që është hapur dhe një vend tjetër që quhet Pema e Thatë, një vend i mbushur me rërë tipike si ajo e Durrësit, një rërë e bardhë si sheqer. Nisja për këtu bëhet me anije në tetë të mëngjesit dhe kthimi në orën 18. Çmimi 500 lekë për person.

bukur eshte ne plazh

Legjenda dhe gojëdhana thotë: “nuk ka një lezhian me flokë të krehun”. Kjo si pasojë e erës së detit Adriatik që vjen drejt brendësisë së tokës me erën e jodit dhe freskinë e ujit. Natyra ka bërë shumë mrekulli në tokën shqiptare duke kombinuar sirenat me shtojzovallet. Dhe një perlë e detit Adriatik është dhe Shëngjini. Ai shtrihet nga fillimi i portit dhe mbaron në fund të Kunes, që është më ujë të ëmbël. Ka një shtrirje bregdetare prej 8 kilometrash dhe një klimë shumë të preferueshme në kohën e verës, duke kombinuar hijshëm natyrën mesdhetare me freskun e malit dhe të gjelbërimit.

Pjesa më e preferuar është Kompleksi “Dora”, që është ndërtuar në qendër të qytetit, aty ku dikur ka qenë kampi i punëtorëve. Aty ndërpritet plazhi dhe në krahun tjetër është një tjetër plazh natyror, i quajtur Vait. Në këtë vend ka një bukuri të rallë natyrore, por akoma nuk është investuar asgjë, për t’i siguruar pushuesve një qëndrim të rehatshëm. Shumë i njohur që në kohën e diktaturës është edhe plazhi i Talies, ku rëra është e zezë dhe kokërmadhe dhe deti më gjithë karakteristikat e Adriatikut.

Pushuesit në Shëngjin mund të nxihen, por përgjithësisht ato nuk digjen. Dhe kjo ndoshta është karakteristika më e bukur e plazheve krijuar nga natyra rrëzë maleve. Ka ditë të veçanta që ka pak erë. Bregu ranor është shumë i gjerë me rërë, që shkon deri 130 metra. Rëra ka një përmbajtje të madhe të jodit dhe është shumë e shkrifët. Nuk ka përzierje me lëndë të huaja, dhe shkundet menjëherë. Bregdeti është i cekët, rreth 60 metra, ku mund të lahen fëmijët pa asnjë lloj problemi dhe thellësia e detit vjen graduale. Më pas vjen një breg i dytë i cili vazhdon rreth 200 metra në lartësinë e njeriut.

Përveç kushteve të përmirësuara sot shteti ka marrë masa shumë të rrepta për të patur një qetësi harmonike dhe të sigurt gjatë kohës së plazhit. Policia është gjithnjë e pranishme në bregun e detit, dhe qetësia është ideale për një pushim adeguat për familjet dhe për të rinjtë. Dikur kanë qenë problem mushkonjat, sot ato evitohen para fillimit të plazhit, dhe zakonisht si drejtuesit e hoteleve edhe pronarët e dhomave kanë marrë masa paraprake për eleminimin e tyre. Në pjesën më të madhe banesave dhe sigurisht nëpër hotele janë marrë të gjitha masat për furnizim me ujë dhe me energji elektrike gjatë gjithë periudhës së pushimeve.

Peshkimi ka qenë shumë i zhvilluar, por tashmë ai është më i ralluar. Kjo gjë i ka bërë shumë mirë rritjes së numrit të peshqve. Peshku më i zakonshëm në Shëngjin është levreku, koca, karkaleci. Një pjesë e peshkut shkon dhe jashtë. Shëngjini ka reth 3000 banorë, por sigurisht popullsia rritet në kohën e verës. Një dhomë merret me 20000-25000 lekë për 15 ditë. Bimësia është e mbjellë. Ajo është pyllëzuar në kohën e diktaturës dhe gjatë viteve të demokracisë përgjithësisht i ka shpëtuar zjarreve dhe dëmtimeve të qëllimshme. Gjatë dimrit fryn era e veriut . Bregdeti është i rrethuar nga Mali i Shëngjinit, që është me të vërtetë diçka përrallore dhe që mund të ketë shumë perspektivë vitet e ardhshme. Kryesore është ndërtimi i një teleferiku dhe ndërtimi i një rruge. Kjo do sillte një frekuentim më të madh të kësaj bukurie njerëzore dhe natyrore. Klima në përgjithësi është e butë dhe në përgjithësi në Shëngjin dhe kur bie borë ajo shkrin brenda një kohe të shkurtër. Porti i Shëngjinit funksionon. Tani është ndërtuar pjesa e Kalatës për të zgjeruar thëllësinë e portit dhe kjo do jetë një nga sukseset më të mëdha në këtë zonë, për faktin se do mundet të lidhë turistët e huaj me këtë vend të mrekullueshëm

Njerëzit
Qytetarët e Shëngjinit kryesisht jetojnë me të ardhurat e emigracionit. Gjithashtu me peshkim, ka shumë të punsuar në port dhe një pjesë punon vetëm në stinën e verës me pushuesit. Tashmë ka shumë familje që kanë krijuar klientë të përhershëm si nga Kosova, Maqedonia dhe nga Shqipëria. Tashmë dhe qytetarët e Shëngjinit e kanë kuptuar që e ardhmja e tyre është turizmi. Ato janë njerëza të mirë, të butë dhe shumë të qetë.

Ku mund të akomodohesh
Objektet kryesore janë qendra turistike “Dora“, hotel “President”, hotel “Ermiri”, ish pallati i pionierëve është rikonstruktuar si dhe një hotel tjetër “Kumanova”. Shëngjini frekuentohet shumë nga tiransit dhe veriu i Shqipërisë, por dhe nga qytetarë të tjerë të Shqipërisë. Në fakt kush vjen për herë të parë në Shëngjin kthehet gjithnjë si për kuzhinën dhe për natyrën e mrekullueshme dhe për mikpritjen e vendasve.

Kohët e fundit plazhi frekuentohet dhe nga shumë shqiptarë të Maqedonisë. Por Shëngjini është një vend që mund të frekuentohet dhe në fundjave, ose dhe thjesht për një darkë. Me rrugën e re që është bërë Tiranë – Shëngjin, 65 km, është vetëm një orë, dhe kjo ka ndihmuar shumë në rritjen e klientelës.

Kuzhina
Kryesisht në lokalet e Shëngjinit gatuhet peshku. Supa e peshkut është karakteristike e gatimit dhe bëhet me pjesë të peshkut. Është një supë e lehtë dhe shumë e ushqyeshme. Karkaleci bëhet dhe i zgarës dhe i lyer me vezë. Gjithashtu përdoren shumë dhe frutat e detit. Ajo shoqërohet me raki dhe me verë. Më parë përdorej vera e Kallmetit, por kryesisht sot përdoret vera e Durrësit.

Plazhi i Shëngjinit ka veti të veçanta kurative për pushuesit. Duke qenë me një përmbajtje jodi të lartë ai kuron pjesën më të madhe të sëmundjeve të reumatizmës, dhe është i këshilluar nga të gjithë specialistët. Gjithashtu për fëmijët e vegjël është i këshilluar nga pediatrët.

Shëngjini ka një karakteristikë të veçantë. Duke qenë pranë Lezhës, qytetit ku ka varrin Skëndërbeu, heroi kombëtar shqiptar dhe ku është bërë dhe Besëlidhja e Lezhës, të gjithë turistët që vijnë me pushime në Shëngjin, kalojnë një mbasditë në kërkim të historisë së heroit më në zë të Shqipërisë. Lezha është 5 km larg Shëngjinit dhe ka një kala shumë interesante. Po nga Lezha mund të shkohet për në Shkodër që është 45 km dhe ku mund të shihet dhe kalaja e Rozafës. Gjithashtu nga Lezha mund të shkohet në Krujë që është përsëri rreth 45 km.

SHTRIRJA
Vetëm 12 km larg qendrës së qytetit të Shkodrës, rrëzë malit të Taraboshit, në brigjet e liqenit të Shkodrës, shtrihet Zogaj, e përfshirë në vijën e verdhë të qytetit. Ajo vjen menjëherë pas Shirokës dhe bashkë me të janë ndër plazhet më të bukura të veriut. Zogaj ka një sipërfaqe prej 842620 metër katror bashkë me bregun prane pjesës së liqenit që ndodhet aty. Ndërsa Shiroka është shfrytëzuar së tepërmi para viteve 90-të, Zogaj u frekuentua pas këtyre viteve, pasi më parë ishte zonë kufitare dhe nuk shkonin dot pushues. Aktualisht, Shiroka shfrytëzohet si pikë ndaluese dhe më pak si plazh, ndërsa më i frekuentuari është plazhi i Zogajt. Këtu ndodhen mbi 100 shtëpi me rreth 500 banorë. Ato janë shtëpi me shkallë të gurta në hyrje të oborreve e të banesave, me rrethim guri, kryesisht dykatëshe. Në stinën e verës shtëpitë vihen në dispozicion të pushuesve. Për të shkuar në Zogaj kalon urën e Bunës, kthehesh djathtas dhe udhëton në rrugën rrëzë Taraboshit e cila të çon fillimisht në Shirokë e pastaj në Zogaj.

PASURITË NATYRORE
Zogaj ka një plazh të mrekullueshëm që laget nga uji i liqenit të Shkodrës. Relievi i saj është i ulët, kodrinor. Buzë liqenit ka mjaft gjire të vegjël shkëmborë e plazhe me zhavor të veshur me gjelbërim përreth. Në Zogaj ka shkurre mesdhetare si dhe bimësi të kultivuar tradicionalisht si ullinj, fiq, mana e hardhi. Klima këtu është shumë e shëndetshme që ndikohet nga prania e liqenit dhe malit fare pranë. Temperatura mesatare e korrikut është 25 gradë Celcius. Ajri i pastër, liqeni me ujin që në këtë pjesë është i pastër, mali e pamja e bukur e bëjnë këtë plazh shumë të pëlqyeshëm dhe të shëndetshëm, sidomos për fëmijët. Zogaj është një zonë e pasur dhe me bimë mjekësore si sherebela, mendra, gjethe lari, trumza, mullaga etj. Zona e liqenit ka peshq si krapi, gjuca, ngjala etj.

TRADITA
Banorët e zonës kanë profesion kryesor peshkimin dhe këtë ua afrojnë dhe pushuesve që kanë dëshirë të zënë peshk. Gratë merren me punimin e qilimave të njohur jo vetëm në Shqipëri. Nëpër shtëpi përveç pemëve frutore të shumëllojshme dhe perimeve që mbillen, banorët prodhojnë edhe nënprodukte prej tyre që ua afrojnë pushuesve dhe që pëlqehen mjaft. Të tillë janë reçelërat e ndryshëm, thanaku i bërë nga thanat, pistili i bërë nga kumbullat, pekmezi i bërë nga manat etj. Peshkimi bëhet me varka jo të mëdha dhe kryhet me rrjeta, grepa e mresha. Në verë pushuesit shëtisin mjaft me varka në liqen, nga banorët mikëpritës e dashamirës të zonës. Një gatim karakteristik i Zogajt i cili pëlqehet mjaft nga pushuesit është tava e krapit. Turistët interesohen edhe për mënyrën e gatimit të saj e cila është e veçantë. Kjo për faktin se përbërësit e saj merren direkt nga liqeni dhe nga kopshtet e banorëve. Qepa, hudhra, salca e bërë vetë nga domata apo speci, pistili dhe uthulla pa kimikate e bëjnë këtë gatim të veçantë. Servirja e pjatave me gatime prej produkteve të kopshtit është mjaft e këndshme për pushuesit. Traditë e zonës është dhe përgatitja e vajit të ullirit, proçes ky që tërheq vëmendjen dhe ngjall kureshtjen e pushuesve. Saragat janë një tjetër specialitet i zonës. Ky lloj peshku zihet në liqen dhe tymoset duke kaluar disa etapa.

PUSHUESIT
Zona e Zogajt ka fuqi tërheqëse natyrore.Prania e liqenit për plazh dhe klima e shëndetshme e bëjnë atë të pëlqyeshme për pushuesit. Zogaj frekuentohet kryesisht në verë nga pushues familjarë që kalojnë këtu dy javë apo një muaj. Numri i pushuesve gjatë verës shkon 300-500 vetë në pikun e sezonit, pa përmendur pushuesit e shumtë ditorë. Çmimet e dhomave në shtëpitë e banorëve shkojnë 8000-10000 lekë. Në hotelin e vetëm që ndodhet këtu çmimet shkojnë 18000 -20000 lekë për dy javë dhe dhomat familiare i kanë paisjet e kushtet e nevojshme. Shtëpitë ndodhen rrëzë malit ose në pjesën e poshtme të tij jo larg plazhit. Rruga nga Shiroka deri në Zogaj është e ngushtë, por lokalet e shumta buzë liqenit, një pjesë e të cilëve me shkallë që zbresin nga rruga, kanë bërë zgjerime të pjesshme dhe vende parkimi për makinat. Nga ura e Bunës, në Shirokë e deri në Zogaj ka mbi 50 bare e restorante. Zogaj frekuentohet për ujin e pastër të liqenit, peisazhin piktoresk, klimën, qetësinë, mikëpritjen e dashamirësinë e banorëve të saj.

“Konti i Monte Kristos shkodran” premton mrekullinë ne mes të liqenit

Në liqenin e Shkodrës, sapo kalon kthesën e parë në drejtim të Shirokës, shikon një ishull të gjelbëruar. Pranë tij janë edhe disa ishuj të tjerë të vegjël të formuar nga gërryerjet e tokës prej ujrave të liqenit. Shumë vite më parë ato kanë qenë tokë e bashkuar me livadhet pranë liqenit, që përdoreshin si pyje për t’i marrë lëndën drusore ose për kullota. Ishulli më i madh ka një sipërfaqe 2800 metër katror dhe në të ndodhen rreth 300 rrënjë shelgje si dhe bar i dendur. Ky ishull, pronë e dikurshme e familjes Lici, është menduar të shfrytëzohet, pa e dëmtuar natyrën. Mustafa Lici dhe Ismet Ademi kanë filluar investimin për ta bërë ishullin një ndër vendet më tërheqëse e më të frekuentuar për vizitorët jo vetëm shkodranë. Ato do të ndërtojnë një kopësht zoologjik me 97 lloje speciesh, ndër to shpendë dhe 37 lloje kafshësh të rralla të sjellura nga jashtë siç është dhia e bardhë, gomari i bardhë etj. Kafazët do të ndërtohen të mbështetur mbi shelgjet shekullore, pa i dëmtuar ato.

Për të penguar gërryerjen e tokës së ishullit nga rrjedha e ujrave të liqenit, do të bëhet izolimi i tij me rrjeta me gurë, një metër të gjëra dhe tre metër të thella. Për këtë izolim do hidhen 600 kamionë me gurë dhe 320 kamionë me pluhur guri. Në pesë muaj të vitit ishulli mbulohet nga uji deri në 70 cm, dhe për të evituar këtë mendohet të hidhen dhera të cilat shtypen mbi shelgje dhe rrisin nivelin e ishullit me mbi 80 cm. Transporti i materialeve bëhet me tankier, ndërsa kur të fillojë funksionimi për vizitorët do vihet në dispozicion një skaf 50 vendësh që për pak minuta do përshkojë distancën nga rruga. Përveç kopshtit zoologjik në ishull do të ketë dhe cirk për fëmijët si dhe pije freskuese. Nuk do të pritet asnjë pemë, por do mbillen të tjera, thotë Lici, duke shtuar se një degë më pak është një dëm më shumë. Investimi i cili kap shuma të mëdha, mendohet të përfundojë pas dy vitesh. Investitorët Lici e Ademi kanë përcaktuar edhe tarifat. Për transportin me skaf ato do jenë 100 lekë për person, ndërsa vizita në ishull bashkë me argëtimin në cirk do jetë 1 dollar për person, me një orar të pakufizuar.Qëllimi është shfrytëzimi i ishullit duke e bërë më të bukur dhe duke e lënë të paprekur atë si monument natyre.

8 shtatori, festa e Ardenicës


Në një varg kodrash që shtrihen në mes të fushës së madhe të Myzeqesë, në drejtimin veri-jug, në pikën më të lartë të tyre ndodhet Manastiri i Ardenicës që është quajtur “Kështjella e Myzeqesë”. Ai në shekuj ka qenë një qendër e rëndësishme shpirtërore, kulturore dhe historike e Kishës ortodokse. Një nga arsyet kryesore ka qenë afërsia e manastirit me rrugën e rëndësishme “Egnantia”, rrugë që lidhte Evropën Perëndimore me atë lindore nëpërmjet porteve detare të Vlorës dhe Durrësit. Kjo rrugë shkonte në Kostandinopojë nëpërmjet Ohrit, Manastirit dhe Selanikut.


Manastiri i është kushtuar lindjes së Hyjlindëses Tërëshenjtë (nënës së krijuesit, Maria) dhe më 8 shtator është festa e saj. Në kishën e Ardenicës mblidhen besimtarë ortodoksë nga e gjithë Shqipëria dhe e gdhijnë atë natë duke u lutur në kishën e vogël dhe duke ndenjur pranë shtëpisë së Zotit deri në orën 3 të mëngjesit. Më pas të gjithë flejnë pranë kësaj kishe duke u lutur për faljen e mëkateve dhe sjelljen e fatit në jetën e tyre. Është një festë e përvitshme dhe shumë e ndjekur nga besimtarë e njerëz kuriozë.


Kisha e Trinisë së shenjtë, sipas disa studiuesve i ka fillimet në shekullin e dhjetë. Por, tradita thotë; se manastiri u themelua në shekullin 13-14, në kohën e Despotatit të Epirit. Kisha qëndrore e Lindjes së Hyjëlindëses u ndërtua më 1743, me kontributet e tregëtarëve voskopojarë. Ndërtesat rreth kishës si qilarët, kuzhina, furra, qelitë, dhomat e pritjes, mulliri i vajit, ruajnë formën e tyre origjinale dhe radhiten ndër ndërtesat e ruajtura mirë të shekullit 18.


Kisha e manastirit është e zbukuruar e gjitha me afreske. Pikturat murale janë vepër e vëllezërve korçarë Konstandin dhe Athanas Zografi dhe datojnë vitin 1744. Afresket si çdo shkrim tjetër janë në gjuhën greke të vjetër dhe paraqesin shtatë shenjtorët ungjillëzues të sllavëve si dhe shën Joan Kukuzelin nga Durrësi, muzikantin e shquar bizantin të shekullit 12. Shumica e ikonave të ikonostasit janë bërë në 1744 nga piktori Kostandin Shpataraku, nga Shpati i Elbasanit. Ikonostasi origjinal u gdhend rreth vitit 1744 dhe u riparua më 1804-ën. Në të njëjtën periudhë janë gdhendur dhe altari, froni episkopal, amvoni dhe një ikonombajtës. Të gjitha punët me dru janë lyer me bojë ari. Në to gjenden mjaft elemente me motive nga bota shtazore dhe bimore, me kuptim simbolik, që i radhisin ato ndër punimet më të bukura në dru të këtyre trevave. Brenda kishës ka dhe elementë të punuar në argjend dhe në metal, si psh kandilat prej argjendi të ikonostasit të datuara në vitet 1725 dhe të zbukuruara me motive nga bota bimore. Shumë nga objektet artistike, liturgjike dhe historike të manastirit, ikona, punime argjendi, stoli të shenjta dhe dokumente ruhen në koleksione muzeale, arkivore apo private të huaja apo vendase, në pesë vende europiane: Greqi, Austri, Itali, Hungari dhe Poloni.
Megjithatë Manastiri vazhdon të ketë një koleksion të rëndësishëm objektesh në qeramikë, punime qelqi dhe pllaka të ndryshme prej mermeri që ndodhen nëpër gjithë manastirin.
Dikur manastiri ka pasur një bibliotekë nga më të pasurat në vend. Fama e madhe e tij bëri që t’i dhuroheshin shumë libra në gjuhë të ndryshme. Por në vitin 1932 biblioteka u dogj tërësisht, bashkë me të gjitha gjërat që ndodheshin brenda saj, duke përfshirë dhe dokumentacionin historik dhe objektet e tjera me vlerë.


Pas djegies së bibliotekës, manastiri nuk ka pasur vëllazëri murgjërore, por aty shërbenin laikë, që kujdeseshin për pronat e shumta të tij. Aty kanë qenë internuar Kryepeshkopi Kristofor Kisi si dhe Peshkopi i Apollonisë Irene Banushi nga Shkodra. Ky i fundit e shpëtoi manastirin nga stuhia e shkatërrimit ateist në vitin 1967. Ai i bindi të rinjtë që të mos e prishnin, sepse ky do të ishte një dëm jo vetëm kulturor, por edhe historik, pasi mendohet që në maj të vitit 1451 këtu të jetë kurorëzuar Gjergj Kastriot Skënderbeu. Disa shkruajnë se ai është kurorëzuar “Princ i epirotëve dhe shqiptarëve” këtu, ndërsa të tjerë mbështesin idenë se ai është martuar. Manastiri i shpëtoi shkatërrimit, por shndërrimi i tij në një repart ushtarak gjatë regjimit ateist, i solli shumë dëme.


Më vonë manastiri u shpall monument kulture nën mbrojtjen e shtetit dhe në 88-ën u hap si qendër turistike. Ai iu kthye zyrtarisht Kishës Orthodokse në 96-ën dhe gjatë këtij dhjetvjeçari të fundit është vizituar nga shumë turistë të huaj dhe nga vendas nga e gjithë Shqipëria. Ardenica është jo vetëm një vend që duhet vizituar për vlerat e mëdha historike, artistike dhe fetare, por është i ndërtuar mbi një kodër shumë strategjike dhe i rrethuar me një natyrë të mrekullueshme. Një ditë në Ardenicë është me të vërtetë një ditë e paharruar. Për të shkuar atje duhet të kaloni Lushnjën dhe të merrni kthesën në të djathtë drejt rrugës së Kolonjës. Është pak kilometra afër rrugës kryesore, dhe në rrethinat e manastirit gjenden dhe restorante dhe hotele për ta bërë vizitën tuaj më të këndshme

VERMOSHI, THETHI, RAZMA - PERLAT E NATYRËS SONË ALPINE

Rruga drejt Kelmendit ku ndodhet Vermoshi është 95 km larg Shkodrës.Vermoshi është skaji më verior i Shqipërisë dhe përfshihet në rrethin e Malësisë së madhe. Për të shkuar atje kalon Koplikun, Hotin, vazhdon nëpër rapsh Starje, dhe duke kaluar drejt veriut. Nga qendra e komunës në Tamarë ngjitesh nëpër një grykë mali që të çon në Selcë. Më pas në Qafën e Predelecit e në Lëpushë pranë Bjeshkëve të Nemuna. Këlmendi ka një sipërfaqe 353 km katror në formë trekëndëshi. Dy brinjët përëndimore e lindore kufizohen me kufirin shtetëror me Malin e Zi, ndërsa ajo jugore me rrethet Shkodër, Malësi e madhe e Tropojë. Temperatura është e ndryshme në zona të Vermoshit. Mesatarja e janarit në Cem është 0 gradë celcius, në Vermosh –3gradë dhe në male –8gradë.

Mesatarja e korrikut në Cem është 19 gradë Celcius dhe në male13 gradë. Cemi ka 20-60 ditë me borë në vit,Vermoshi mbi 100 ditë dhe malet mbi 120 ditë me borë. Në Kelmend ka dy lumenj të veçantë. Ata burojnë nga një vijë ujëndarëse dhe përfundojnë në dy dete mbi 1000 km larg njëri tjetrit. Lumi i Vermoshit, me gjatësi 20.7 km përfundon në Detin e Zi dhe lumi i Cemit me gjatësi 30.8 km derdhet në Adriatik. Lumi Cem ka Cemin e Selsës dhe Cemin e Vuklit, që bashkohen tek ura e Tamarës. Ata, rrugës formojnë kanionin e Drenovës,1.4 km i gjatë dhe100 m i thellë, Gerrlën e Selcës 900 m e gjatë dhe 25 m e thellë. Në Cem derdhet Ujëvara e Sllapit 30 m e lartë, ndërsa e gjithë zona ka 200 burime ujore të ftohta si dhe grupin e liqenjve akullnajorë-karstikë të Jezercës.

PASURITË DHE BUKURITË TURISTIKE
Natyra e mrekullueshme dhe peisazhi turistik i Vermoshit janë pasuri të çmuara të tij. Duke kaluar, të shfaqen bukuri natyrore të jashtëzakonshme si fusha e Rrapsh-Starjes,730 m mbi nivelin e detit, 2 km e gjatë dhe 1km e gjerë. Karramanat e Rrapshës janë shkëmbinj të shumtë mbi 6 m të lartë. Në veri të tyre shfaqet një humnerë 500 m e thellë që quhet lugina e Cemit. Më tej janë pyjet e shumtë të ahut që pasohen nga gjelbërimi i Lëpushës i cili gërshetohet me bardhësinë e borës së Bjeshkëve të Nemuna. Malet formojnë kurrize dhe zënë 59.7 për qind të territorit. Ka 45 maja me emër dhe lartësi mbi 2000 m. Bjeshkët e Seferçës dhe Bjeshkët e Nemuna zënë veriun dhe qendrën e Alpeve Shqiptare, ku dallohen male si Sheniku, Radohima e Jezerca me 42 maja mbi 2000 m. Bukuritë e peisazhit shtohen nga luginat e thella alpine që ndërpresin kurrizet e maleve, me gryka e anione të mrekullueshme. Pyjet e ahut, bredhit të bardhë, kullotave alpine etj, ja shtojnë vlerat turistike zonës.

Aty ka rreth 100 bimë mjekësore si dhe 40 për qind të specieve që përmban flora shqiptare. Në faunën e Vermoshit ka 130 lloje shpendësh, 35 gjitarë, dy lloj peshqish, trofta e Cemit dhe Salamandra. Vermoshasit njihen për bujarinë e mikëpritjen që të afrojnë, për pastërtinë dhe traditën në përpunimin e produkteve blegtorale. Djathi i Kelmendit, qumështi, mjalti janë mjaft të pëlqyeshëm për vizitorët. Veshjet e veçanta, prania e specieve të rralla si salamandra e zezë, bretkoca e kuqrremtë, shqiponja, ariu i murrmë, lundërza, kaprolli etj, i tërheqin mjaft vizitorët, ndonëse zona është e largët.Vermoshi të afron peisazh alpin të mrekullueshëm, me sfond të gjelbër e bardhësi bore, kreshta të larta e të mprehta, ujë të ftohtë e të kulluar, lugina akullnajore, forma të larmishme karstike, lumenj me anione e ujëvara, liqen akullnajorë karstikë, pyje ahu e rrobulli, kafshë e shpendë të shumtë e disa të rrallë, troftën e shijshme, vende historike, kostume tradicionale antike, ushqime të shijshme etj. Këtu takohen edhe objekte natyrore interesante, shpella, guva objekte kulturore si ura, shtëpi akomodimi tradicionale etj.

THETHI DHE RAZMA PIKAT TURISTIKE TË VERIUT

Thethi shtrihet në verilindje të qytetit të Shkodrës rreth 80 km larg të tij .Fshati piktoresk shtrihet në zemër të Alpeve. Rruga për në Theth gjarpëron mes pyjesh e peisazhesh mahnitëse natyrore. Kreshtat dhe majet e maleve të larta ngrihen mbi luginat e ngushta, plot me ujëvara. Në qiellin e pastër fluturojnë shqiponjat e malit si dhe mjaft shpendë të rrallë . Në lumin e Shalës ka troftë të mrekullueshme, e veçantë në këtë lumë. Në shpatet e maleve të veshura me pyje shekullorë, ndeshen kafshë të egra si arinjtë, kapronjtë, zardafët, ujqit, dhelprat, dhitë e egra si dhe shpend mjaft të bukur.Thethi ka pamjen e një pellgu 800m mbi nivelin e detit. Ai është i vendosur midis një kurore majash të thepisura si, Radohima, Maja e Arapit, Maja e Alisë, që spikatin për bukuritë e rralla në të gjithë Alpet. Përmes fshatit rrjedh lumi i Shalës, me ujin e tij të bollshëm, të rrëmbyeshëm, të pastër si kristali e të ftohtë si akulli.

Nga malet zbresin zhurmshëm e me furi katarakte e ujëvara.Thethi shquhet për kontrastet e relievit, ujëvarave, bimësisë së dendur, livadheve e sidomos i ngjyrave. Duke shëtitur mes pyllit të dendur të shfaqen livadhe mahnitëse ku rrezet e diellit kanë bërë të lulëzojnë lulu të veçanta e të papara me aromë të mrekullueshme.Një i tillë është Bregu i Bubës mbi lagjen Gjelaj të fshatit. Thethi karakterizohet nga pyje, kullota e livadhe alpine e subalpine. Natura i ka falur privilegje këtij fshati ku turistët mund të gjuajnë kafshë të egra, të peshkojnë troftën e shijshme, të merren me alpinizëm apo të argëtohen në luginat me lule e bar të dendur, si dhe pranë lumit.në Theth banon një popullsi e vogël e mikëpritëse.Thethi është një pikë turistike e cila ka qenë shumë e frekuentuar. Deri në vitin 1990 aty ndodhej kampi i pushimeve i përbërë nga disa ndërtesa alpine.Vendasit edhe sot vënë në dispozicion të pushuesve shtëpitë e tyre që funksionojnë si hotele.

Razma shtrihet rrëzë malit të Veleçikut dhe ndodhet vetëm 41km larg qytetit të Shkodrës.Ajo është një nga vendet më të bukura dhe me klimën më të shëndetshme të Alpeve.Në mes të pishave,lëndinave,kullotave alpine,e peisazheve malore ,ka mjaft banesa të tipit alpin.Vizitorët e shumtë argëtohen me ekskursione alpinistike,ndeshje sportive, gjueti etj. Razma, ndryshe nga zonat e tjera turistike alpine , frekuentohet dendur në të gjitha stinët e vitit, veçanarisht në dimër. Dëbora që mbulon lëndinat është mjaft joshëse për rrëshqitjet me ski. Dhe në Razëm ka patur kamp pushuesish si dhe hotel i cili funksionon akoma. Në Razëm ka shumë ndërtime alpine që vihen në dispozicion të pushuesve. Tradicionalisht në Razëm kanë patur banesat e tyre private shumë qytetarë nga Shkodra.

Borshi, bukuria që të josh

Në Borsh njeriu mund të qëndrojë me këmbët në ujët e detit, trupin në rërën e plazhit, kokën nën hijen e portokalleve. Borshi përfaqëson një amfiteatër gjigant natyror të vendosur buzë detit Jon.

Sapo del në Qafën e Shën Thanasit, në sheshin e Mëlqinës, të shpaloset papritur një panoramë e mrekullueshme me detin e pamatë, të kaltër në maksimum deri në atë blunë e tij gati të frikshme në distancë nga bregu. Ky është Borshi! Parë nga sipër, të krijohet përshtypja se bashkëjetesa e valëve të tij me bregun, me rërën e plazhit, vazhdon e paqtë, ashtu si gjatë mijëvjeçarëve të krijimit nga natyra. Nën kalanë e Sopotit, rrëzë Picakut shfaqet e gjarpëron deri në det lumi i Borshit me shtratin e tij të zalltë e të bardhë.
Borshi është i dëgjuar në tërë Shqipërinë për bukuritë natyrore të tij. Në të gjithë morinë e shpateve të pjerrët, të ashpër e shkëmborë që përbëjnë tiparin dallues të rivierës shqiptare, territori i Borshit përfaqëson një ndërthurrje të shkëlqyer të relievit fushor, kodrinor e malor. Prania e formave të ndryshme të relievit në një distancë të vogël në vijë ajrore lindje-perëndim i jep një bukuri të rrallë peizazhit të Borshit.
Aty formohet një oaz klimatik, të cilin nuk e gjen në asnjë pjesë tjetër të viseve bregdetare të Shqipërisë, duke qenë kështu një vend i privilegjuar nga natyra. Pozicioni gjeografik i Borshit, i vendosur në mes të bregdetit të Jonit, lejon që ai të arrihet njësoj nga të dy ekstremet e Rivierës shqiptare, duke bërë që me mundësi minimale të realizohen nga turistët vizitat e vendeve dhe pikave historike të zonës.
Turizmi në Borsh, thjesht familjar
Të shkruash për turizmin në Shqipëri provon njëherësh dy ndjesi. Njëra është adhurimi dhe magjepsja ndaj asaj që i ka falur natyra vendit tonë të vogël e të varfër dhe tjetra është keqardhja e mospromovimit të këtyre bukurive e mos shfrytëzimit të tyre në dobi të njeriut dhe në rastin më të keq, e shkatërrimit të tyre për përfitime vetjake.
Turizmi në përgjithësi në Shqipëri bazohet në iniciativën private të familjeve që aplikojnë turizmin familjar, por të cilave u mungon vizioni ndoshta dhe mundësia për një marketing të atyre çka ofrojnë. Hotelet e dikurshme ndërkohë kanë një rimëkëmbje dhe vazhdojnë të funksionojnë, për shkak të emrit të dikurshëm, ndoshta jo me kapacitet të plotë, ndërsa hotele të vogla të reja janë në përpjekjet e tyre të para për t’u promovuar. Në këto kushte të mungesës së strategjisë dhe informacionit të plotë mbi turizmin, ka mundur të zhvillohet më shumë vetëm turizmi familjar, por problem mbetet forcimi kategorizimi dhe përfshirja në organizmat kombëtarë, rehabilitimi dhe përshtatja sipas kategorive.
Aktualisht në Borsh, edhe pse shtrihet në rajonin e përfshirë në hartën e agjencive turistike detare të Korfuzit, turizmi është më shumë një potencial se sa një vlerë reale. Kështu në vend të komoditetit dhe standardit të lartë të shërbimit turistik, aty do të gjesh një mikpritje të pashoqe, bujari që të bën të ndihesh si në shtëpi dhe gatishmëri për të të shërbyer.
Nëse nisesh për të kaluar disa ditë në Borsh, nuk është e nevojshme të shfletosh asgjë, për faktin e thjeshtë se informacioni mbi hotelet dhe resurset me adresat përkatëse nuk ekzistojnë dhe në fakt nuk ka hotele të mirëfillta të regjistruara. Vendin e tyre e zënë vila private 2-3 katëshe e ndërtime të vogla intime, me kapacitet të vogël e të përshtatshme për një turizëm elitar.

Borshi, vendi i sopotarëve trima e të ditur

Shekujt e mbuluan me pluhurin e harresës emrin e qytetit. Por shkrimtarët e historianët e lashtë s’kishin si ta linin pa përmendur qytetin bregdetar. Midis Orikut dhe Onhezmit (Saranda) ato bëjnë fjalë vetëm për një qytet, Panormusin.