| Cfare ju duhet te dini? |
|
#3
| ||||
| ||||
| Historia Mendohet se themelet e kėtij manastiri janė hedhur nė vitin 1282 me nismėn e perandorit Andronik II Paleolog tė Bizantit, i cili e ngriti kėtė tempull pas fitores mbi anzhuinėt nė Berat. Shtysė pėr kėtė veprim do tė jetė bėrė ndodhja nė atė vend e kapelės sė Shėn Triadhės, e ngritur aty shekuj mė parė. Ekziston hipoteza se kapela mund tė jetė ndėrtuar nė themelet gėrmadhė tė njė tempulli pagan, i cili ka qenė ndėrtuar pėr nder tė hyjneshės Artemisa nga ka rrjedhur dhe emri i sotėm Ardenica. Fare pranė kėtij tempulli, nė rrethinat e tė cilit sot ndodhet manastiri, kalonte dega jugore e rrugės antike Egnatia, pikėrisht 1 km nė perėndim tė tij. Pėr rreth manastirit shikohen, aty-kėtu, ndėrtime tė vjetra, tė cilat tė krijojnė mendimin se rreth tij ka patur ndoshta njė qendėr tė banuar. Sipas defterit osman tė vitit 1431-'32, nė nahijen e Myzeqesė, ndodhej fshati Ardenicė me tetė shtėpi, i cili mund tė jetė shtrirė pėr rreth manastirit. Dėshmi tjetėr, pėr rėndėsinė e kėtij manastiri ėshtė dhe fakti qė po zė njė vend gjithnjė e mė tė rėndėsishėm nė historinė e Shqipėrisė, se nė altarin e Kishės sė manastirti tė Ardenicės, ėshtė bėrė edhe kurorėzimi i martesės sė heroit tonė kombėtar, Gjergj Kastrioti me Andronika (Donika) Arianititn. Ceremoniali u bė nė mesditėn e 21 prillit 1451 nga peshkopi i Kaninės Feliks, nė prani tė princave shqiptarė dhe ambasadorėve tė Napolit, Venedikut, Raguzės. Kėtė fakt e pėrmend pėr herė tė parė nė vitin 1940, italiani A. Lorenconi
__________________ love & peace |
|
#11
| ||||
| ||||
| Qyteti antik i Butrintit, njė udhėtim nė historinė e lashtė Askush nuk mund ti shpėtojė magjepsjes nga bukuria dhe qetėsia e kėtij vendi, ku rrethimet natyrore plotėsojnė aq bukur rrėnojat antike. Butrinti, ose me emrin e lashtė Buthrotum, shtrihet nė jugperėndim tė Shqipėrisė, 20 km nė jug tė portit modern tė Sarandės. Pozicioni i tij ėshtė spektakolar: Qyteti i lashtė okupon pjesėn kryesore tė kodrės qė lagej nga kanali Vivari, njė rrugė e ngushtė ujore qė sot lidh Korfuzin, 4 km nė perėndim tė Butrintit, me liqenin e brendshėm me ujė tė kripur. Rrėzė njė pllaje nė jug tė kanalit shtrihet njė tokė djerrė e tharė nga ujėrat qė ndan Butrintin nga njė sėrė malesh, tė cilat shtrihen pėrgjatė kufirit jugor shqiptaro-grek. Riviera ėshtė pa dyshim njė nga zonat mė tė bukura dhe mė tė paprekura tė tė gjithė Shqipėrisė. Brigjet e Adriatikut dhe Jonit kanė njė bukuri shokuese. Palmat dhe pemėt me ullinj dominojnė peisazhin duke i dhuruar njė bukuri karakteristike mesdhetare. Panorama e detit, varieteti i florės, i favorizuar nga klima e butė, e bėn Sarandėn njė qendėr tė preferuar pėr pushime dhe rikrijim dhe njė qytet tė rėndėsishėm turistik. Turistėt nga Korfuzi zbarkojnė kėtu me tragete. Ka njė linjė tė pėrditshme autobuzash nga Saranda nė Butrinit. Nė vitin 2000 Butrinti priti mėse 30 mijė vizitorė tė huaj. Qyteti antik, ėshtė padyshim njė nga bukuritė mė me vlerė tė rivierės shqiptare dhe njė nga destinacionet mė tė rrahura, jo vetėm nga turistė tė huaj, por edhe nga vetė shqiptarėt. Historia, gėrshetohet kėtu me artin antik dhe rrethohet nga njė bukuri e mahnitshme mesdhetare, duke zėnė njė vend tė rėndėsishėm nė kujtimet e atyre qė e kanė shijuar nga afėr dhe nė ėndrrat e atyre qė kanė dėgjuar tė flitet pėr tė.
__________________ love & peace |
|
#13
| ||||
| ||||
| Si u krijua dhe si mbijetoi Butrinti nė shekuj? Butrinti mendohet ti ketė fillimet e tij nė shekullin e 8 para Krishtit, me vendosjen aty tė tregtarėve tė Korfuzit. Ky ėshtė qyteti qė lidhet mė shumė me legjendėn e Eneas. Nė shekullin e 4-ėt, Butrinti ishte njė port kaoanian , ndoshta nė qendėr tė njė prej fiseve helenase tė Epirit. Romakėt e pėrdorėn portin si njė bazė pėr fushatėn e tyre ushtarake nė Ballkan nė shekullin e 2-tė. Nė shekullin qė pasoi, ai u bė koloni e ushtarėve tė vjetėr tė Jul Ēezarit. Mė vonė pėrsėri nė sundimin romak, qyteti kishte kishėn e tij dhe kjo nė njė vend tė dukshėm. Por nė vitin 551 u sulmua nga barbarėt. Historia qė pasoi deri nė shekullin e 10-tė, ashtu si ndodhi me shumė porte mesdhetare, mbetet mister. Mė vonė u bė njė port i rėndėsishėm pėr lidhjen e Venecias me Bizantin. Pėr shumė kohė edhe nė Mesjetė, ishte nė duart e venecianėve, tė cilėt mbronin kufirin lindor tė kanalit tė Korfuzit. Vetėm nė shekullin e 18-tė ata e braktisėn Butrintin, pasi humbėn me turqit. Nė vitet 1850, kur Edward Lear kaloi nė kėtė rrugė, ajo ishte e shkretė.
__________________ love & peace |
|
#14
| ||||
| ||||
| Ugolini, italiani qė vdiq duke gėrmuar nė Butrint Butrinti u injorua deri nė vitin 1920, kur misioni italian me nė krye Luixhi Ugolinin mbėrriti nė Shqipėri. Nė vitin 1924 Ugolini zgjodhi majėn e kodrės ilire, Foinik, 20 milje nė veri tė Butrintit, pėr fushatėn e tij tė parė. Por kjo ishte mė pak premtuese nga ēe priste Ugolini, kėshtu nė vitin 1928, me shpresėn e zbulimit arkeologjik tė kohės sė Eneas, e cila lidhej direkt me qėllimet propagandistike tė Romės, ai filloi punėn nė Butrint. Nė atė kohė Butrinti ishte njė kodėr nė njė peizazh shkretėtire. Brenda tre muajve Ugolini kishte zbuluar zgjatime tė mėdha tė mureve tė poligoneve grekė rreth qytetit si dhe porta tė mėdha dhe tepėr fine. Gėrmimi mė i madh megjithatė ishte nė faqen lindore tė kodrės, ku ai zbuloi teatrin. Teatri i shekullit tė IV, me ndenjėset e spektatorėve tė ruajtura mirė dhe me skenėn, pėrbėnin njė sensacion sidomos kur u pasuan nga zbulimi i statujave, zotave tė Butrintit dhe nga njė kokė e Apollos. Duke punuar me ritme tė shpejta, Ugolini gėrmoi dhe nxorri nė pah Tempullin e Asclepulus-it pas teatrit, njė bllok banjash romake pėrballė tij, pjesė e njė pallati tė hershėm bizantin; pėrbri kanalit Vivari njė vend pagėzimi i ruajtur mirė dhe kjo e bizantit tė hershėm, e cila kishte njė dysheme mozaik tė shekullit tė V dhe shumė monumente tė tjera. Ugolini punoi me pasion deri sa vdiq nė vitin 1936 nga malarja.
__________________ love & peace |