Rrëfimi i artistit Bledar Sejko: Koncerti ynë rrok, në nëntor 1990, paralajmërim për rrëzimin e diktaturës: I rashë kitarës me dhëmbë, policia më ndoqi edhe në tren.

“Shtypi na cilësoi si një grup huliganësh në Pallatin “Rinia”. Pas një jave plasi në Kavajë, pastaj në Tiranë me lëvizjen studentore”

Somario mbi foto: Idhujt e mi, Jimi Hendrix dhe Eric Clapton

Një vështrim vrikthi mbi Bledar Sejkon nuk e kap më flokëgjatin rebel, lider të një grupi në skenë. Ish-liceisti i është rikthyer publikut pas një mungese të gjatë me të njëjtën siluetë thatime, syzet e pandashme, por me kokën përkulur vetëm te kitara, me natyrë të paqme dhe modeste. Pak ditë më parë ka festuar 35-vjetorin, por me një gëzim të mpakur nga fobia e moshës që ikën, ndaj ka vendosur të mos i ruajë as fotografitë e fëmijërisë. Ndërkohë që, nuk mund të fshijë nga kujtesa imazhet e kohës së përmbysjes së madhe të vitit 1990. Për herë të parë kitaristi rrëfen aventurën e koncertit të guximshëm rrok në qytetin e Durrësit, i cili paralajmëroi protestat në Kavajë dhe fillimin e lëvizjes studentore.

Pak njerëz dinë detaje nga një ngjarje e vitit ’90, kur u bëtë protagonist në një shfaqje rebelimi ndaj shtetit të atëhershëm, për shkak të një koncerti me muzikë të huaj rrok në Durrës, madje duke luajtur në kitarë edhe me dhëmbë...
(Buzëqesh) Po. Ka qenë muaji nëntor i vitit 1990, afërsisht dy javë përpara nisjes së lëvizjes studentore. Unë atëkohë punoja si kitarist në Qendrën Kulturore të Qytetit Studenti, që ishte në varësi të Komitetit të Rinisë së Tiranës. Vjen të më takojë drejtori i Pallatit të Kulturës “Rinia” të Durrësit, - të cilit për fat të keq nuk ia kujtoj emrin, - dhe më fton të jap një koncert në Durrës, një javë pas një koncerti që kishte dhënë po aty Redon Makashi, me të cilin prej pak kohësh nuk këndonim më bashkë. Me sa di Pallati i Kulturës dikur kishte qenë kishë, pastaj ishte përshtatur e sot është kthyer përsëri në kishë. Unë e paralajmërova ftonjësin, që muzika ime ishte pak e fortë, d.m.th jo e qetë si e Redonit,- nëse e dëgjon sot atë muzikë sigurisht që nuk ishte nga më të fortat, por për atë kohë sigurisht që e tillë ishte,- por ai ma ktheu: “Makashit nuk i ndodhi asgjë edhe pse këndoi këngë të Elton Xhon etj”, duke më qetësuar dhe dukej që ishte një njeri artdashës dhe liberal. Kështu që pranuam. Koncerti filloi aty nga ora 18:30. Salla ishte mbushur plot. Ne atëkohë ishim bërë të njohur nga televizioni, e disa këngë tonat ishin bërë si hite. Pasi kënduam këngët e njohura në shqip filluam këngë nga repertori i huaj, si Jimi Hendrix, Deep Purple, AC/DC. Pati një çast, kur i rashë kitarës edhe me dhëmbë, duke imituar idhujt e mi. Gjatë gjithë kohës pati ovacione, ishte një çudi edhe për publikun, i cili po kishte rast të prekte nga afër një “mollë të ndaluar”.

Sidomos të rinjtë?
Jo vetëm të rinjtë. Edhe më të vjetrit u ngritën në këmbë.
Si kërcenin, me lëvizje moderne, apo thjesht përshtateshin me muzikën?
Përshtateshin si të mundnin, por me sa dukej me shumë dëshirë. Durrësi njihej atëkohë si një vend ku adhurohej Deep Purple.
Po ju a lëviznit në skenë, ndjenit frikë dhe a ju krijonte kjo njëfarë ngërçi psikologjik?
Sigurisht që kërcenim, lëviznim jo pak. Edhe frikë kishim shumë, por kjo nuk ndikoi në interpretimin tonë.

Më pas?
Mbas këngës së tretë drejtori na thotë që duhet ta mbyllnim koncertin. Unë i thashë që “s’mundim se njerëzit po këndojnë”. Por dikush kishte lajmëruar policinë. Me siguri ndonjë komunist. Jam i sigurt që drejtori, për shembull, nuk mund ta ketë bërë kurrsesi. Dhe ia behën aty 6 makina policie, policët rrethuan skenën, duke na bërë shenja që ta mbyllnim koncertin. Unë në fakt vazhdova. Më vinte shumë keq të ikja, kur shihja njerëzit se sa mirë reagonin. Meqë ne nuk ndaluam, policët filluan ti nxirrnin jashtë me shkopinj gome njerëzit, që gërthisnin sepse s’donin të mbyllej koncerti. Në çastin që filluan të nxirrnin ata u kujtova t’u them çunave të grupit: “Shpërndahuni ku të mundni!”- dhe dolëm nga dera e pasme e pallatit. Fatmirësisht çunat në çastin që dolën kishin gjetur një makinë për në Tiranë. Mua s’po më gjenin dot, se atëherë nuk kishte celularë, dhe ata u nisën. Unë mbeta vetëm. Ishte afërsisht ora 8 e mbrëmjes, por fatmirësisht çuni i tezes u gjend aty dhe më përcolli deri në stacionin e trenit, ai ma preu edhe biletën. Unë e prisja trenin te kangjellat më poshtë, sepse në hyrje të stacionit ishte plot me policë, që na prisnin atje si gardh, sepse atëkohë treni ishte mjeti i vetëm i udhëtimit dhe sipas tyre nuk do kishim nga të shkonim tjetër. Unë hipa në tren, në një cep vagoni, ndërrova rrobat me kushëririn, hoqa syzet, shkatërrova flokët dhe bëra sikur flija i kruspullosur.
Atëherë keni qenë me flokë të shkurtra?
Po, po. Me flokë të shkurtra, s’të linte njeri me flokë të gjata, megjithatë që nga ajo kohë unë nisa t’i zgjas e mos t’i pres më.

Ç’ngjau…?
Më pas u futën 7 policë me gjithë shefin e degës, kontrrolluan gjithë vagonat e duke më sharë mua nëpër dhëmbë.
Çfarë sharjesh?
Nga ato banalet “Të bëfsha...”...
Si shpëtuat apo ju kapën?
Njëri m’u afrua, por s’më njohu. Ashtu si isha bërë unë si katundar!! Shpëtova për qime. Të nesërmen një gazetë e Durrësit mbaj mend që shkroi; “Një grup huliganësh në Pallatin “Rinia”. Pas këtij artikulli m’u ndalua të shkelja në Durrës për një vit, qoftë edhe për plazh.

Po mund të përndiqeshit e dënoheshit edhe në Tiranë. Si ka mundësi që shpëtuat?
Vendin tim të punës e mbikqyrte Komiteti i Rinisë, kryetari i së cilës ishte Lisien Bashkshkurti, të cilit i thamë se si na ndodhi dhe i kërkuam të na mbronte, dhe ai na premtoi që do ta mbyllte këtë çështje. Kështu që ne në Tiranë nuk na prekën.
Njerëzit në koncert si reaguan ndaj policisë?
Në çastin që i nxorën me forcë nga Pallati “Rinia” u bë demostratë e vërtetë; u thyen xhama, disa u zunë me policinë. Arrestuan disa vetë atë natë. S’kam pasur mundësi të dëgjoja vetë çfarë thonin njerëzit, por kushëriri im më pas më tregoi që ishin hedhur sharje kundër sistemit. Them se ndikoi në atë që plasi një javë më pas në Kavajë, pastaj në Tiranë me lëvizjen studentore.

Mos rastësisht paradinit diçka për fillimin e grevës studentore, meqë punonit në atë mjedis dhe ç’raporte patët me grevistët?
Nuk kam dëgjuar gjë më parë për lëvizjen studentore apo grevën, por kam qenë i pranishëm kur ajo filloi, duke i ndihmuar grevistët me ilaçe për dhimbje koke, të cilat i merrja nga shtëpia dhe i fusja fshehur tek ata.
Si i krijuat lidhjet me muzikën moderne, në kushtet e vështira të izolimit të asaj kohe, dhe cilët ishin idhujt tuaj të rinisë?

Kur kam qenë në Liceun Artistik “Jordan Misja”, bëhet fjalë për vitet ’86, luaja rrok nëpër klasa. Për këtë merrja shpesh paralajmërime për përjashtim nga shkolla, thyerje note në sjellje, më nxirrnin përpara shkollës si shembull të keq. Më kanë ngelur edhe në klasë, sepse profesori Eduard Abaxhogli nuk donte të bëja muzikë moderne, por vetëm klasike. Isha shumë herë më i mirë se edhe ai në kitarë, dhe ai për këtë xhelozohej, ndaj them se dhe më ngeli. Por megjithkëto unë nga natyra kam qenë rebel, doja të bëja muzikën që më pëlqente. Dëgjoja fshehurazi Hit Parade-in Evropian, nga ku mësoja çfarë bëhej nëpër botë. Edhe tani i mbaj mend oraret kur jepej. Idhuj kam pasur Jimi Hendrix, Eric Clapton…

Ishit i ndërgjegjësuar dhe e kuptonit këtë edhe si revoltë ndaj sistemit në tërësi?
Nuk më interesonte sistemi, unë doja të luaja muzikën që më pëlqente, por duke qenë se sistemi nuk e lejonte atëherë nuk e doja as atë. Kaq.
Por ndërkohë ju ftoheshit në festivale kombëtare të muzikës së lehtë dhe ishit i njohur për publikun, dmth përzgjidheshit dhe vlerësoheshit pavarësisht kësaj?
Po, por kam qenë gjysmë i preferuar, sepse çoja edhe këngë ritmike, të cilat nuk më pranoheshin. Imponohesha thjesht me profesionalitetin. Isha shumë i mirë, sidomos në kitarë.

Bledar Sejko ka ecur në suksesin e tij më shumë përpara apo pas ’90-ës?
Tani në këtë kohë të re mund të bësh çfarë të duash. Sigurisht që kam ecur më shumë tani, të paktën në atë çfarë ndiej brenda vetes. Sidomos në kitarë ndiej një pjekuri të madhe muzikore. Nga ana e kompozicionit mund të kem boshllëqe, e kam lënë pasdore, por në kitarë jo. Ndjehem shumë shumë mirë në kitarë dhe kjo vjen si pasojë e gjithë këtyre viteve përvojë, ushtrim.
Çfarë ju shtyu të iknit nga Shqipëria?
Ika në vitin 1995, se nuk kisha ç’bëja këtu, pasi muzika nuk vlerësohej. Dihen disa gjëra, sepse i kam thënë shpesh në shtyp, kur nga vitet 1995-1997 u gjenda në Greqi, dhe pastaj 1997-1998 u riktheva në Shqipëri, ndërsa nga 1998 dhe deri para pak muajsh punova në Itali.

Për çfarë ju kanë vlejtur këto udhëtime rreth e rrotull?
Më kanë vlejtur shumë në profesion. Ka ndodhur që jam ndjerë shumë më lart se italianët apo grekët, por s’kisha njohje, nuk më ndodhi që të më gjente dikush dhe të më ngrinte lart, siç i ngjau për fat Klejdi Kadiut. Më mungoi dhe më mungon edhe sot një menaxher, dhe unë vetë si natyrë nuk jam hiç i futur, siç thuhet. Nuk di të bëj menaxhimin e vetvetes dhe e kam bezdi t’u qepem të tjerëve. Më ka ardhur jashtëzakonisht mirë për suksesin e Klejdit dhe ndoshta po të kisha kontaktuar me të mund të isha në ndonjë spektakël italian si ai, por nuk e bëra.

Po në Greqi?
Në Greqi punova, por atje muzikantët kanë shoqatën e tyre dhe nuk lejojnë të punësohen të huaj, nuk i antarësojnë shqiptarët, e për rrjedhojë nuk ke shumë shanse.
Rikthimi juaj dhe i mjaft të tjerëve duket se ka përforcuar në publikun shqiptar idenë se “po rikthehen të ikurit”. Jua kanë thënë këtë gjë drejtëpërdrejt?
Po. Ma kanë thënë shumë njerëz me fjalët: “Shyqyr që u ktheve!”.
Ndiheni mirë për faktin që jeni duke dhënë ndihmesë për vendin tuaj?
Eshtë logjike që ndihem shumë mirë kur ndihmoj për vendin tim. Jam duke punuar në qytetin tim, Tiranë, me shokët e mi dhe kjo ka kënaqësitë e veta. Kam edhe një bar timin, ku në fundjavë bëj karaoke.

Këtu paguheni më mirë se në Itali?
Po. Më mirë nga sa fitoja atje. Por, ju lutem, mos më kërkoni ta bëj publike se sa paguhem.
Tani punoni për një show shqiptar në Top Chanel, por nëse do të kishit ftesë për të punuar për një show në Itali, kë do të zgjidhnit?
Do të isha më i kënaqur në Itali, pasi ka të ardhura më të mëdha, mjedisi është më i lirshëm, po të panë që je një individ i vlefshëm nuk pyesin nëse je shqiptar, të japin dorë, janë njerëz shumë të sinqertë, nuk ka luftë brrylash si këtu. Më ndodhte shpesh që habiteshin kur tregoja origjinën, se nuk e besojnë që shqiptarët janë të talentuar. Por në Milano sidomos ka njerëz shumë të mirë, ndërsa si qytet për nga bukuria do më pëlqente jashtëzakonisht Gjenova.

Mund të na tregoni disa foto nga periudha e rinisë së hershme në Lice?
Nuk kam, sepse ose i kam shpërndarë, ose nuk i kam mbajtur, për disa arsye; ose sepse nuk jam manjak pas arkivave, por edhe për faktin që më shkakton dhimbje të shoh veten si kam qenë e që tash po më ikën jeta.
Sa vjeç jeni?
Para pak ditësh mbusha 35 vjeç. Eh, ikën jeta…
Do t’i rrisni më flokët?
Joo. Çdo gjë me moshë...Ika, se më presin provat për Top Shoë. Faleminderit!

PROJEKTI
Një album me Redon Makashin dhe Pirro Çakon
Dashuria e fortë për kitarën nuk e ka çuar në indiferentizëm të plotë ndaj kompozimit, për të cilin deri më tash thjesht nuk ka pasur rrethana lehtësuese për t’iu përkushtuar. “Sa të lirohem nga disa punë të ngutshme do t’i rikthehem”, thotë me një lloj psherëtime që i ngjan pengut. Nuk është thjesht një dëshirë, ekziston një projekt i qartë në kokën e tij për këtë,- së bashku me Redon Makashin (për të cilin kur flet i dallon qartë miqësinë e dikurshme dhe të sotme) dhe Pirro Çakon, - për një album të përbashkët. “Me Redin punoj me qejf. Nga ana profesionale e vlerësoj më lart se të tjerët që janë këtu. Ngaqë nuk është marrë me gjë tjetër veç profesionit, i ka vënë vetes detyrë, them që ka ecur mjaft mirë, edhe pse ka qendruar gjithmonë këtu”.

__________________
Try not to become a man of success but rather to become a man of value - Einstein Albert.