Dhjetë tregime të prozatorit Lazër Stani, të përmbledhura në një libër të vogël, si fryt i talentit dhe pasurisë shpirtërore. Shkrimtarët e mëdhenj i bën stili, i bën bota poetike që e përftojnë dhe e shqiptojnë me anën e strukturës gjuhësore. Ata mund t’i kopjosh, por jo edhe t’i imitosh. Veprat e tyrë janë fryt i pasurisë shpirtërore, i dijes, i aftësisë dhe i shkathtësisë së veçantë krijuese. Duke e thënë bukur atë që duan t’ua thonë të tjerëve, ata krijojnë artin e tyre të madh, artin që i dallon ata nga të tjerët dhe i bën të pavdekshëm. Kush është marrë dhe do të merret mirëfilli me tregimet e Lazër Stanit nuk e ka të vështirë ta rradhisë atë ndër këta prozatorë.

Me vlerat që ka krijuar deri më tash, që përligjen thellësisht edhe në tregime që po e shohin dritën në këtë vëllim, ai hyn në rrethin më të ngushtë të tregimtarëve tanë më të mirë të të gjitha kohëve. Tregimet e tij cilësohen me rrëfim burimor e të mëvetësishëm, me çka ai dallohet nga prozatorët tanë paraprakë dhe bashkëkohorë. Lazër Stani është i lidhur ngushtë me tregimet e veta, me botën poetike që e përfiton si mesazh poetik. Pikërisht në procesin ekrijimit ai e ndien qenësinë e plotnisë së vet krijuese, e ndien dhe është në gjëndje ta shprehë atë nëpërmjet artit.

Në tregimet e veta autori ynë përmbush atë që e ka thënë edhe vetë: “Thjeshtë, në librat e mi dua të jem vetvetja”. Në përftimin e tregimeve Stani përdor një strategji të veçantë të rrëfimit, nëpërmjet së cilës bëhet gërmimi në rrafshin thellësor të botës konkrete dhe të botës së brendshme të personazheve. Thellësinë e vëzhgimit Stani e përligj sidomos në shqiptimin e marrëdhënieve midis dy gjinive: mashkullit dhe femrës, os emë drejt, nëpërmjet ndjenjës së dashurisë. Bota e rrëfimtarit në tregimet e Stanit është sa e pasur aq edhe komplekse.

E tillë është edhe bota e personazheve të tjerë, me të cilët ai ndeshet e ka të bëjë. I tillë, i pasur dhe kompleks, është edhe vetë rrëfimi për arsye se vetëm nëpërmjet një rrëfimi të tillë të shtresuar bëhet i mundur shpalimi i botës. Bota e tregimeve të Lazër Stanit është botë e përftuar nga ai, e përftuar nga imagjinata e tij e pasur. Këtë e thotë ai vetë: “Çdo shkrimtar që ecën këmbëzbathur në terrenin e konkretes, korr në fund arën e zhgënjimit”. Mirëpo, dhet thënë se rrëfimi i tij e ka bazën në botën konkrete dhe në përvojën e tij jetësore, të përjetuar ose të mësuar në libra.

Pra, tregimet e Stanit nuk janë fantastike, ato nuk I përkasin as të ashtuquajturit “realizëm magjik”, as botës së përrallës, a sprozës realiste tradicionale (natyrisht s’kanë të bëjnë aspak me veprat e realzimit socialist, me të cilën për pesëdhjetë vjet ishte “lodhur” letërsia jonë). Tregimet e tij janë realë për arsye se shqiptojnë të mundshmen. Tregimet e Stanit s’janë humoristike, as ironike, as sarkastike, por humori, ironia dhe sarkazma del nga mënyra se si autori qaset, i trajton dhe i shqipton dukuritë, i shpalon disa cilësi të personazheve në gjendje e në situata të veçanta.

__________________
The heaven's sound is composed inside your heart, listen to its beat to syncronize your life onto the angel's steps.