Ripėrtėri jetėn tėnde nė Ramazan
All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
“Muaji i Ramadanit qė nė te (filloi tė) shpallet Kur'ani, qė ėshtė udhėrrėfyes pėr njerėz dhe sqarues i rrugės sė drejtė dhe dallues (i tė vėrtetės nga gėnjeshtra)…”. (El-Bekare: 185).
Kurse Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
“Secili njeri qė agjėron njė ditė nė rrugė tė All-llahut, All-llahu pėr kėtė ditė e largon nga zjari i xhehenemit shtatėdhjet vjeshta”. (Buhariu dhe Muslimi).
Zhvillimi mekanik i jetės, dhe vazhdimėsia rutinore jetės i sjell mėrzinė, andaj shumė njerėz si rezultat i kėsaj dėshpėrohen dhe mėrziten nga jeta.
Mirėpo islami jetės i jep shije tė ndryshme, le pas shpine ēdo mėrzi dhe jeta bėhet e kėndshme, siē thotė All-llahu [subhanehu ve teala]:
“… Ne do t'i japim atij njė jetė tė mirė (nė kėtė botė), …”. (En-Nahl: 97).
Pesė kohėt e namazit e thjenė rutinėn e ditės, namazi i xhumasė e then rutinėn e javės, nata e kadrit e thenė rutinėn netėve, muaji i Ramazanit e then rutinėn e vitit dhe nė ēdo stacion prej kėtyre stacioneve, njeriu e ripėrtėrinė jetėn e tij, ndalet para domethėnieve tė reja, tė cilat e kthejnė nė rrugėn e shėndoshė.
Ramazani ėshtė stacioni mė i madh nė kėto stacione, sepse nė kėtė stacion All-llahu u ndihmon besimtarėve duke ua prangosur djajtė, e zgjat dorėn dhe dhuron.
Ramazani ėshtė frymėzim dhe dhuratė hyjnore pėr mbarė botėn, ku njeriu mund tė ripėrtėrinė jetėn dhe tė jep shpresa.
Prej mjeteve me tė cilat njeriu e ripėrtėrinė jetėn e tij nė Ramazan, janė kėto:
1- Koha e syfyrit. Koha e syfyrit ėshtė kohė e bereqetshme, tė cilėn shumica e njerėzve e humbin kot. Andaj vjen Ramazani qė tua tėrhjek vėrejtjen, qė tė zgjohen nė kėtė kohė pėr tė ngrėnė ushqimin e syfyrit, mirėpo shumica harojnė hadithin e Pejgamberit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem]:
“Zoti ynė zbret pėr ēdo natė nė qiellin e dynjasė, kur mbetet pjesa e tretė e natės e thotė: kush mė lutet qė ti pėrgjigjem, kush kėrkon qė ti jap, kush kėrkon falje qė tia fali”. (Buhariu).
Sa kėmi nevojė pėr kėtė kohė tė bekuar pėr tė ripėrtėrirė fuqinė tonė dhe pėr tė kėrkuar nga All-llahu gjėra qė na e pėrmirėsojnė fenė, jetėn dhe ahiretin tonė.
2- Namazi i sabahut nė xhami. Edhe kėtė vepėr shumica e njerėzve e humbin gjatė tėrė vitit, mirėpo vjen Ramazani e i zgjon njerėzit, u tregon njerėzve se ekziston njė namaz tė cilin e dėshmojnė melaqet. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
“Fale namazin kur zbret (nga zeniti) dielli, e deri nė errėsirėn e natės dhe duke bėrė lutjen (namazin) e agimit. Vėrtet, lutja e agimit ėshtė e pėrcjellur”. (El-Isra: 78).
Kurse Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
“Pėrgėzoi ata qė ecin nė erėsira pėr nė xhami me dritė tė plotė ditėn e Kijametit. Atėherė kur do tė trishtohen njerėzit, e ata nuk do tė trishtohen”.
3- Shtimi i lutjes. Sidomos nė kėtė muaj tė bekuar, pasiqė lutja e agjėruesit ėshtė e pranuar. Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
“Tre lutje janė tė pranuara: lutja e agjėruesit, lutja e atij qė i ėshtė bėrė zullum dhe lutja e udhėtarit”. (Bejhakiu, sahih).
Dijetarėt kanė thėnė: All-llahu [subhanehu ve teala] ka vėnduar ajetin e lutjes mes ajeteve tė agjėrimit, pėr tė sinjalizuar se lutja gjat agjėrimit nuk refuzohet. Sa e sa nevoja qė kemi, e shohim se na realizohen me lutje!
4- Leximi i Kur'anit me mendim dhe meditim. Ky muaj ėshtė muaj i Kur'anit. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
“Muaji i Ramadanit qė nė te (filloi tė) shpallet Kur'ani, qė ėshtė udhėrrėfyes pėr njerėz dhe sqarues i rrugės sė drejtė dhe dallues (i tė vėrtetės nga gėnjeshtra)….”. (El-Bekare: 185).
Andaj ėshtė e pėlqyeshme pėr muslimanin qė sė paku njė herė ta pėrfundojė leximin e Kur'anit, duke mos haruar mendimin dhe meditimin.
5- Namazi me xhemat nė xhami.
Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
“Kush shkon nė xhami ose kthehet nga xhamia, All-llahu i pėrgadit vendbanim nė zhennet, ēdo herė qė shkon dhe vjen”.
Ka shumė jete qė na bėjė tė ripėrtėrijmė fuqinė tonė nė Ramazan, prej tyre ėshtė edhe shtimi i nafileve, namazi i natės, sadakaja, kujdesi pėr farefisin, kuptimi i vėllezėris pėr hirė tė All-llahut, kujdesi pėr ndjenjat e muslimanit, tė gjitha kėto jetės i japin domethėnie tjetėr, qė dallon nga ajo qė e kemi ditur si tė zakonshme.
Prej mjeteve mė tė rėndėsishme qė e ripėrtėrinė jerėn ėshtė fjala e parė qė ka zbritur nė Ramazan prej Kur'anit, ėshtė fjala: lexo! Leximi nė emėr tė All-llahut ėshtė mjeti i parė pėr ngritjen e nivelit tė kulturės sė muslimanit dhe pėrhapjes sė vetėdijes nė mesin e tyre.
Andaj, muslimani gjat Ramazanit duhet tė caktojė, sė paku njė orė qė tė lexojė nė te. Le tė filloj nga jeta e Pejgamberit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem], sepse nė te gjindet i tėrė islami.
Tė gjitha kėto mjete paraqesin fillim, e asesi fundin. Shume njerėz mendojnė se duhet it bėjnė kėto vepra gjat Ramazanit, qė mė pas ti lėnė. Kjo ėshtė shkaktari kryesor qė na shkakton kthim tė pėrhershėm pas Ramazanit. Ramazani paraqet xixė e cila duhet tė shkaktojė te secili prej nesh pėrparim, ngritje dhe vazhdim, e jo tė jetė vetėm sezonė, sikurse edhe sezonat tjera, ku pėrfundojnė aktivetet e saja me pėrfundimin e sezonės.
All-llahu ėshtė dhurues i suksesit.
Abdul-Latif Brixhavi
Pėrshtati: Bekir Halimi
Abdul-Latif Brixhavi,
7.11.2003
__________________
Sikur tė ishte deti ngjyrė pėr t'i shkruar fjalėt e Zotit tim, deti (uji i tij) do tė shterrej para se tė pėrfundojnė fjalėt e Zotit tim. |