GJINIA E EMRAVE...

1- Gjinia e emrave në shumicën e rasteve mund të dallohet morfologjikisht nga mbaresat që marrin ata në trajtën e shquar të rasës emërore të njëjësit :
Emrat mashkullorë marrin mbaresën -i ose -u : plep-i , mendim-i , vëlla-i , burr-i ( burrë ) , gjum-i ( gjumë ) ,
zog-u, dhe-u etj . ;
Emrat femërorë marrin mbar4esën -a ose -ja ( këtu është fjala për në radhë të parë për emrat e përgjithshëm . Gjinia gramatikore e emrave të përveçëm të njerëzve për4caktohen nga seksi i personit përkatës , p.sh. Lekë - Leka , Dedë - Deda , Kolë - Kola , Koço - Koçoja janë emra mashkullorë , megjithëse shkojne sipas lakimit të emrave femërorë , nga ana tjetër , emra si Nermin-i , antigoni etj ., janë emra femërorë , megjithëse shkojnë pas lakimit të emrave mashkullorë . po kështu disa emra si axhë - axha , dajë - daja , gegë - gega , toskë - toska , që shënojnë frymorë të seksit mashkullor , megjithëse shkojnë pas lakimit të emrave femërorë , i përkasin gjinisë mashkullore , janë emra mashkullorë të lakimit të tretë ) .
Gjinia gramatikore e emrave të mësipërm , të përveçëm e të përgjithshëm , shprehet sintaktikisht : Fjalët përcaktuese edhe fjalët e tjera që përshtaten me këta emra , vihen në trajtën e gjinisë mashkullore p.sh. : Leka i Madh ; Kola është punëtor i dalluar ; Nermini është punëtore e dalluar ; axha im ; daja i vogël etj .
2- ka një numër emrash , të cilët dikur përdoreshin në tërë gjuhën si asnjëanës dhe e formonin trajtën e shquar të emërores me mbaresën -t , p.sh, : drithë-t , gjalpë-t etj . Kjo formë dëgjohet ende sot nëpër dialektet e në të folurit të brezit të vjetër . Në gjuhën letrare të sotme këta emra përdoren si mashkullorë , d.m.th. e formojnë trajtën e shquar të emërores së njëjësit me mbaresën -j dhe formojnë trajtën e shquar të emërores me mbaresën -in . Emrat në fjalë janë :
ballë - balli - ballin
brumë - brumi - brumin
djathë - djathi - djathin
drithë - drithi - drithin
dyllë - dylli - dyllin
dhallë - dhalli - dhallin
dhjamë - dhjami - dhjamin
grurë - gruri - grurin
gjalpë - gjalpi - gjalpin
lesh - leshi - leshin
miell - mielli - miellin
mish - mishi - mishin
mjaltë - mjalti - mjaltin
ujë - uji - ujin
vaj - vaji - vajin
trajtat asnjëanëse të këtyre emrave mund të përdoren në vepra letrare për të individualizuar ndonjë personazh me anë të gjuhës ose për të karakterizuar gjuhën e një epoke të kaluar . Ato mund të përdoren gjithashtu edhe në shprehje frazeologjike , p.sh, : m'u ngjeth mishtë , ose kur kanë marrë një kuptim të veçantë , p.sh. : ujët ( në kuptimin " ujët e hollë „ ) , dhjamët ( në mjeksi , p.sh. : operoi dhjamët ) .
Emri krye , kur përdoret me kuptimin " kokë „ , në rasën emërore ose kallzore , është kurdoherë asnjëanës dhe formon trajtën e shquar me mbaresën -t , p.sh. : më dhemb kryet , ndërsa , kur përdoret me kuptimin " kryetar , i parë „ ose " kapitull „ ( libri ) është kurdoherë mashkullor dhe e formon trajtën e shquar me mbaresën -u , p.sh. : kreu i vendit , kreu i tretë etj .
3- Një numër emrash , të cilët janë përdorur më parë edhe si mashkullorë , edhe si femërorë ose përdoren ende keshtu nëpër të folme të ndryshme , kanë kaluar sot përfundimisht në gjininë mashkullore , p.sh. :
borxh-i , djep-i , kryq-i , ligj-i , lot-i , nder-i ( për këtë arsye duhet thënë faleminderit , falemnderit dhe jo faleminderës , falemnderës) , pyll-i , qiell-i , shëndet-i , turp-i etj . ; Po kështu edhe : problem-i , program-i , komunizm-i , marksizm-i , organizm-i , reumatizm-i , sarkazm-i , etj .
Trajtat femërore të tyre , si borxha , djepja , ligja , lodja , ndera , problema , komunizma , reumatizma , sarkazma etj , kanë dalë jashtë normës së sotme letrare dhe nuk duhen përdorur . Emri furrë është i gjinisë femërore : furra ( dje jo furri ) .

__________________
Njeriu lind per ta jetuar jeten, pastaj kerkon magjine e saj: dashurine, pasi e gjen... jeta stoliset me miresi... miresise i falesh dhe me engjellin tend keni nje zemer te perbashket. Te dua cmendurisht engjelli im.