vazhdimi... Ilaci Diovan per trajtimin e presionit te larte te gjakut tani mund te perdoret edhe ne trajtimin e semundjeve te zemres. Sipas te dhenave, Ilaci Diovan ul rastet e vdekshmerise ne 41 perqind tek te semuret nga zemra. Semundjet e zemres perbejne nje problem te madh shendetsor ne Shtetet e Bashkuara. cdo dite 1500 amerikane diagnostikohen me semundje te zemres.
*******************************************
Njerezit kane nje numer tiparesh te perbashketa me majmunin, por ata ndahen nga njeri tjetri edhe nga disa karakteristika kyce, nje prej te cilave eshte aftesia per te folur. Ne fakt, shume shkencetare besojne se te folurit ka qene nje nga parakushtet per zhvillimin e kultures njerezore. Megjithate, si dhe kur u zhvillua gjuha askush nuk mund te thote gje me saktesi. Por rezultatet e nje studimi botur keto dite ne revisten Nature mund te ndihmoje ne zgjidhjen e ketij misteri. Shkencetaret thone se kane zbuluar nje ndryshim te thelle midis variantit njerezor te gjenit i njohur si FOKSP2 qe lidhet me te folurin dhe variantet e gjetura tek majmunet. Ky ndryshim, thone ata, tregon se gjeni FOKSP2 ka qene objekt seleksionimi natyror gjate procesit te evolucionit qe i dha mundesi njeriut te kontrolloje levizjet e gojes dhe laringut, nje aftesi qe majmuneve u mungon. Shkencetaret thone se ky proces mund te kete filluar 200 mije vjet me pare, afersisht ne kohen e shfaqjes per here te pare te njeriut me tiparet anatomike qe ka sot.
******************************************* Shkencetaret zberthejne kodin gjenetik te malaries...
Shkencetaret duke punuar ne 10 vende kane arritur te zberthejne kodin gjenetik te formes me vdekjeprurese te parazitit qe shkakton semundjen e malaries dhe te mushkonjes qe perhap semundjen. Rezultati i kesaj pune paralele kerkimore u botua dje njekohesisht nga gazeta britanike "Natyra" dhe revista amerikane "Shkenca".
Organizata Boterore e Shendetesise e quan kete zbulim "nje pike-kthese" per shendetin publik, qe mund te ndihmoje per prodhimin e insekticideve te reja dhe ilaceve te reja. Cdo vit, nga malaria gjejne vdekjen mbi 3 milione njerez, shumica ne Afrike. Ky zbulim behet ne nje kohe kur paraziti qe shkakton malarien, po behet gjithnje e me rezistent ndaj ilaceve e eshte perhapur edhe ne rajone ku ishte zhdukur prej vitesh, sic ishte nje rast i fundit ne shtetin e Virxhinias ne Amerike.
******************************************* Mjekėsi Hemoragjia Cerebrale dhe Menyrat e Trajtimit
Studim mbi njohjen e menyrave e reja per trajtimin e hemoriagjise cerebrale ...
Hemorigja cerebrale ėshtė njė nga shkaktarėt kryesorė tė vdekjeve dhe pafatėsive. Por nė ēmėnyrė mund tė parandalohet kjo sėmundje. Pėr pėrgjigjen e kėsaj pyetje janė zhvilluar njė seri studimesh. dhe shumė prej tyre rekomandojnė ilaēe tė ndryshme. Por pyetja qė tani shtrohet ėshtė se sa njihen kėto ilaēe e mėnyra tė reja nga personeli mjekėsor nė klinika e spitale. Nė kėtė kuadėr, kohėt e fundit u botua njė analizė shkencore e cila merr nė shqyrtim mbi 400 studime tė kryera mbi hemoragjinė cerebrale.
Pėrfundimet e analizės lėnė tė kuptohet se personat e prekur nga hemoragjia cerebrale nuk kanė qėnė nė gjendje tė marrin trajtimin e duhur mjeksor, pasi nė shumė raste personeli mjekėsor nuk ka dijeni rreth mėnyrave tė reja tė efektėshme pėr trajtimin e kėsaj sėmundjeje.
Shkencėtarėt shqyrtuan me kujdes afro 400 raste me hemoragji cerebrale dhe vunė re se nė disa klinika pacientėve tė moshuar u ishin mohuar ilaēe kundėr koagulimit tė gjakut qė janė provuar si parandalues tė efektshėm tė hemoragjisė cerebrale tek personat qė vuajnė nga aritmia e zemrės. Kėto ilaēe nuk u jepeshin tė moshuarve pasi personeli mjekėsor shqetėsohej se ilaēi mund tė shkaktonte hemoragji nėse pacienti padashje rrėzohej.
Por kėrkimet e herėshme kanė treguar se ky lloj trajtimi nuk shkakton asnjė problem tek tė moshuarit. Ekspertėt thonė se tė kesh ilaēin e tė mos dish ta pėrdorėsh ėshtė njėsoj si tė mos e kesh, prandaj u bėjnė thirrje mjekėve dhe tė gjithė personeleve mjekėsore qė tu kushtojnė mė shumė vemendje arritjeve tė reja nė kėtė fushė e ti vėnė ato nė zbatim.
************************************ Shitja e organeve demton shendetin dhe financat
Disa njerėz mendojnė se shitja e organeve, siē janė veshkat mund ti ndihmojnė ata tė dalin nga varfėria. Nė njė studim tė kohėve tė fundit u morrėn nė shqyrtim 300 persona nga India, ēdo njėri prej tė cilėve kishte shitur njė veshkė. Pėr njė veshkė tė shitur ata kishin fituar 1 mijė dollarė, shumė jo e vogėl nė njė vend tė varfėr.
Doktor David Rotham pranė universitet Columbia tė New Yorkut studioi gjendjen e kėtyre pacientėve. Grupi i tij i punės vuri re se 6 vjet, pas operacionit, tė ardhurat financiare tė tyre ranė me 1 tė tretėn. 79 pėrqind e tyre thanė se janė penduar pėr kėtė operacion nuk do ti rekomandonin askujt pėr tė shitur ndonjė organ tė trupit.
Nė shumė vende, shitja-blerja e organeve ėshtė e ndaluar me ligj, por nga dėshpėrimi pėr para apo shėndet shumė njerėz shtyhen nė kėtė veprim. Nė Shtetet e Bashkuara ndalohet me ligj blerja e njė veshke tė personit qė ėshtė gjallė.
****************************************** Trajtimi i simptomave te hereshme mund te parandaloje Alcajmerin
Kur flitet rreth sėmundje sė Alcajmerit, shumėkujt i vjen nė mend njė njeri i humbur, i shkėputur nga realiteti, dhe qė nuk mban mend asgjė.. Por ky skenar ėshtė zakonisht pjesė e shkallės mė tė rėndė tė sėmundjes.
Nė njė studim botuar kėto ditė nė revistėn e shoqatės amerikane tė mjekėsisės thuhet se para simptomave tė rėnda, Alcajmeri shfaqet me shenja tė lehta, tė cilat po tė trajtohen qė nė fillim, mund tė shmangin sėmundjen. Autorėt e studimit morrėn nė shqyrtim qindra pacientė tė moshuar qė vuajnė nga Alcajmeri. Ata vunė re se para shfaqjes sė plotė tė sėmundjes, 75 pėrqind e pacientėve kishin treguar shenja neuro psiqiatrike si depresion, halucinacion, nervozizėm dhe ankth. Autorėt e studimit pranė qėndrės mjekėsore John Hopkins nė Maryland thonė se njerzėt pėrqėndrohen aq shumė nė idenė se Alcajmeri shkakton humbjen e kujtesės, saqė nuk vėnė re se sipmtomat e tjera neuro psiqiatrike qė shfaqen fare hapur.
Doktor Konstantine Lyketos, qė kryesoi studimin, thotė se kėto simptoma mund tė trajtohen me ilaēe, terapi e ushtrime fizike, dhe sa mė shpejt qė fillon trajtimi i tyre aq mė i mundshėm bėhet parandalimi i Alcajmerit. |