Stili VINTAGE, ose filozofia kundër-modë

Fenomeni që shpërtheu në vitin 2001 dhe që tanimë është përhapur në gjithë botën, aq sa nuk ka ekspozitë, artikull apo foto mode ku të mos përmendet kjo fjalë. Çmenduria e një stili të ri të dashuruar me stilin e vjetër. Dikur i rezervuar vetëm për elitarët, stili “vintage” është përhapur jashtëzakonisht shumë, shpesh madje duke shkatërruar autenticitetin e vet. Megjithatë, ata që adhurojnë të krijojnë të reja me gjëra të vjetra, mbeten të mbërthyer pas tij... Çfarë do të thotë fjala “vintage”? Me origjinë angleze kjo fjalë fillimisht shërbente për të përcaktuar diçka të vjetër por kryesisht në lidhje me verërat si “porto”. Më vonë u përdor edhe për veshjet e aksesorët e modës të së shkuarës, për koleksionet e veturave, fotografitë dhe dizajnin e mobiljeve, nga periudha e pasluftës deri në vitet 1980. Në fjalorin ndërkombëtar të modës termi “vintage” përkufizohet si një lojë aparencash që përdor veshje të vjetra të përziera me të reja në jetën e përditshme, por edhe në evenimente të rëndësishme. Pra, stili “vintage” nuk mund të përdoret nga koka tek këmbët si një kostum i vjetër, ai nënkupton një përzierje stilesh për të krijuar vetëm një: stilin tënd. Pikërisht ky stil po fiton gjithnjë e më shumë terren si në botën e modës, edhe në atë të dekoracionit. Fenomeni “vintage” Aktualisht nuk ka foto mode, ekspozitë apo artikull ku të mos përdoret kjo fjalë. Por stili “vintage” nuk ka lindur sot. Në vitet 1970 njerëzit rrëmonin në veshjet e viteve 1940-1950, por ishin të paktë ata që e bënin këtë. Sinonim i jetës së dytë, stili “vintage” kërkon në fakt posedimin e një kulture të vërtetë të modës për të pikasur gjërat interesante dhe për t’i kombinuar siç duhet. Rrugën e këtij stili e kanë hapur top-modelet Naomi Campbell dhe Kate Moss në vitet 1990 duke veshur rroba “vintage” gjatë evenimenteve zyrtare. Por fenomeni shpërtheu në 2001 me shfaqjen e Julia Roberts në ceremoninë e çmimeve “Oscar”, me një fustan Valentino të 1992. Shtegun e parë ky stil e hapi në botën e luksit dhe mandej u shndërrua në një çmenduri të vërtetë. Shumë shpjet ky stil tërhoqi të gjithë yjet: Demi Moore, Winona Ryder, Nicole Kidman, Sarah Jessica Parker apo Jennifer Lopez e cila vetëm pak kohë më parë u shfaq me një fustan Valentino 1967 të cilin më parë e ka veshur edhe Jackie Kennedy. Të paktën 20 vjeç i vjetër Por stili “vintage” nuk lidhet vetëm me markat e luksit, por edhe me veshje të markave të tjera që kanë qenë një lloj reference në kohën e tyre, veshje dhe aksesorë të vjetër jo më pak se 20 vjet. Tashmë fenomeni është eksportuar gjithkund nëpër botë nga Londra në Paris, nga Nju Jorku në Los Anxhelos ose në Tokio. Stili “vintage” si filozofi është edhe një mënyrë për të refuzuar modën e momentit, ose të paktën për të mos iu nënshtruar të gjithave diktateve të saj. Cristina Morozzi, figurë e shquar e modës milaneze e ka quajtur “një dinjitet të ri stilistik”. “Vintage” refuzon logot, lukun total, markat sanduiç, pra është një reagim ndaj uniformitetit dhe globalizmit. Të jesh kundër-modë Ku mund ta blesh sot këtë “kundër modë”? Emrat e stilit “vintage’ janë sigurisht ato të markave të luksit: Hermès, Chanel, Yves Saint Laurent, Givenchy, Balenciaga, Christian Dior... Por këto veshje mund t’i gjesh edhe në pazarin e gjërave të vjetra dhe në dyqane të specializuar si në tregun e “Saint-Ouen” në Paris ose të “Portobello” në Londër. Ndërsa ka edhe një sërë dyqanesh e magazinash që i kanë lënë hapësira të mëdha fenomenit duke bashkuar veshje, aksesorë dhe objekte të së shkuarës. Ky stil preferohet shumë edhe nga meshkujt që kanë gjetur në to mënyrën për të qenë “dandy”. Gjithçka ndjek çmendurinë “vintage” Përveç modës, ky stil ka ngërthyer edhe universin e dekoracionit. Gjithçka ka ardhur nga kërkimet në tregun e të vjetrave. Mobiljet, qeramikat, tapetet, qelqurinat e viteve 1940, 1960, 1980 janë tanimë tepër të kërkuara. Por edhe abazhurët, pajisjet elektroshtëpiake, enët, aksesorët e zyrave dhe të kuzhinës “retro” janë shumë të preferuara për adhuruesit e stilit “vintage”. Ndikimi ka qenë kaq i madh saqë shumë prodhues i janë referuar sërish dizajnit të tyre historik. Vetëm ndryshimet e mbështetura në përpunimin (ngjyrat, detajet teknike) përbëjnë sot ndryshimin mes tyre dhe produkteve origjinale. Por nëse nuk jeni kaq “purist” mund të kënaqeni me stilin që amatorët e quajnë vintage i ri me objekte më të reja ose riprodhime të objekteve të vjetra. Çmenduria përfshin edhe sektorë të tjerë. Për shembull celularët e parë Motorola, StarTac, janë tanimë shumë të preferuar ashtu si edhe Walkman Sony i vjetër, televizorët italianë Brionvega, etj. Me një fjalë ky stil ka ditë të bukura përpara. Këto objekte janë regjistruar në epokën e tyre dhe me to na lidh një afeksion i veçantë ashtu si me mobiljet e trashëguara nga gjyshërit.

__________________
Nobody is perfect ...