Total: (110,051) Pershendetje Vizitor | | Ndihme | Na Shkruani
Parajsa.com Forumi
... komuniteti i shqiptareve

Kendi i Reklamave


Faqja 4 nga 8 E ParaE Para ... 23456 ... E FunditE Fundit
Tregoni rezultatet 106 ne 140 nga 246
  1. #106
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BASTA, Danilo

    BASTA, Danilo,
    shkrimtar filozofie (Zrenjanin, 1945 -). Punon ne Fakultetin Juridik ne Beograd. U doktorua me tezen «Fihte dhe revolucioni francez» dhe shkroi pervec te tjerash edhe disa studime te rendesishme per Ni-cen. Perktheu Kantin dhe Fihten.


    Veprat kryesore: Kantova politidka filozofija (1980). Fichte i francuska revolucija (1980
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  2. #107
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BASH, Viktor

    BASH, Viktor (BASCH, Victor),
    filozof franc. (1863-1944). Prof. ne Nasi dhe me vone ne Paris, ku ligjeroi shume vjet estetiken. Ne vitin 1926 behet kryetar i Lidhjes per te Drejtat e Njeriut. Ishte antifashist i shquar, gjate okupacionit e vrane nacionalsocialistet.
    Ne trajtesat estetike te tij, i pari ne France perdori nocionin te depertuarit ne mesim (Einfuhlung), duke e shpjeguar si empati, perkatesisht «simpati simbolike». Mosinteresimi estetik, qe ne te vertete e largon artin nga jeta dhe e shnderron ne loje, krijohet sipas B., pikerisht nga aftesia e zoterimit te egoizmit praktik, e vetezgjerimit ne sende dhe nga aftesia e depertimit ne sendet rreth nesh.


    Veprat kryesore: L'Esthetique de Kant (1896); La Poetique de Schiller (1897); La philosophie allemande au XlXe s. (1912); Essais d'esthetique et de la philosphie (1934).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  3. #108
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BASHLAR, Gaston-Luj-Pjer

    BASHLAR, Gaston-Luj-Pjer (Bachelard, Gaston-Luis-Pierre),
    filozof franc. (1884-1962). Ne fillim ishte profesor i matematikes, i fizikes dhe i kimise, me vone u be profesor i historise dhe i filozofise se shkences ne Dizhon (1930-40) dhe pastaj ne Sorbone (nga viti 1940-1945). Ne veprat e tij merret ne radhe te pare me ndikimin e zbulimeve bashkekohore shkencore ne strukturen e frymes dhe shfaq besimin e vet ndaj shkences bashkekohore. Ndonese kjo shkence e shqeteson dhe e habit frymen, ajo e lejon t'i zgjeroje jashtezakonisht kufijte e saj. Duke perkrahur te ashqutuajturin «racionalizem te hapur» dhe «frymen e re shkencore», ai konsideron se per shume punetore shkencore «te cilet me pasion kalojne nje jete pa pasione, interesimi per problemet e sotme i pergjigjet interesimit shpirteror paresor ne te cilin kemi te bejme me vete fatin e arsyes». (Fryma e re shkencore).
    Per B. te lexosh, te mendosh dhe te enderrosh do te thote t'i kthehesh vetvetes dhe te mund te kuptosh se «shpesh ne zemren e vete qenies, qenia eshte bredhje poshte e perpjete» si dhe fakti se «gjithe ardhmeria e te menduarit qendron ne rikonstruksionin e frymes». Ne «enderrimin poetik» B. njohu qenien tone enderruse, dhe pikerisht ate «qe lumturisht enderron, aktivisht ne enderrimin e vet, posedon te verteten e qenies...»


    Veprat kryesore: L'intuition de l'instant (1932); Le dialectique de la duree(1933); Le nouvel esprit scienti-/7
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  4. #109
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BATEMOR, Thomas

    BATeMOR, Thomas (BOTTOMORE, Thomas),
    sociolog dhe filozof angl. (1920-). Profesor ne Venkuver (Kanade). Ka merita per perteritjen e kuptimit burimor te filozofise marksiste. Perktheu Doreshkrimet ekonomiko-filozofike te Marksit. Shkroi me shume punime nga fusha e teorise se pergjithshme sociologjike, te stratifijcacionit shoqeror dhe te filozofise se marksizmit. B. konsideron se zhvillimi i mendimit te Marksit nga punimet e hershme deri te punimet e vonshme tregon tendencen nga filozofia e his-torise kah teoria shkencore e shoqeri-se. I hapur dhe i guximshem, shpesh edhe polemik, B. nuk kenaqet me kundershtimin e kulluar te ideve por shpesh perpiqet t'i lidhe kauzalisht me ngjarjet shoqerore.


    Veprat kryesore: Elites and Socie-fy(1964); Classes in Modern Society (1965); Sodology(l97l); Marxist So-ciology (1975)
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  5. #110
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BATO, Sharl

    BATO, Sharl (BATEAUX, Charles),
    estet franc. (1713-1770). Nje nga este-tet me te njohur te shekullit XVIII. Parimi themelor, nga cili mund te zbulohen te gjitha ligjet e tjera te ve-canta te gjerave artistike, sipas Batose, eshte imitimi (mimezis). Ky parim «mund te aplikohet edhe ne poezi, ne pikture, ne muzike dhe ne artin e le-vizjes», dhe ai qe deperton ne kete pa-rim elementar, mund t'i nxjerre prej tij te gjitha ligjet e vecanta. Nderkaq, arti nuk e imiton natyren ne pergjithe-si, por natyren e bukur. Me fjale te tjera, artet duhet te zgjedhin pjeset me te bukura te natyres per te krijuar nje teresi te zgjedhur e cila do te ishte me e persosur se vete natyra, dhe qe megjithekete nuk pushon te jete naty-rore. B. konsideronte se ekzistojne tri lloje te arteve: artet mekanike ose te aplikuara (domethene ato qe punohen me interes); artet zbukuruese (per ne~ voje dhe kenaqesi - p.sh. arkitektura) dhe ne fund artet e bukura ne kupti-min e vertete pa kurrfare qellimi. Keto nuk ekzistojne per te arritur ndonje dobi ose per te kenaqur cfare-do nevoje jetesore. Karakteristikat kryesore te bukurise, sipas Batose, jane qartesia, gjalleria, lehtesia, risia, uniteti, ritmi dhe harmonia. B. kerkon ne menyre karteziane qe ideja e qarte dhe e kthjellte te behet baze e filozofise, prandaj kerkon qe ne kete drejtim «te kthjellohen mjegullat» edhe lidhur me artin.


    Veprat kryesore: Les beaux arts re-duits en un metne principe (1764); Cours de belles-lettres (1747-1750).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  6. #111
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BAUER, Antun

    BAUER, Antun,
    argjipeshkev i Zagrebit, shkrimtar teologjie dhe filozofie (Bteznice 1865-Zagreb 1937). Prof. i filozofise dhe i teologjise ne Fakultetin Teologjik te Zagrebit, nga viti 1914 arqipeshkev. Ne horizontin dhe caqet e filozofise tomistike u mor me filozofine bashkekohese evropiane dhe si-domos me tezat e Vuntit mbi njohjen. Duke aplikuar rigorozisht metodolo-gjine skolastike, dha edhe disa teza origjinale metafizike.


    Kryevepra filozofike: Opca metafizika ili ontologija (1894).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  7. #112
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BAUER, Bruno

    BAUER, Bruno,
    filozof gjerm. (1809-1882). Hegelian i ri, docent i Universitetit te Berlinit dhe te Bonit. Nga pozitat e hegelianizmit ortodoks e kritikoi SHtfausin dhe sidomos vepren e tij Jeta e Jezuit. U mor me studimin kritik te Bibles, sidomos te ungjijve sinoptike, duke konsideruar keshtu se Jezui nuk eshte fare personalitet historik. Ne pikepamjet e veta te pergjithshme teorike dhe filozofike, B. nga pozitat e ateistit dhe te entuziastit hegelian arrin me vone ne pozitat e konservatizmit politik dhe ideor (sidomos pas vitit 1948). ceshtje themelore filozofike per B. ishte zgjidhja e problemit te kunderthenies ndermjet substances dhe vetenjohjes. Nga pozitat e filozofise se vet te vetedijes se vetvetes konsideronte te mundshem realizimin e transformimit shoqeror me ndryshimin e njohjes, me vetardhjen kritike ne vete. Kritiken e tezave te tij Marksi e dha ne studimin e tij ceshtja cifute, kurse Marksi dhe Engelsi ne Ideologjine gjermane dhe ne Familjen e shenjte.


    Veprat kryesore: Kritik der evangelischen Geschichte der Synoptiker (3 vell. 1841-1842); Das entdeckte Shristentum (1843); Die gute Sache der Freiheit und tneine eigene Angele-genheit (1842); Die Judenfrage (1843); Geschichte der Politik, Kultur und Aufklarung des achtzehnten Jahrhunderts (1843-1845). Anonimisht botoi: Die Posaune des jungsten Ge-richts wider Hegel, den Atheisten und Antichristen (1841).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  8. #113
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BAUH, Bruno

    BAUH, Bruno (BAUCH, Bruno),
    filozof gjerm. (1877-1942). Prof. i filozofise ne Jene. Si neokantist ne fillim ishte i aferm me Shkollen e Badenit. Me vone u perpoq te sintetizonte disa
    teza te drejtimit te Marburgut dhe te Badenit te filozofise neokantiste. U mor ne menyre te vecante me problemet e etikes, te kultures, te historise dhe te filozofise se te drejtes.


    Veprat kryesore: Immanuel Kant (1917); Wahrheit, Wert und Wirklichkeit (1923); Die Idee (1926); Grundzüge der Ethik (1935).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  9. #114
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BAUMAN, Julius

    BAUMAN, Julius (BAUMANN, Julius),
    filozof gjerm. (1837-1916) Ithtar i Loces, prof. ne Getingen. eshte perfa-qesues i te ashtuquajturit idealrealizem, sipas te cilit, jane apriore format tona te te menduarit dhe intuitat, mirepo megjithkete dicka u pergjigjet , edhe ne realitetin. Ne veprat e mevon-shme perkrah tezen mbi nevojen e krijimit te lire te komunave ne baze te botekuptimit shkencor dhe pa mbe-shtetje ne traditen religjioze.


    Veprat kryesore: Phiiosophie als Orientierung uber die Welt (1872); Elemente der Philosophie: Logik, Er-kenntnistheorie und Metaphysik, Mo-ral (1891); Die Grundlegenden Tat-sachen zu einer wissenschaftlichen Wehund Lebensansicht (1894).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  10. #115
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BAUMGARTEN, Aleksander Gotlib

    BAUMGARTEN, Aleksander Gotlib

    BAUMGARTEN, Aleksander Gotlib (BAUMGARTEN, Alexander Gottlieb),
    filozof gjerm. (1714-1762). Nxenes dhe ithtar i filozofise se Volfit. Ne vepren e tij Meditationes philosophicae de nonulis ad poema partinenti(1735) per heren e pare ne historine e filozofise u perdor shprehja estetike. B. dallon filozofrne teorike e cila perbehet nga metafizika dhe fizika dhe filozofine praktike e cila perfshin etiken dhe filozofine e se drejtes, dhe gnoseologjine brenda se ciles gjendet estetika si shkence mbi njohjen ndijore dhe logjika si shkence mbi njohjen racionale.

    Dhe derisa logjika i shkoqit veprimet e intelektit, percakton rregullat e te menduarit dhe deshiron ta drejtoje konkluzionin tone dhe veprimtarine shkencore, estetika hulumton njohjen ndijore, zbulon ligjet e saj dhe i ben norma te krijimit artistik. Ne «Estetiken» e njohurte tij, B. e perkufizon te bukurit si persosmeri te njohjes ndijore, ndersa karakteristika te qenesishme te artit (te cilat ekzemplifikojne ne poezi) i konsideron: pasurine, madhe-sine, te verteten, qartesine, bindshme-rine dhe jeten. Ndonese B. i takonte Shkolles racionaliste te Lajbnicit dhe te Volfit, prapeseprape perkufizimi i te bukurit me te cilin fillon «Estetika» nuk per-mban ne vete tendencen e percmimit ose te vleresimit me te ulet te fuqise se njohjes ndijore ndaj fuqive te tjera te njohjes, aq karakteristike per ate shkolle. Te bukurit eshte persosmeri e nje fuqie specifike te njohjes dhe brenda saj ajo eshte ajo me e larta: perfectio cognitionis sensitivae.

    Baumgarteni e themeloi sistemin e pare filozofik te estetikes se persiatur, te cilen e percaktoi si shkence te pava-rur dhe autonome. Ai shprehu ne menyre shume konsekuente nje varg idesh (dhe para se gjithash idene e in-dividualitetit) te cilat edhe me pare ishin paralajmeruar fragmentarisht, mirepo pikerisht ne shekullin XVIII kishin fituar rendesine e mendimit epokal. Andaj, roli i tij ne historine e filozofise nuk qendron vetem ne fak-tin se zbuloi emrin e nje shkence te re (sikurse shpeshhere interpretohet si-perfaqesisht), por pse «Estetika» e tij njemend perben bazen dhe pikenisjen e tere estetikes evropiane te re.

    Veprat kryesore: Metaphvsica (1739); Ethica" philosophica (1740); Aesthetica( 1750-1758).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  11. #116
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BAZALA, Albert

    BAZALA, Albert

    BAZALA, Albert, shkrimtar filozofie (Berno 1877-Zagreb 1947). Studioi ne Zagreb dhe ne qytete te ndryshme te Gjermanise e ne Prage. Nga viti 1909 ishte profesor inordinar, kurse nga viti 1912 deri ne vdekje (me disa nderprerje, domethene ne kohen e «SHPK» kur u largua nga universiteti) profesor ordinar i filozofise ne Universitetin e Zagrebit. Ne vitin 1912 themeloi Universitetin Popullor dhe u mor edhe me veprimtari peda-gogjike dhe arsimore. Me orientimin e vet themelor filozofik si aktivist voluntarist, B. e perfytyron njemendesine si nje pleksje dinamike e shume menyrave te ekzistimit (material, bio-logjik, shpirteror e formave te tjera te ekzistimit) dhe kishte qendrim kritik ndaj te gjitha formave te intelektualizmit radikal. Duke mos qene determi-nist origjinal ne menyre te vecante lidhur me ceshtjen e linse, B. ishte ith-tar edhe i nje varg tezave te njohura ne gnoseologji dhe ontologji, dhe mbrojti voluntarizmin specifik. Ne as-pektin filozofik, vepra me origjinale e tij eshte «Rrenja metalogjike e filozofise», e cila ndonese e vogel per nga vellimi, eshte nje nga veprat me te vlefshme te filozofise qytetare te para-luftes. Nderkaq, Bazala, si personalitet i shquar filqzofik, eshte per ne pa dyshim krijuesi me i rendesishem i terminologjise filozofike dhe eshte i njohur per Historine e filozofise se tij, I e cila, ndonese nuk eshte veper plotesisht e pavarur, luajti nje rol jashtezakonisht te rendesishem pedagogjiko-. arsimor ne vendin tone.
    Ne «Historine e filozofise», Bazala e perkufizon filozofine si «shkence me te pergjithshme ne baze te botekuptimit shkencor te vertetuar, i cili dunet t'i plotesoje kerkesat e mendjes, te krijoje pikepamje mbi jeten, e cila do t'i plotesoje nevojat e natyres dhe te zemres. Bazala njekohesisht konsideronte se «per asnje shkence nuk eshte aq e rendesishme njohja e historise se saj sesa per filozofine».

    Veprat kryesore: Povijest filozofije (3 vell. 1909 dhe 1912); Filozofski portret Franje Markovica (1921); Metalogteki korijen filozofije (1924); Masaryk mislilac (1934).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  12. #117
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BEHER, Erih

    BEHER, Erih

    BEHER, Erih (BECHER, Erich), filozof dhe psikolog gjerm. (1882-1929). Ishte asistent i matematikes dhe i filozofise ne Bon dhe profesor i filozofise ne Mynih. Ne fillim ishte realist kritik, kurse me vone vitalist, qe mendonte se ne zhvillimin e tere materies, te qenieve te gjalla dhe te krijimeve kulturore zhvillohet nje jete mbi individuale e struktures shpirterore. B. dallon shkencat ideale permbajtja e te cilave jane vetem mendimet e kulluara dhe shkencat reale, te cilat ekzistojne pavaresisht nga qenia mendore, ne te cilat hyjne pervec shkencave natyrore dhe psikologjise, edhe metafizika si shkence mbi realitetin e teresishem.

    Veprat kryesore: Philosophische Voraussetzungen der exakten Natur-wissenschaften (1907); Die Grundfrage der Ethik (1907); Naturphilosophie (1916); Geisteswissenschaften und Naturwissenschaften (1921); Grundlagen und Grenzen des Naturerkennes (1928)
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  13. #118
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BEJBIT, Irving

    BEJBIT, Irving

    BEJBIT, Irving (BABBIT, Irving), filozof dhe kritik letrar amer. (1865-1933). Profesor i letersise komparative ne Harvard. Me P. E. Morin, perfaqesues kryesor i te ashtuquajturit «humanizem i ri». Polemizoi edhe me materializmin, qe .e reduktonte njeriun ne natyre, edhe me idea-lizmin, qe e absorbonte ne hyjni.

    Veprat kryesore: The New Laokoon (1910); Rouseau and the Romanticism (1919); Democracy and Leader-ship(924).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  14. #119
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BEJL, Pjer

    BEJL, Pjer

    BEJL, Pjer (BAYLE, Pierre), filozof dhe iluminist franc. (1647-1706). Profesor i filozofise ne Universitetin e Sedanit, nga i cili se shpejti largohet per shkak te antidogmatizmit dhe te mendimit skeptik ndaj mesimeve te krishtera. Pastaj emigroi ne Holande ku nje kohe te shkurter ishte profesor i filozofise ne Roterdam.

    Se andejmi e debuan gjithashtu kesaj here teologet protestane. B. eshte autor i Fjalorit historik dhe kritik te permendur, i cili e beri te famshem dhe qe shenon fillimin e epokes se iluminizimit, keshtu qe ne kete drejtim B. eshte nje nga paraardhesit me te rendesishem te enciklopedisteve franceze. Luftetar i pasionuar per tolerancen fetare dhe intelektuale, posedues i njohurise enciklopedike kolosale, qe urren ne menyre superiore te gjitha format e bestytnise, humanist dhe skeptik, mendimtar kritik qe shquhet per qartesi te kristalte dhe qe njesoj e pa kompromis heq masken nga hipokrizia katolike dhe protestante. Bejli shenon fillimin e nje epoke te re: epoke e cila arsyen e ve ne piedestalin e vleres me te larte dhe e cila beson ne menyre idealiste ne formimin e bindjes dhe ne arsimimin me anen e tezave te arsyes se shendoshe, te kuptueshme dhe te arritshme per cdo njeri.

    Ne «Fjalorin» e permendur te tij, B. shkruan: «Ne qofte se doni te besoni vetem ne ate qe eshte e qarte dhe qe pajtohet me nocionet pergjithesisht te pranuara behuni filozof dhe hiqni dore nga doktrina e krishtere. Nese deshironi te besoni ne sekrete religjioze, behuni i krishtere dhe hiqni dore nga filozofia...» Se mendja njerezore eshte gjykates me e larte e vetvetes, se filozofia eshte e mundshme pa teologji dhe se me te pikerisht eshte e papajtueshme - kete Bejli e shpjegoi vazhdimisht dhe me shume bindje, mirepo njekohesisht eshte persekutuar dhe larguar vazhdimisht nga fakulteti prej obskurantisteve dhe teologeve ne France dhe ne Holande. As keto persekutime, as vrasja e vellait, as djegia e librave te tij, nuk e detyruan Bejlin te bente kompromise: duke hapur rruge te reja, ai i mbeti konsekuent vetes, me qendrimin moral dhe intelektual ishte jokonformist, keshtu qe ne historine e filozofise do te permendet me shume per ndikimin e tij qe ushtroi ne gjeneratat e ardhshme sesa per zgjidhjet e veta origjinale dhe te arriturat filozofike eminente. B. dyshon ne menyre deterministe ne lirine e vullnetit, kurse me skepticizem pohon se eshte veshtire te vertetohet ekzistimi i materies dhe i levizjes dhe se shkalla me e larte e njemendesise e arritshme per njeriun eshte vetem probabiliteti. Duke qendruar ne suazat qe te tregoje kundershtite, kundertheniet dhe paqendmeshmerine imanente te dogmatikes se krishtere, duke dyshuar me mendjeprehtesi ne cdo gje qe nuk perputhet me arsyen, Bejli paralajmeron levizjen e cila me gjithe kufizimet e saj do te mundesoje lulezimin e hovshem te filozofise liberale dhe triumfin e asaj profane mbi te shuguruaren.

    Veprat kryesore: Dictionnaire historique et critique (vell. I-II, 1695-97); te gjitha 16 vell. Paris, 1820; Pensees sur la Corneta (1682); La France toute catholique sous le regne de Louis le Grand (!685).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  15. #120
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BEJKeN, Frensis

    BEJKeN, Frensis

    BEJKeN, Frensis (BACON, Francis), filozof angl. (1561-1626). Studioi ne Kembrixh. Ne kohen e sundimit te Elizabetes dhe sidomos te Jakovit pati pozita te larta politike dhe shteterore (u be rojtar i Vules se madhe shteterore, lord kancelar, baron i Verulamit). Mirepo, ne vitin 1621 ne baze te akuzes per marrje te ryshfetit (e cila, sipas mendimit te disa autoreve, ka qene e rreme dhe e kurdisur), denohet me gjobe te larte dhe burgim. Ndonese pas nje kohe amnistohet, ai me nuk u mor me aktivitet politik, por iu perkushtua ekskluzivisht hulumtimeve filozofike dhe shkencore.

    Bejkeni hyn ne radhen e mendimtareve me te ndritur dhe me te guximshem te shekullit XVI e XVII ne pergjithesi. Duke krijuar bazat «per reformimin e shkences» ne menyre te plote antiskolastike, Bejkeni u perpoq nepermjet metodes induktive, deriatehere te paperfillur ta vinte tere diturine njerezore ne themele te reja. Njekohesisht konsideronte se cdo «ndermarrje intelektuale perfundon me aksion», keshtu qe cdo njohje edhe quhet me te drejte «fillim i aksionit». Nderkaq, edhe ata njerez qe u perpo-qen t'i themelonin pavaresisht diturite, nuk kishin guxim te ndahen nga ato qe ishin pervetesuar me pare, por kenaqeshin me ate qe ne te ekzituaren te «futnin dhe te shtonin» dicka me kujdes. «Nuk ekziston askush» - ankohet B. ne parathenien e «Organonit te ri» - «qe do te perqendrohej si duhet tek sendet dhe pervojat». Sepse, as vetem me guxim nuk mund te arrihet shume ne qofte se kjo behet vetem «me zhurme te zakonshme per te permbysur te perparshmen». Godina e ketij universumi ende gjithnje po i duket arsyes njerezore si labirint, kurse mendimi dhe pervoja akoma nuk kane gjetur nje raport te harmonizuar, dhe B. konsideronte se ne kete drejtim me reziiltatet e vepres se vet ka bere nje kthese te qenesishme. Nga ideja grandioze e tij e Restaurimit te madh (Instauratio magna), eshte realizuar, nderkaq, vetem nje pjese e tij, Organoni i ri. Si kundershtar radikal i meditimeve sterile skolastike qe jane te privuara nga cfaredo diturish reale, B. konsideronte se njohje te verteta jane vetem ato qe njemend e zgjerojne fuqine e njerezve dhe «u sherbejne interesave njerezore». Te keto njohje nuk arrijme nepermjet kurrfare logjike te silogjizmave: «Logjika e cila perdoret, sherben me shume per forcimin dhe vertetimin e iluzioneve qe themelohen ne nocionet e zakonshme sesa ne hulumtimin e se vertetes: andaj eshte me shume e demshme sesa e dobishme» («Organoni i ri»).

    Per te pasur njohje te verteta, njerezit para se gjithash duhet te clirohen nga paragjykimet e ndryshme, thellesisht te rrenjosura dhe te perhapura. Ekzistojne kater lloje te paragjykimeye te tilla, te nocineve te rreme (ose te i d o 1 e v e). Idola tribus (idolet e fisit) jane paragjykime karakteristike per njeriun si pjesetar i llojit njerezor, domethene ekzistojne ne vete natyren njerezore, ne ndijimet e tij, madje edhe ne ate boten magjike-mitologjike e cila krijohet ne baze te frikes, te parandjenjes se turbullt, te deshires dhe te fantazise. Idola specus (idolet e shpelles) bazohen ne cilesite individuale konkrete, ne shprehite qe topitin fuqine burimore te mendimit, ne edukimin e shtremberuar qe i rremben njeriut aftesine per dallimin e fantazmes nga realiteti, per te gjykuar pavaresisht dhe pa iu nenshtruar autorite-teve dhe tradites. Idola fori (idolet e sheshit) jane paragjykime qe lindin ne baze te gjuhes, sepse fjalet qe krijohen ne menyre stihike si mjet per t'u marre vesh inteligjencat me te thjeshta, shpeshhere jane burim i konfuzioneve te gabueshme. Idola theatri (idolet e teatrit) krijohen me rastin e pranimit jokritik dhe dogmatik.te te gjitha tezave te disa autoriteve filozofike, ne realitet te filozofeve te rreme (te cilet, si-pas Bejkenit, jane si racionalistet ose sofistet ashtu edhe empiristet dhe filozofet nen ndikimin e religjionit dhe te paragjykimeve te tjera). Vetem pasi te clirohen nga te gjitha keto paragjyki-me, dhe nese mbeshteten ne pervojen dhe hedhin poshte diturine e rreme, njerezit mund te merren me njohje te vertete. Kjo njohje ne esence themelo-het ne studimin e fakteve te vecanta konkrete.
    Ne kundershtim me aristotelizmin e atehershem dominues, qe silogjizmin dhe deduksionin e konsideronte parime themelore te njohjes, Bejkeni «armen e re» te vet (Novum organon) e bazon para se gjithash ne induksion ose me saktesisht ne «induksionin e vertete», si te vetmen metode te sigurt te zbulimit te se vertetes. «Une ju dhashe arme - thote Bejkeni ne Orga-nonin e ri - kurse permbajtja duhet te merret nga vete sendet». Qellimi themelor i induksionit eshte te zbuloje format qe gjenden ne themelin e te ashtuquajturave «cilesi te thjeshta» ose «te natyres se thjeshte». Sipas Bejkenit, forma eshte ligj i brendshem i te gjitha objekteve dhe fenomeneve, keshtu qe njohja e formes mundeson te menduarit aktiv dhe shnderrimin e trupit nga njera forme ne tjetren. Nje varg tabelash dhe konkluzionesh nga keto tabela (te ashtuquajturat tabela te instancave pozitive, tabela te instancave negative, tabela te shkalleve, tabela te instancave prerogative) mundesojne njohjen e formave. cdo studim i fenomenit, sipas tij, duhet te ni-set nga analiza e sendeve te vecanta, ne menyre qe vetem pastaj te behen te pergjithshme dhe te kuptohet gjithe ligjshmeria.

    Nje nga percaktimet e qenesishme dhe karakteristike te filozofise se Bejkenit eshte edhe qendrimi i tij kritik radikal lidhur me vezhgimin teleologjik te natyres, pra, te vezhguarit nga pikepamja e shkaqeve finale, i cili, sipas mendimit te B. nuk eshte i dobishem dhe nuk ka kurrfare rendesie.

    Fr. Bejkeni paraqet ne historine e mendimit njerezor perpjekjen e pare te themelt qe te likuidoje plotesisht skolastiken rnesietare dhe metafiziken spekulative si dhe inaugurimin e guximshem te epokes se diturive natyrore dhe te hulumtimit konkret eksperimental. Pavaresisht nga orientimi filo-zofik i tij i njeanshem (i cili shprehet ne menyre me plauzibile ne refuzimin e plote te deduksionit), nga nje varg paragjykimesh shoqerore - politike, nga te metat dhe dobesite njerezore, merita e Bejkenit eshte epokale: ai ishte luftetar per reformen e diturive natyrore te verteta dhe per krijimin e nje metode te re. Me tezat e veta te gu-ximshme materialiste-empirike, Bejkeni i kontribuoi me shume se askush para tij clirimit te mendimit njerezor nga skemat dogmatike mesjetare dhe u dha orientim ecurive te reja drejt zbulimeve te papara natyrore-shkencore.

    Veprat kryesore: Novum organum scientiarum, (1620); De dignitate et augmentis scientiarum (1623); Essay, (1597 dhe 1625); Sylva sylvarum (posth. 1627); Advancement of Learning (1605); New Atmantis, (1624).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  16. #121
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BEJKeN, Roxher

    BEJKeN, Roxher

    BEJKeN, Roxher (BACON, Roger), filozof dhe polihistor angl. (midis vitit 1210 dhe 1214 deri rreth 1294). Studioi ne Paris gjashte vjet, u be anetar i urdhrit franceskan, u kthye ne Oksford dhe u mor me pune shkencore dhe pedagogjike, e cila e beri shume te popullarizuar. Disa biografe te tij pohojne se R. Bejkeni shpenzoi per te bere eksperimente tere pasurine e tij me nje vlere prej 2000 funtash.

    Se shpejti, pas denoncirpit nga ana e Bonaventures, largohet nga katedra dhe vihet nen mbikeqyrje rigoroze. Ne vitin 1273 burgoset ne burgun e manastirit nga i cili del ne vitin 1292, drejtperdrejt para se te vdese. R. Bejkeni, i cili ne veprat e tij perfshiu dituri enciklopedike te madhe dhe qe mori titullin «doctor mirabilis», kritikoi ashper korruptimin dhe coroditjen e hierarkise se larte kishtare dhe per kete arsye u persekutua dhe u burgos aq shume, duke qene nen presionin mizor te franceskaneve dhe te dominikaneve.

    «Tere prifteria» - shkruan R. Bejkeni - «eshte dhene pas kryelartesise, luksit dhe lakmise se pangopur». Duke mos u perkulur para cfaredo «autoriteti pa baze dhe te padenje», B. menjanonte radikalisht cdo fshehje te paditurise me masken e urtesise fiktive dhe te paramendimit kryelarte te sunduesve. Duke shqyrtuar lenden e filozofise dhe raportin e saj ndaj shkencave te tjera, B. pohon se metafizika eshte shkence e pergjithshme teorike e cila shpjegon marredheniet ndermjet shkencave te vecanta, u jep premisat fillestare, mirepo edhe vete duhet te bazohet ne rezultatet e hulumtimit te ketyre shkencave. Ndonese me shume teza te veta eshte i aferm me konceptin e Augustinit dhe te Platonit, Bejkeni mohon tere diturine e deriatehershme dhe sidomos metoden skolastike dhe thekson rendesine e pervojes dhe te hulumtimeve te pavarura shkencore-eksperimentale. Pervojen e ashtuquajtur te brendshme duhet dalluar nga ajo e jashtme, e cila nepermjet ndijimeve arrin te njohja dhe paraqet bazen e shkences se vertete eksperimentale (scientis experimentalis).

    «Mbi te gjitha diturite dhe shkathtesite spekulative qendron shkathtesia e ushtrimit te eksperimenteve dhe kjo shkence eshte mbretereshe e te gjitha shkencave». Anticipimet e jashtezakonshme te shume zbulimeve te mevonshme (B. ne veprat e tij parashikoi edhe lokomotiven, automobilin, anijen, madje edhe aeroplanin dhe me ore te tera beri vezhgime te erresimit te Diellit, te Henes e te tjera), e bejne kete mbrojtes te hershem te eksperimenteve, nje nga personalitetet shkencore me interesante te shekullit XIII, pavaresisht nga disa elemente mistike me te cilat shpesh pershkohen veprat e tij. Pervec mbi filozofine dhe teologjine, shkroi edhe mbi medicinen, filologjine, matematiken, optiken, alkimine, astrologjine e te tejra.

    Veprat kryesore: Opus maius; Opus minus; Opus tertium (midis viteve 1266-68).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  17. #122
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BEJN, Aleksander

    BEJN, Aleksander

    BEJN, Aleksander (BAIN, Alexander), filozof dhe psikolog i Skocise (1818-1903). Duke u bazuar ne pikepamjet e Milit, zhvillon ne psikologji nje lloj te vecante te asociacionizmit. Sipas tij edhe «veprimtarite e larta shpirterore» (sic jane arti dhe shkenca) bazohen ne te ashtquajturat «asociacione konstruktive». Keshtu per shembull arti per te eshte gjallerim i fuqise me anen e kontrastit, domethe-ne te asociacionit specifik te parregullt. Si determinist mohon mundesine e vullnetit te ri. Ishte themelues i revistes kryesore filozofike angleze «Mind» (1876).

    Veprat kryesore: The Senses and the Intellect (1855); The Emotion and the W///(1859); On the Study ofCharacter (1861); Logic, Deductive and Inductive (2 vell. 1870)
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  18. #123
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BENEKE, Fridrih Eduard

    BENEKE, Fridrih Eduard

    BENEKE, Fridrih Eduard (BENEKE, Friedrich Eduard), filozof gjerm. (1798-1854). Gjate kohes kur jetoi Hegeli, si kundershtar i tij, nuk mundi te behej profesor i universitetit. Per me teper, ne vitin 1822 iu ndalua te mbante ligjerata per shkak te tezave empirike dhe relative rie etike. Vetem pas vdekjes se Hegelit (1831), u emerua profesor inordinar ne Berlin.

    B. eshte nje nga perfaqesuesit me te rendesishem te psikologjizmit dhe armik radikal i cdo filozofie spekulative. Nderkaq, per Kantin thote se ka merite qe e ngriti ne nivelin e parimit shkencor tezen mbi pervojen si themel dhe burim te gjithe diturise. Mirepo, metoda transcendentale eshte fajtore per tere rrugen e gabueshme te metejme te filozofise, e cila, sipas Benekes, nuk guxon te bjere as ne ppzitat e apriorizmit as te empirizmit ekstretn. Nje qendrim te ketille e mundeson vetem metoda psikologjike sepse pikerisht psikologjia eshte disipline themelore filozofike, ndersa te gjitha te tjerat jane vetem aplikim i psikologjise ne fushat e vecanta specifike (etike, estetike, logjike e tjera). Psikologjia eshte shkence natyrore mbi pervojen e brendshme dhe duhet te perdor metodat natyrore-shkencore. Shpirti eshte sistem i forcave ne zhvilllm, kurse uniteti i tij eshte dinamik.

    Shpirti, konsideronte B., nuk mund te paramendohet si krejtesisht pasiv, pa aftesite e veta imanente, ai u del perpara nxitjeve dhe keshtu sipas rregullimit edhe i pret. Mirepo edhe nga karakteri i ndikimeve te jashtme varet gjithashtu si db te pranohen ne shpirt dhe te vendosen ne te. Andaj me rastin e njohjes se sendeve, shpirti nuk vepron as krejtesisht ne menyre subjektive as objektive, sepse te njohurit nuk eshte pasqyrim i thjeshte i sendeve.

    Veprat kryesore: Erfahrungssee-lenlehre als Grundlage alles Wissens (1820); Neue Grundlegung zur Meta-physik (1822); Grundlegung zur Phy-sik der Sitten (1822); Lehrbuch der Logik als Kunstlehre des Denkens (1832); lehrbuch der Psychologie als Naturwissenschaft (1833); System der Logik als Kunstlehre des Denkens (2 vell. 1842); Die neue Psychologie(1845).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  19. #124
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BENJAMIN,Valter

    BENJAMIN,Valter


    BENJAMIN,Valter (BENJAMIN Walter), filozof gjerm., kritik letrar, estet dhe socilog (1892-1941). Si marksist heret mori pjese ne levizjet revolucionare te rinise dhe botoi artikujt e pare ne revisten «Der Anfang». Ne vitin 1917 shkon ne Universitetin e Bernit dhe se shpejti njihet me Blohun dhe me vone me Llukacin, Adornon, Brehtih dhe Horkhajmerin. Si aktivist i rrethanave intelektuale te majtisteve evropiane, pas ardhjes ne pushtet te Hitlerit emigron ne Paris, ndersa gjate kohes se okupacionit te Frances, me rastin e ikjes, nga frika qe te mos i dorezohet Gestapos, pine helmin.

    Benjamini, qe pak me vone iu bashkua Rrethit te Frankfurtit, hyn ne radhen e mendimtareve marksiste me te ndritur te shekullit tone. Pervec studimit mbi kritiken e forces, shqyrtimeve «Vepra artistike ne kohen e riprodhimit te vet teknik», «Shkrimtari si prodhues», «Fati dhe karakteri» e tjera, B. shkroi edhe nje seri artikujsh, analiza dhe komente letraro-historike p'er disa vepra (ne radhe te pare per ato te Helderlinit, te Kafkes dhe te Brehtit). Duke trajtuar problemin e progresit, u konfrontua ne menyre kritrke me pikepamjen socialdemokrate ne ate kohe dominuese. Sipas B., historia nuk mund te jete homogjene dhe kohe e zbrazet, por kohe e mbushur me te tanishmen, keshtu qe ajo nuk eshte renditje e thjeshte e kontinuar e ngjarjeve. B. ne kete drejtim kritikoi edhe te vizatuarit optimist naiv te historise si perparim te vazhdueshem ne boten bashkekohore. «Vetem revolucioni permanent eshte ne gjendje ta perfundoje luften permanente, ndersa e drejta policore ne te suprimohet ne castin kur shteti, Ucili me cdo kusht deshiron t'i realizoje qellimet e veta empirike, nuk mund t'i zbatoje me anen e rendit juridik per shkak te dobesive te veta».

    B. para se gjithash ne eseun mjaft te madhe «Vepra artistike ne kohen e riprodhimit te vet teknik» tematizoi problemin e futviit te artit, duke provuar vjetersimin e formave tradicionale artistike (drama, epika, lirika) dhe nevojen e heqjes se nje numri te caktuar te nocioneve te vjetra (estetike) sic jane krijimtaria, gjenialiteti, vlera e amshueshmerise, sekreti e te tjera. Restriksionin e teorise estetike ne kuptimin e tradites, B. e interpreton si dicka qe del nga motivet politike reaksionare dhe fashiste. Ne kete drejtim, sipas B., per perkufizimin e ri te teorise artistike nocioni i teknikes eshte qendror, ngase me kete kapercehen jo vetem kategorite estetike te formes dhe te permbajtjes, por mund te perfundoje mosmarreveshja mbi varesine e tendences politike dhe te kualitetit artistik te nje vepre (teknika letrare me e perpunuar garanton keshtu tendencen e mire politike sikurse edhe kualitetin letrar). Ne tekniken e nje vepre mund te lexohet pra, edhe funksioni shoqeror politik i saj. Shembull i nje praktike te tille per B. ka qene teatri epik i Brehtit, ne te cilin teknika e perparuar e filmit dhe e radios jane hyrje te «transformuara» ne dramaturgji. Teatri epik eshte paradigme e nje praktike te tille, e cila mund te tre-goje te drejten e ekzistimit te artit si organpn i se vertetes, te cilin i pari me plot seriozitet e vuri ne dyshim Hegeli, duke proklamuar vdekjen e artit ne qofte se e shtron kerkesen per njemendesimin e se vertetes se Absolutit ne mediumin e intuites.

    Ndonese jo i nje formati te madh, B. edhe sot eshte jashtezakonisht aktual edhe si strateg i ngjarjeve revolucionare bashkekohore dhe para se gjithash si teorik brilant i situates «postestetike» te artit.


    Veprat kryesore jane te permbledhura ne: Zur Kritik der Geuult und :indere Au/~s;itze (1965-67). Ne Jugosllavi jane perkthyer shume ese te tij ne librat «Uz kritiku sile» (1971) dhe ese (1974).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  20. #125
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BENKOVIQ, Benko

    BENKOVIQ, Benko

    BENKOVIQ, Benko (BENKOVIC, Benko) filozof (rrethi i Zares rreth 1460 - Judenburg, Austri 1523). Mendimtar kroat i Renesanses i cili si pjesetar i urdhrit franceskan u be edhe: provincial i Dalmacise. Ishte edhe profesor i teologjise dhe i logjikes ne Entin e Larte Shkollor Franceskan ne Rome, ndersa ne vitin 1520 u zgjodh nje nga keshilltaret e gjeneralit te urdhrit franceskan.
    Ne vepren e tij Navigium qe eshte; rne karakter sakral ekskortativ dhe qe teresisht pershkohet nga meditimet fi-lozofiko-kontemplative, autori tregon se posedon nje kulture te jashtezakonshme dhe nje rutine ne metoden diskursive skolastike, si dhe imagjinate dhe elegance terheqese te stilit.

    Ne kete veper jane shprehur ne menyre simbolike edhe katerfishsia aristoteliane e shkaqeve. B. gjithasbtu per nevojat e nxenesve te tij pergatiti edhe nje tekst te logjikes skolastike dhe gjithe jeten propagandoi filozofine e Duns Skotusit. Ishte kundershtar i intelektualizmit skolastik dhe perkrahte pikepamjet voluntariste ne njohje. Me studimin e jetes dhe te vepres se B., filozof qe me pare ishte shume pak i njohur nder ne, u mor sidomos prof. dr. Maria Brida.

    Veprat kryesore: Navigium beate Marie virginis e venerabili patre Benedicto Benedicti... (1489); Scotiae subtilitatis epidiction (1520).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  21. #126
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BENSE, Maks

    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  22. #127
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BENTHEM, Xheremi

    BENTHEM, Xheremi

    BENTHEM, Xheremi (BENTHAM, Jeremy), filozof angl. (1748-1832). Nje kohe ishte avokat, pastaj mesues privat. eshte perfaqesuesi me i rendesishem dhe themeluesi i utilitarizmit drejtim ne etike dhe ne filozofi pergjithesisht, i cili si parim themelor dhe kriter te veprimit moral e ka dobine. Nderkaq, per Benthemin, qellimi me i larte i njerezimit perfshihet ne parullen e njohur te tij «Lumturia me e madhe per numrin me te madh te njerezve>> (the greatest happines for the greatest number). Utilitarizmi i Benthemit inspirohet para se gjithash nga kuptimi i angazhuar per dobine e per-gjithshme. Per realizimin e ketij qellimi kerkoi kritere saktesisht te caktuara sipas te cilave do te mund te matej vlera e menyrave te ndryshme te veprimit si per te miren e vete atij per te cilin kryhet veprimi, ashtu edhe per bashkesine. Ne kete menyre krijoi tabelat e vlerave dhe te jovlerave, ne te cilat jane skicuar marredheniet dhe nevojat e ndryshme invididuale dhe sociale, endja dhe joendja me pasojat percjellese te dobishme ose te demshme.

    E mira, per B. jane kenaqesia dhe lumturia, kurse e keqja eshte dhembje, keshtu qe gjendja e caktuar eshte me e mire se tjetra nese perfshin nje shume me te madhe te kenaqesise ne krahasim me dhembjen ose nje shume me te vogel te dhembjes ne krahasim me kenaqesine. E mira eshte lumturia e pergjithshme, mirepo meqe secili individ shkon pas lumturise vetjake, eshte pune e ligjdhenesit te harmonizoje te pergjithshmen dhe te vecanten, perkatesisht t'i harmonizoje interesat private. Per shembull, te permbajturit nga te vjedhurit eshte ne interesin e pergjithshem, por jo edhe ne interesin tim pervec nese ekziston veprimi i ligjit penal qe eshte mjet per pajtimin e interesit individual me interesat e bashkesise. Ne fillim ishte konservativ, ndersa me vone mbrojtes i demokracise dhe ateist, mirepo tere jeten ngeli i matur dhe kundershtar i kryengritjeve («Lufterat dhe kryengritjet jane me te mira kur lexojme mbi to, mirepo paqja dhe qetesia me lehte perballohen»).
    B. ne baze te tezave te tij mbi «interesin e kuptuar drejt» kerkoi te behen reforma ne nje seri entesh te shoqerise qytetare. Mirepo, njekohesisht ngeli ne suazat e moralit te vete kesaj shoqerie, duke absolutizuar vlerat themelore te saj, keshtu qe edhe Marksi e quajti «gjeni te marrise borgjeze».

    Veprat kryesore: Introduction to the Principles of Moral and Legislati-on (1780); Traite de la Legislation civile et penale (1802); Deontology, or the Science ot'Morality (2 vell. 1834). Veprat komplete ne 11 vellime i botoi John Bovvring ne vitin 1838-43.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  23. #128
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERANZHEU, Turas

    BERANZHEU, Turas

    BERANZHEU Turas (BeRANGER de Tours), filozof dhe teolog franc. (998-1088). Ne interpretimet e veta te disa dogmave kishtare mbeshtetet ne arsye kunder autoriteteve, andaj u sulmua nga kisha dhe dy here u detyrua te pergenjeshtroje tezat e veta.
    Beranzheu konsideronte se arsyeja njerezore, si shembelltyre e perendise ne ne, eshte udherrefyese me e mire per gjurmimin e se vertetes, ndersa se vertetes duhet t'i nenshtrohet patjeter edhe autoriteti rne i madh. U perpoq nepermjet elementeve racionale dhe tezave filozofike te shpjegonte transsupstancen simbolike dhe keshtu u akuzua per herezi ne koncilin ne Versaje(1060), neTur(1054)dhe ne Paris (1059).

    Kryevepra: De sacra Coena.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  24. #129
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERGER, Johan Erih

    BERGER, Johan Erih

    BERGER, Johan Erih (BERGER, Johann Erich), filozof gjerm. (1772-1833). Profesor i astronomise dhe me vone i filozofise ne Kile. Ne fillim ishte nen ndikimin e Shelingut, kurse me vone te Hegelit. Vepra e tij Paraqitja niozoflke e harmonise se gjithesise eshte plot me tablo romantike dhe panteiste («Te gjitha shpirtrat pushojne ne nje, kurse nje ne te gjithe»). Konsideronte se mendimet tona jane gjithashtu te zhvilluara dhe te varura reciprokisht sikurse edhe sendet. Algjebres se numrave i pergjigjet algjebra e ideve. Sipas dukurise se jashtme te saj, natyra, sipas Bergerit, eshte materiale, kurse sipas esences se saj eshte shpirterore.

    Veprat kryesore: Philosophische Darstellung der Harmonien des Wel-talls (1808); Allgemeine Grundzuge zur Wissenschaft (4 vell. 1817-1827).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  25. #130
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Kryesore BERGMAN, Gustav

    BERGMAN, Gustav

    BERGMAN, Gustav (BERGMANN, Gustav), filozof amer. me origjine austriake (1906 -). Ne fillim ishte anetar i Rrethit te Vienes, por se shpejti distancohet nga shume teza te orientimit filozofik logjiko-pozitivist. Sistematikisht merret me problemet logjike dhe epistemologjike si dhe me ceshtjet e filozofise se shkences. eshte nje nga redaktoret e revistes se njohur amerikane Philosophy of Science.

    Veprat kryesore: Metaphysics and Logical Positivism (1954); Philosophy of Science (1957); Meaning and Existence (1960); Logic and Realitv (1964); Realism: A Critique of Brentano and Meinong ( 1967).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  26. #131
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERGSON, Anri

    BERGSON, Anri

    BERGSON, Anri (BERGSON, Hen-ri), filozof franc. (1859-1941). Pas studimit te filozofise, shtate vjet sherbeu si profesor ne province. Ne vitin 1900 behet profesor ne College de France ne Paris, kurse ne vitin 1914 anetar i Akademise Franceze te Shkencave. Ishte jashtezakonisht i popullarizuar ne France per shkak te stilit spirituoz dhe elegant plot metafora dhe paradokse si dhe per shkak te origjinalitetit te tezave filozofike, keshtu etnri i tij u be shpejt i njohur ne tere boten. Ne vitin 1927 mori Shperblimin Nobel.
    Intenca themelore e intuicionizmit te Bergsonit eshte te provuarit e faktit se perkunder njohjes racionale, shkencore, njohjes e cila ne abstraksionin e saj kuantitativ-mekanik mund te provohet te zbatohet vetem ne ate qe eshte e vdekur, inorganike - kundervihet njohja e vertete filpzofike. Njohja e tille bazohet ne instinktin e caktuar, ne simpatine specifike intelektuale dhe me te, drejtperdrejt dhe ne menyre intuitive njihet, per me teper, perjetohet realiteti i gjalle i vertete, i cili eshte zhvillim i vazhdueshem, nje vijimesi krijuese reale (duree).

    Mesimi i tij mbi vijimesine eshte i qenesishem per kuptimin e tere pozicionit te Bergsonit. Vijimesia lidh te kaluaren dhe te tanishmen ne nje teresi or-ganike, ku ekziston te pershkuarit reciprok dhe nderrimi i panderprere.
    Vijimesia eshte ndryshim i vazhdueshem. Nuk ekziston gjendje shpirterore qe do te ishte identike me veten, por cdo moment sjell dicka te re. Se ketejmi vijimesia eshte njekohesisht edhe te krijuarit e pareshtur te se rese, dhe kjo ne te vertete eshte edhe e vetmja kohe e vertete. Dhe derisa nje kohe e tille eshte esence e vete realitetit, hapesira eshte nje iluzion i rendomte. Realiteti i vertete eshte nje zhvillim i vazhdueshem, nje energji absolute, nje aktivitet i perhershem, nje formim, nje evolucion krijues ose vete jeta. Ne esence jeta krijuese eshte nje proces i atille, ne te cilin zhvillimi rrjedh nga instinkti i pare me anen e impulsit jetesor (elan vital) deri te proceset e larta shpirterore.

    Sipas Berfsonit, jeten nuk mund ta shpjegoje kurrfare materie e vdekur, por edhe vete materia duhet te kuptohet si ngecje ne evolucionin krijues, si energji e dobesuar, e mortshme. Intelekti, ratio, te cilin qyteterimi bashkekohor po perpiqet ta vendose ne piedestalin e vleres me te larte, i sherben vetem jetes praktike dhe kurrsesi njohjes se realitetit te vertet, per te cilin instinkti eshte shume me i pershtatshem dhe me i aferm sesa arsyeja. Intelekti, «i atille cfare del nga duart e natyres ka per objekt te vet kryesor nje trup te forte inorganik». Ai mund te krijoje nje ide te qarte vetem mbi ate qe eshte e diskontinuar dhe e palevizshme. Mirepo, me kete ai nuk kenaqet: «Mendjemadhe e pasherushme, arsyeja jone perfytyron se posedon sipas origjines ose sipas se drejtes qe ka pushtuar, te rrenjosura ose te fituara, te gjitha ele-mentet e qenesishme te se vertetes.

    Nderkaq, atje ku pranon se nuk e njeh objektin qe paraqitet para saj, ajo beson se padijenia e saj eshte e lidhur vetem me pyetjen: cila nga kategorite e meparshme te saj i pergjigjen objektit te ri? Ne cilin sirtar, te gatshem per t'u hapur, do ta fusim? Ne cfare rrobash tashme te prera, do ta veshim?... Historia e filozofise na tregon per konfliktin e amshueshem te sistemit, per pamundesine qe ta veshim definitivisht realitetin ne keto rroba te gatshme te cilat quhen nocio-ne tona te gatshme». (Evolucioni krijues). Duke izoluar disa momente «te vijimesise reale», ne menyre artificiale i stabilizojme dhe fiksojme, duke i hipostazuar ne nocionet tona.

    Kjo mund te behet per shkak te disa nevojave konkrete, per arsye te veprimit -kurse arme e ketij veprimi - por jo edhe i njohjes - eshte trupi, perkatesisht truri. Ne teorine e tij mbi kujtesen, B. per me teper do ta ndaje kujtesen e paster - e cila eshte vete esenca e shpirtit - nga truri te cilit i atribuon kujtesen praktike motorike. Ne vepren e tij Mbi te qeshurit Bergsoni pohon se komikja eshte dicka mekanike, automatike, e ngurtesuar, e shartuar ne te gjallen, kurse lind kur njerezit te grumbulluar ne grupe e perqendrojne tere vemendjen vetem ne njerin prej tyre «duke frenuar ndjeshmerine e vet dhe duke perdorur vetem arsyen e vet». Interesante jane studimet e Bergsonit edhe mbi problemet e tjera specifike te estetikes dhe te psikologjise.

    Bergsoni konsideronte se individualitetin e sendeve dhe te qenies nuk e verejme atehere kur ne pikepamje materiale nje vrojtim i tille nuk eshte i dobishem. Syri yne nuk e kupton vete invidiualitetin, domethene per shembull harmonine plotesisht origjinale te formes dhe te ngjyres, por vetem disa cilesi me te dukshme te cilat do te na lehtesojne dallimin praktik. Ne, pra, nuk i shohim vete sendet, por me shpesh kufizohemi ne faktin se lexojme etiketat te cilat jane ngjitur ne to. Ne kete drejtim, ne vazhdimisht sillemi midis komunikimeve dhe simboleve dhe nuk tregojme ndonje nevoje per t'i njohur te gjitha fenomenet ne individualitetin e tyre. Pikerisht per kete arsye ne art perceptimi nuk lidhet me nevojen. Artisti i takon artit sipas njeres nga shqisat e veta, dhe se ketejmi edhe specializimet jane sipas dispozicioneve. Artisti i cili per shembull lidhet per ngjyrat dhe format e do ngjyren per shkak te ngjyres, formen per shkak te formes, dhe keshtu do te kete mundesi qe jeten e brendshme te sendeve ta tejshohe npermjet formave dhe ngjyrave te tyre. Me kete na privon nga paragjykimet qe jane bere pengese ndermjet syrit tone dhe realitetit. Duke hequr velin e etiketave, te shablloneve dhe te paragjykimeve, artisti do te na zbuloje natyren ne origjinalitetin e saj, do ta zbuloje jeten e vertete te saj.

    Andaj arti ne teresi edhe nuk ka detyre tjeter vecse te «heqe simbolet praktikisht te dobishme, ko-munikimet konvencionale ose ne aspektin shoqeror komunikimet shoqerore te pranuara, pastaj cdo gje qe pengon te vezhguarit e realitetit per te na sjelle sy me sy para vete realitetit». Virtuoz i fjaleve, stilist i kualitetit te pare, me ndikim te jashtezakonshem - si reformator i metafizikes tashme te braktisur - ne tere nje gjenerate te intelektualeve franceze, koncepcioni filozofik i Bergsonit pas vdekjes se tij megjithate relativisht shpejt ra ne hijen e koncepteve te reja ekzistencialiste edhe brenda vete filozofise qytetare. Shkathtesia brilante e penes se tij dhe e te zgjedhurit me kujdes dhe ne menyre te rafinuar te fjaleve (la belle parole bergsonienne) nuk mundi t'i fshihte kundertheniet ima-nente te tere sistemit te tij si dhe te cdo sistemi iracionalist: duke u perpjekur te futet ne thelbin e irracionales, ai prapeseprape u detyrua te shpjegonte nepermjet kategorive tradicionale mendimin e tij intuitiv dhe keshtu ne realitet qysh me pare t'i bente vetvetes te pamundshme premisen elementare te pikenisjes se tij dhe te tere ndermarrjes filozofike vetjake.

    Veprat kryesore: Essai sur les donnees immediates de la conscience (1889); Matiere et Memoire (1897);Le Rire (1900); Introduction a la metaphysique(903); L'evolution creatrice ( 1907); La perception du changement (1911); Durree et simultaneite (1922); Les deux sources de la morale et de la religion (932),
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  27. #132
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERIGAR, Klod

    BERIGAR, Klod
    BERIGAR, Klod Zhilerme (BERI-GARD, Claude Gillermet), filozof franc. (1578-1663). Perkunder Aristotelit zhvilloi mesimin se substanca perbehet nga atomet qe kane formen e sferes. eshte i afert edhe me Anaksagoren, mirepo konsideronte se nuk ka hapesire te zbrazet dhe se levizja sajohet nepermjet stuhise ne te cilen cdo trup ze drejtperdrejt vendin e te meparshmit.

    Veprat kryesore: Dubitationes in dialogos Galilaei pro Terrae immobi-litate (1632); Circulus Pisanus. De ve-teri et Peripatetica Philosophia (1643).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  28. #133
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERK, Edmund

    BERK, Edmund

    BERK, Edmund (BURKE, Edmund), filozof dhe politikan angl. (1729 -1797). Per nga doktrinat politike eshte konservator; ishte ithtar i teorise mbi balancimin e forcave qe eshte arritur nepermjet zhvillimit historik dhe nga kjo pozite kritikoi ashper edhe revolu-cionin francez. crregullimet ne shoqeri sjellin, sipas tij, medoemos diktatu-ren e nje njeriu. Si filozof eshte me i rendesishem per shqyrtimet e tij nga fusha e estetikes. Estetiken e themeloi ne baza psikologjike dhe sensualiste dhe qysh para Kantit u perpoq te dallonte te bukuren nga e madherishmja. B. konsideronte se sfera sensuale ne pergjitesi ne jete dhe sidomos ne art, eshte me vendimtare dhe me e rendesishme se sfera e arsyes. Ne kete drejtim tere procesin estetik e reduktoi ne pasion. Pikerisht per shkak se funksioni estetik vepron drejtperdrejt, eshte i domosdoshem supozimi se kete e kryen impulsi, instinkti, qe eshte plotesisht i pavarur nga cfaredo meditim, pra edhe nga arsyeja. Me rastin e shfaqjesa se bukurise jo vetem qe nuk ka arsyetim, por, per me teper as vullnet. Dashuria qe shkaktohet drejtperdrejt nga bukuria, eshte identike si fenomen me nxehtesine qe e shkakton zjarri.

    Andaj me kuptimin e te bukurit nuk mund te nenkuptohet asgje qe ne vete permban varg ose proporcion. Dhe ndonese konsideronte se arsye e vetme e drejte perse per shembull poezia ka nje ndikim te tille ne te gjithe njerezit vetem interesi per pasion edhe tek ne dhe te tjeret, B. nuk eshte imun nga shume karakterizime objektive te bukurise te cilat shpesh jane nen nivelin e estetikes se kohes se tij. Keshtu B. i shqyrton shume cilesite natyrore te cilat duhet t'i permbaje ne vete objekti, bukuria e te ctlit mund te ndihet me shqisa: objekti duhet te jete relativisht i vogel, i lemuar, ne disa pjese i ndryshem dhe keto pjese duhet te ger-shetohen, objekti duhet te kete «struk-ture delikate pa kurrfare force te duk-shme perdorimi», duhet te kete ngjyra te gjalla por jo edhe shume te forta dhe te ndritshme etj. Ndikoi mjaft ne shume estete ne Gjermani (ne Mendelsonin, ne Lesingun, ne Kantin dhe ne Shilerin).

    Veprat kryesore: A Philosophical Inquiry into the Origin of Our Ideas on theSublim and Beautiful(n56); A Vindication of Natural Society (1756); Reflections on the Revolution in France(1790).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  29. #134
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERKLI, Xhorxh

    BERKLI, Xhorxh

    BERKLI, Xhorxh (BERKELEY, George), filozof angl. (1685-1753). Ne vitin 1707 u be magjister i teologjise, me 1713 kapelan dhe shpesh udhetoi ne France dhe ne Itali. Nga viti 1729 deri 1731 si misionar perhapi krishterimin ne Amerike, kurse ne vitin 1734 u be ipeshkev ne Klouni. Ne vitin 1752 u terhoq nga jeta publike dhe nje vit me vone vdiq ne Oksford. Te gjitha punimet e veta me te rendesishme dhe me origjinale i kreu derisa ishte akoma relativisht i ri. Mund te thuhet se cdo gje qe shkroi pas moshe se vet njezetetetevjecare nuk permbajne ndonje vlere te madhe.

    Si nje nga perfaqesuesit me tipike te idealizmit subjektiv, B. filozofine e vet, e fillon paradoksalisht, me pohime radikale empirike, keshtu qe per te pervoja-sikurse edhe per shume materialiste sic jane per shembull Loku eshte baze e tere diturise. Por per B. edhe vete te ashtuquajturat objekte te jashtme nuk jane gje tjeter vecse grumbuj te ndijimeve tona dhe te ideve ndijore, keshtu qe nuk ekzistojne objekte ose cfaredo substance materiale jashte shpirtit tone. Per me teper, objektet dhe pergjithesisht bota e jashtme ekziston vetem nese perceptohen. «Ka ekzistuar ndonje ere, domethene dikush e ka nuhatur ate; ka ekzistuar ndonje tingull, domethene se dikush e ka degjuar; ka qene ndonje ngjyre ose forme - jane perceptuar nepermjet te pamit ose te prekurit. Kjo eshte krejt ajo qe mund te kuptoj lidhur me keto dhe shprehjet e ngjashme. Sepse ajo qe thuhet per ekzistimin absolut te sendeve jo te menduara, pavaresisht nga fakti se a perceptohen, kjo duket plotesisht e pakuptueshme. E s s e i tyre eshte p e r c i -p i, dhe nuk eshte e mundur qe ato te kene ndonje ekzistence jashte shpirtrave ose sendeve te menduara qe i perceptojne». (Shqyrtim mbi parimet e njohjes njerezore).
    Ne Dialoget ndertmjet Hilasit dhe Filonusit, Hilasi perfaqeson arsyen e shendoshe shkencerisht te formuar, ndersa Filonusi eshte pikerisht vete Berkli. Filonusi pohon se «realiteti i sendeve ndijore qendron ne faktin se jane te perceptuara», perkunder Hilasit qe mendon se «te ekzistosh do te thote nje gje, kurse te jesh i perceptuar dicka tjeter». Por B. me anen e Filonusit tregon sesi te gjitha fenomenet ndijore jane te natyres mentale dhe konkludon sesi pohimi «se cdo objekt ndijor i drejtperdrejte dhe kjo do te thote cdo ide ose kombinim idesh duhet te ekzistoje ne nje substance e cila nuk mendon, ose e cila eshte jashte cdo shpirti, eshte vetvetiu nje kontradikte e qarte».
    Idete ndijore, nderkaq, nuk varen nga ne por i nxit, si thote B., perendia. Andaj idete ndijore jane shume me te forta dhe me te qendrueshme nga idete e refleksionit dhe te imagjinates, te cilat i prodhon arbitrarisht shpirti yne. Sendet reale edhe nuk jane gje tjeter vecse ide ndijore, keshtu qe ekzistimi i materies jashte dhe pavaresi-sht nga keto ide te cilat i shkakton perendia ne ne, eshte vetem nje trillim i filozofive «te cuditshme», blasfemuese dhe ateiste. Madje edhe ne qofte se teza mbi likuidimin e materies nuk eshte vertetuar logjikisht, do te duhej qe te gjithe miqte e «diturise, te paqes dhe te religjionit» te synonin qe te behet keshtu. B. nderkaq nuk proklamoi vetem doktrinen mbi realitetin e nocioneve abstrakte si nje nga mashtrimet me te cuditshme nga te gjitha mashtrimet e metafizikes, por njesoj sikurse nominalistet mesjetare mohoi fare ekzistimin e ideve abstrakte ne vete shpirtin. Iluzioni mbi kete lind pikerisht nga shenimi i fjaleve. Mirepo cdo perpjekje qe te mendohet vetem ne menyre abstrakte, zhduket ne perceptimin ndijor qe mbetet permbajtje e veprimtarise shpirterore. Nocionet abstrakte, pra, jane fiksione shkollore; ne vepimtarine e njemendte mendore ekzistojne vetem perceptimet e vecanta, kurse disa per shkak te ngjashmerise me rastin e te shenuarit mund te perfaqesojne te tjerat qe jane te ngjashme me to. Pikerisht nocioneve matematikore u takon nje kuptim i tille reprezentativ.

    Idealizmi subjektiv i Berklit drejtohet nga fanatizmi religjioz dhe nevoja e luftes kunder tezave ateiste te cilat gjithnje e me shume depertqjne ne frymen evropiane te kohes se tij. I menduar ne menyre konsekuente, ky idealizem - ndonese ipeshkvi Berkli u perpoq t'i shmangte ketij dhe bile edhe ta mohonte - perfundoi ne solipsizem. Pavaresisht, pra, nga disa konstatime lucide para se gjithash kur eshte fjala per paraqitjen jokonsekuente te Lokut lidhur me tezat e te ashtuquajturave kualitete primare dhe sekondare dhe pavaresisht nga fakti se shume autore (p.sh. Harisi) edhe sot pohojne per pamohueshmerine e argumenteve te Berklit filozofia e Berklit ne esence mbetet nje perpjekje origjinale i mbrotjes se pozitave joorigjinale dhe te kota filozofike dhe religjioze. Nje kritike te caktuar te ketyre pozitave shoqerore dhe ideore ne teresi e dha Lenini ne vepren Materia-liztni dhe empiriokriticizmi.

    Veprat kryesore: An Essay Towar-ds a New Theory of Vision (1709); A Treatise concering the Principles of Human (1709); Three Dialogues bet-ween Hylas and Philonuous (1713); Alciphron or the Minute Philosopher (1732); Siris, a Chain of Philosophical Reflexions and Inquiries (1744).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  30. #135
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERLIN, Ajzijah

    BERLIN, Ajzijah

    BERLIN, Ajzijah (BERLIN, Isaiah), filozof angl. (1909-). U shkollua ne shkollen e Shen Palit dhe Corpus Christi College ne Oksford. Profesor ne Oksford nga viti 1939. Kryesisht merret me problemet e filozofise se historise, dhe gjithashtu perpiqet te interpretoje vepren e Marksit dhe te Mozes Hesit.

    Veprat kryesore: Karl Marx (1939); Historical Inevitability (954); The Age of Enlihghtenment (1956); Two Cocepts of Liberty (1958); The Life and Opinion of Moses Hess (1959)
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  31. #136
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERLINGER, Rudolf

    BERLINGER, Rudolf

    BERLINGER, Rudolf (BERLINGER Rudolf), filozof gjerm. (1907-). Profesor ne Vyrcburg. Merret me studimin e tradites filozofike te periudhes se hershme te krishtere (sidomos te Augustinit) dhe te mesjetes, por edhe me nje varg temash aktuale filozofike. Ne librin Veper e lirise konsideron sesi vetem duket se liria ne lojen e forcave krijuese te njeriut nuk mund te zhvillohet me. Kete ceshtje e shqyrton para se gjithash lidhur me fenomenin e artit dhe te teknikes.

    Veprat kryesore: Das Nichts und der Tod(954); Das Werk der Freihe-it (1959); Augustins dialogische Me-taphysik(96); Vom Anfang des Phi-losophierens (1965); eshte botues edhe i serise Die Quellen der Philo-sophie.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  32. #137
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERLOT, Dushko

    BERLOT, Dushko

    BERLOT, Dushko (BERLOT, Dusko), shkrimtar filozofie (Vergorac, me 1930-). Nga viti 1954 profesor i gjimnazit, kurse nga viti 1960 ligjeron filozofine dhe sociologjine ne Akademine Pedagogjike te Rijekes. eshte marksist dhe pervec vepres kryesore mbi Fojer-bahun, eshte autor edhe i nje varg artikujve te dalluar (midis te tjereve edhe studimi mjaft i madh per filozofine e A. Lefevrit)

    Kryevepra: Djelokrug i domet Feuerbachove kritike religije (1975)
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  33. #138
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERNAJS, Paul

    BERNAJS, Paul

    BERNAJS, Paul (BERNAYS, Paul), filozof zvic. (1888-). Profesor i Universitetit te Cyrihut dhe te Getingenit. Me shume u mor me problemet e logjikes dhe te themeleve filozofike te shkencave natyrore dhe te matematikes. Redaktoi (se bashku me G. Bashelarin dhe F. Gonsetin) revisten e njohur filozfike internacionale «Dialectica».

    Veprat kryesore: Grvndlagen der Mathematik (se bashku me D. Hilbertin, 2 vell. 1934-1939); Axiomatic Set Theory (se bashku me A.A. Fraenke-lin, 1958).
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  34. #139
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERNARI, Klervoas

    BERNARI, Klervoas

    BERNARI, Klervoas (BERNARD, Clairvauxa), filozof dhe teolog franc. (1091-1153). Nje nga perfaqesuesit me te rendesishem te mistikes mesjetare, personalitet me influence ne oborrin e papes Inocenti II dhe armik i Abelarit. Me vete faktin se Abelari pohon se Platoni eshte i krishtere, ai vete provon me se miri se eshte pagan. Abelari, sipas tij, gjithashtu i zvogelon meritat e fese se krishtere kur pohon se arsyeja njerezore mund te kuptoje plotesisht perendine. Mirepo, Bernari i shenjte, shenjteria e te cilit si konstaton ne menyre spirituoze Raseli - «nuk ishte e mjaftueshme per ta bere inteligjent» gabimisht e interpretoi Abelarin, keshtu qe akuzat e tij edhe nga aspekti i krishtere jane te deshtuara. Duke kundershtuar ashper cdo racionalizem, B. nga Klervoa pohonte se cdo njohje qe nuk i sherben fese ne realitet eshte vetem «nje kureshtje e turpshme». Premisat themelore te intuites mistike jane thjeshtesia dhe dashuria ndaj perendise. Shkalla me e larte e njohjes eshte ekstaza qe paraqet «detyren e plote», «Unin», shkrirje me perendine.

    Veprat kryesore: Capitula hacre sum Petri Abaelardi; De contemitu mundi; De gradibus humilitatis (botu-ar ne Paris ne vitin 1839, botim i Ma-billonit.)
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

  35. #140
    Minifotoja e anetarit Administratori
    Administratori eshte Jashte Linje Administratori Pedestrian Killer Champion
    Reg
    06-07-02
    Lokalizimi
    Chicago
    Postime
    2,935
    Faqe ne Ditar
    10
    Images
    2408

    Icon8 BERNARI Shartrias

    BERNARI Shartrias

    BERNARI Shartrias (BERNARD, Chartres ) filozof franc. (vdiq rreth 1127). eshte skolastik - platonist per te cilin universaliet jane ide te amshueshme sikurse eshte perendia. Format individuale jane prototipa te ideve te amshueshme dhe u takojne sendeve dhe ideve. Ne disa teza te veta ai u perpoq te pajtonte Platonin me Aristotelin.
    Always be yourself, express yourself, have faith in yourself, don't go around looking to duplicate a successful personality.

Faqja 4 nga 8 E ParaE Para ... 23456 ... E FunditE Fundit

Tema te ngjashme

  1. Poezi nga poetet me te shquar Shqiptare.
    By AlbShkodra in forum Letersia
    Pergjigje: 280
    Postimi i Fundit: 27-01-2008, 04:31
  2. Pergjigje: 0
    Postimi i Fundit: 22-04-2007, 17:23
  3. biografia ime
    By arber_hasani in forum Njohja me anetaret e forumit
    Pergjigje: 0
    Postimi i Fundit: 15-02-2007, 22:32
  4. Kontributi i shqiptareve te shquar !
    By Qershija in forum Historia
    Pergjigje: 2
    Postimi i Fundit: 16-04-2006, 22:10
  5. Personalitetet të shquar Shqipëtar
    By Poseidoni in forum Historia
    Pergjigje: 0
    Postimi i Fundit: 12-02-2006, 03:49

Tags for this Thread

مواقع النشر (المفضلة)

مواقع النشر (المفضلة)

Rregullore Postimi

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •  

  • English
  • Shqip
  • Italiano
  • Deutsch
  • Français
  • Español
  • Hrvatski
  • Svenska
  • Russian
  • Nederlands
  • Arabic
  • Türkçe
  • 简体中文
Rreth nesh | Ndihme | Reklama | Sherbime | Kushtet e Perdorimit | Politika e Privatesise | Rss
Copyright © 2001- Parajsa.com All rights reserved.