Drama tronditëse në dy akte e Kombëtares në një analizë historike

Endrra e shuar e një mbrëmbjeje të pranverës...

* Hans Peter Briegel i Gjermanisë - trajneri më rezultativ në pjesëmarrjet e Kombëtares së Shqipërisë.

* Dhe futbolli si "metaforë e jetës" dhe jo "politikë e moskuptimit", si një "roman popullor" dhe "forcë morale" e pashkatërrueshme.


Ato ishin 10 "rekordet" e kësaj Kombëtareje, të cilët e bëjnë të pangjashme pjesëmarrjen e saj të 17-të për turnetë kualifikues në Kupën e Evropës dhe të Botës.

Por rekordi i rekordeve është futbolli i një cilësie më të lartë, çka kaq i qëndrueshëm nuk qe parë mbase as më 1984-85, kur Shqipëria barazonte 2-2 me Poloninë e Bonjekut dhe fitonte 2-0 me Belgjikën e Schifos. Siç kam përmendur më sipër, ndër 8, plot 6 ndeshje qenë të shkëlqyera. Kujtoni barazimin 1-1 me Zvicrën nën drejtimin e Dossenës. Shkoni te fitorja 3-1 me Rusinë që befasoi mjedisin evropian të futbollit. Kthejuni menjëherë te barazimi dramatik 0-0 me Irlandën në Tiranë. Udhëtoni për te 2-1-shi i Dublinit po me Irlandën, një ndeshje e madhe e krejt Kupës së Evropës me gjithë fatalitetin e minutave të fundit. Zbrisni poshtë në Gjenevë dhe kujtojeni paksa 3-2-ish e "Stade de Genéve" para gati 10.000 shqiptarëve të Kosovës ku u përurua treshja simbolike e Kosovës, ajo Hasi-Dragusha-Cana. Dhe qëndroni në mbrëmbjen e Stadiumit Kombëtar "Qemal Stafa" te 3-1-shi gjeorgjian, përcaktues për një rritje.

Të gjitha këto së bashku i vëjnë vulën historike kësaj pjesëmarrjeje, së cilës gjermani ynë Hans Peter Briegel, njeriu që solli Kosovën në Kombëtaren tashmà Mbarëshqiptare, që i dha shtytjen përtëritëse asaj, që i skicoi një fytyrë më moderne asaj, më sulmese se asnjëherë, më elastike se kurr më parë, është padyshim protagonisti, i besueshmi me plot të drejtë jo vetëm i atyre që me mirësi njohin llogjikën e gjërave, po dhe i Presidentit këmbëngulës të FSHF, Armand Duka, njeriu i cili më fort se askush, pa u ndikuar nga pëshpërimat e koridoreve, të kafeneve, të loterive, të skutave të TV-ve, të përçmimeve e mëndjemadhësive, të boshësive, të shpifësve, të pseudogazetarisë, të nëpunësive të dyshimta, të tregëtarëve të sportit e të sportistëve, të pseudoshoqërive, të pseudokulturës, të posteve të zënë pa meritë, të pronarëve që nuk dijnë se ç'kulturë e mendim të dyshimtë prodhon ndërmarrja e tyre për opinionin publik, të pagesave të larta për punë mediokre, ky president besoi pra, te trajnerët e shkollave të huaja më të përparuara të Evropës, e pse jo edhe të Botës.

Dhe për fat, prap kemi çka të kujtojmë më tej. Do të kujtojmë edhe dy humbjet e rënda,ato 1-4 në Vollgograd me Rusinë dhe ate 0-3 në Tbilis me Gjeorgjinë, që prishën ëndrrën e mbrëmbjes së paharrueshme të Myftar Çelës të Stadiumit "Loro Boriçi" të 23 marsit 2003, duke na lënë për fatin tonë të vogël, tejet të vogël, në vendin e 4-t, ndonëse në një grup të hekurt, më të barazpeshuarin në të gjithë EURO 2004 ku për herë të parë në historinë e saj, Shqipëria iu mori pikë të gjithë skuadrave dhe ndikoi aq fort në forcën e një gare që do të mbetet dramatike deri në ndeshjet e 11 tetorit për të përcaktuar të kualifikuarin për fundoret e EURO 2004! E pra, a nuk u prishën ose rrezikohen të prishen pas ngjarjeve të së mërkurës së 10 shtatorit, edhe ëndrrat më të bukura, madje të një Holande, të një Austrie, të një Hungarie, të një Polonie, të një Skocie, të një Ukraine, të një Kroacie, të një Belgjike dhe të një ish Jugosllavie? Dhe a megjithë mënd ka naivë që mendojnë se Shqipëria është mbi këta?

Edhe për kësisoj, Kombëtarja e Republikës së Shqipërisë, nuk ka arsye ta ulë kryet. Ndonëse do t'i duhet të guxojë më fort në edicionet e ardhshme. Besojmë ende në te! Ashtu siç beson edhe Hans Peter Brigel, i cili në bisedimin e përvetëm që pata me te në mbrëmjen e asaj të mërkure, sa qe indiferent ndaj mungesës së mikpritjes shqiptare tek ndonjë individ i papeshë, po aq çmonte mikpritjen mbarëshqiptare, prej së cilës e ka të vështirë të harrojë dhe të shkëputet. Elvin Beqiri, Adrian Aliaj, Ervin Skela, Lorik Cana, Mehmet Dragusha është rinia e sjellur prej tij në Kombëtare. Bie fjala, këto dit në bllokun e tij, ai mund të shënojë edhe një tjetër të ri me emrin Jurgen Xhasula i Freiburgut, i cili mbush 18 vjetët më 5 dhjetor 2003, mesfushor shtatlartë 1.86 cm. - i përzgjedhur si një nga 50 talentet e Bundesligës. Me siguri dhe jo vetëm ky.

Kjo emblemë rinore, e përkujtuar nga Hans Peter Briegel, është mbase arritja më e madhe e Shqipërisë, e cila sapo ka nisur përtëritjen. Por pa hequr dorë nga "veteranët" ende të freskët. Ky po, është një stil i njohur gjerman, që nuk e mat aftësinë thjesht me vitet që ke, por në forcën që zotëron, çka e di më së miri edhe Hans Peter Briegel, i cili ka ende rrugë për të bërë me Shqipërinë.

Trajnerët e mençëm shqiptarë, prej të cilëve për fat, sot për sot, asnjeri nuk po ia arrin që të paktën fizikisht të përgatisë një klub shqiptar përsëmbari, qoftë për kampionatin kombëtar, që ende nuk vrapon por ecë në ndeshjet e tij të përgjumura, e kuptojnë se ende nuk mund të pretendojnë për të rrëmbyer skeptrin e Trajnerit të Kombëtares, përderisa nuk po japin prova qoftë dhe modeste me klubet e tyre. Ma merr mëndja se e kuptojnë që kanë ende nevojë për përvojën e Evropës Perëndimore, të cilën jo për fajin e tyre, nuk e kanë mbërritur.

Tash e mbrapa edhe në Shqipëri, me sa duket po ia mbërrijmë që askush nuk do të mund të emërojë më trajnerë të Kombëtares pse don një shok a mik i Partisë, pse kemi vendosur ne të "klanit" në kafe, se të ka mik një shtetar, se dikush të bën ty publicitet në gazetë, se ti ke qenë edhe më parë, se klubi yt është i pari apo i dyti i Shqipërisë apo se "e kemi në dorë ne këte punë".

"Fenomeni Briegel" apo dhe "Dossena" janë diçka e re në historinë e pjesëmarrjes së Shqipërisë në Kupën e Evropës dhe të Botës. Eshtë themelimi i Institucionit të Rëndësishëm të Trajnerit Modern të Kombëtares për garat e mëdha, guri i parë i të cilit nga FSHF dhe Presidenti i saj Duka, sapo u vu. Duan apo s'duan "shakllabanllëqet" e futbollit a të sportit në Shqipërinë thuajse krejtësisht të loterizuar në sportin më popullor. (Për kulturë "shkallabàn", sipas orientalistit të madh Tahir Dizdari, fjalori unikal i të cilit së shpejti publikohet, do të thotë: "Njeri që s'i pránë goja kurr, fjalaman, llomotitës; në Berat i thonë sdërranuk; në italisht "ciarlone", "chiachierone"; kështu edhe në fjalorët e Kristoforidhit, të "Bashkimit", Busettit, Cordignanos, Leottit, Gazullit; në turqisht prej nga vjen është "saklabàn").

Fjalët e pakta e mendt në krye, "fenomeni Briegel" apo dhe "Dossena" sapo ka sjellë edhe në Shqipëri përvojën e re, të panjohur madje, për emërimin e një trajneri për Kombëtaren. Tash e mbrapa mendja të thotë se do të ketë parametra të tjerë, ku natyrisht i pari do të jenë rezultatet e arritura. Për këte besoj se do të ketë mirëkuptim edhe me trajnerët shqiptarë, të cilët sido që të vijnë punët, në kohën dhe vendin e duhur, pikërisht ata do të mund të jenë trajnerë të Kombëtares. Le të presin edhe pak. Durim. Do të vijë edhe radha e tyre.

Me ndershmëri ne nuk e kemi në dorë ta largojmë trajnerin evropianoperëndimor, në këte rast Hans Peter Briegel, trajnerin më të suksesshëm prej të 13-tëve të deritanishëm të Shqipërisë tash 40 vjet në turnetë kualifikues të Kupës së Evropës dhe asaj të Botës. Ai vazhdon të qëndrojë në krye në renditjen tonë të suksesit, sipas 8 treguesve statistikorë të arritjeve të njohura tashmà te Këqyrja e "Futbolli Shqiptar -MAGAZINE".

Midis këtyre 8 treguesve, Hans Peter Briegel fiton vendin e parë në Treguesin Nr. VI, ate të golaverazhit më të mirë (9-10), çka për një trajner që e ka drejtuar Kombëtaren në 6 ndeshje e lart, përbën një ndër arritjet më absolute në historinë e Kombëtares, pra me vetëm -1 gol pësues. I afrohet disi vetëm golaverazhi i Zhegës (5-10), ndërsa trajnerët e tjerë të mbi 6 ndeshjeve të drejtuara, janë tepër larg. Kjo barazpeshë e gjermanit midis shënimit dhe pësimit të golave, nuk është parë asnjëherë në historinë e Kombëtares dhe ai që e di se thelbi i futbolli në fund të fundit, është raporti i golave të shënuar me ato të pësuar, e kupton më së miri rritjen.

Briegel është një prej fituesve të vendit të parë edhe në Treguesin V, atë të fitoreve të arritura (2). Por ai është i dytë në 4 tregues: në Treguesin II (ndeshjet e rralla), në Treguesin III (përqindja e suksesit), në Treguesin IV (mesatarja e pikëve për ndeshje), në Treguesin VII (përqindja e fitoreve) - çka i jep një epërsi të dukshme përballë 12 trajnerëve të tjerë, të cilët nuk ia arrijnë të kenë barazpeshën e kryesimeve të larta në të 8 treguesit, siç e ka Briegel. Kjo i jep gjermanit vendin e parë, në Renditjen e Përgjithshme të Këqyrjes sonë Historike, duke e bërë të jetë deri më sot, Trajneri më Rezultativ i Kombëtares së Shqipërisë.

Tek janë pra, të 13-tët, sipas asaj çka kanë arritur në 40 vjet pjesëmarrje të Shqipërisë në Evropë dhe Botë, në renditjen e 8 treguesve të "Trajnerit më rezultativ":

1. Hans Peter BRIEGEL 21

2. Ilia SHUKE 31

3. Neptun BAJKO 35

4. Zyber KONÇI 37

5. Astrit HAFIZI 39

7. Loro BORIÇI 49

Shyqyri RRELI 49

9. Medin ZHEGA 52

Giuseppe DOSSENA 52

10.Bejkush BIRÇE 53

11.Agron SULAJ 69

12.Myslym ALLA 70

13.Sulejman DEMOLLARI 73



Atëherë?

Për fat, në Shqipëri për shkak të loterizimit dhe shpesh të mungesës së qytetarisë, ende rrezikon të humbasë kuptimi i lartë sportiv, pra edhe i të vërtetave të sportit më popullor, futbollit. Do ta mbyll me thënien emblematike të një kritiku, Francesco Merlo:

"Njerëzit besojnë te sporti si një metaforë e jetës, sepse sporti është lufta për jetën me armë të tjera, dhe të flasësh për sportin është si të tregosh për jetën, që nuk është politika e moskuptimit, as kultura e të privilegjuarve. Sporti mplekset me fatet e vërteta, është materia e thjeshtë dhe e vështirë njëkohësisht, është forcë morale, një roman popullor, është bota e ndjenjave, një botë që ndërtohet dhe që kurr nuk shkatërrohet, as dhe prej vdekjes".

Në këte sport që Kombëtarja e Shqipërisë kërkoi të hyjë më fort se asnjëherë tjetër, shpresojmë dhe besojmë ne.

Besnik DIZDARI .

__________________
Njeriu lind per ta jetuar jeten, pastaj kerkon magjine e saj: dashurine, pasi e gjen... jeta stoliset me miresi... miresise i falesh dhe me engjellin tend keni nje zemer te perbashket. Te dua cmendurisht engjelli im.