Gjatë vitit 2002, në Shqipëri janë kryer një sërë gërmimesh arkeologjike. Rezultatet e gërmimeve të kryera gjatë 2002-shit nga specialistë shqiptarë të Institutit Arkeologjik (IA), nga Qëndra Ndërkombëtare e Arkeologjisë Shqiptare (QNASH), bërthamat arkeologjike nëpër rrethe dhe në bashkëpunim me misione arkeologjike angleze, franceze, italiane, etj., u diskutuan gjatë muajit Dhjetor në një konferencë, në mjediset e Akademisë së Shkencave në Tiranë. - 2002: Rezultate të kënaqshme... Gjatë vitit 2002, gërmimet arkeologjike në një tumë prehistorike në fshatin Kamenicë, pak kilometra larg Korçës, në juglindje të Shqipërisë, mundësuan zbulimin e Varrit Qëndror të kësaj tume. Gërmimet e drejtuara nga arkeologu Lorenc Bejko, drejtues i projekteve të arkeologjisë së shpëtimit pranë Grupit Arkeologjik Shqiptar (GASH), arritën në rezultate mjaft interesante. U gërmuan gjithsej mbi 375 varre (pjesa më e madhe e tyre ishte zbuluar gjatë dy viteve të para të gërmimit në këtë tumë). Aktualisht, specialistët po punojnë që kjo tumë të kthehet në një qëndër të vizitueshme. Disa monumente e objekte arkeologjike shumë të rëndësishme që i shërbejnë në të njëjtën kohë dhe zgjerimit të kërkimeve nga prehistoria deri në mesjetë, janë zbuluar gjatë vitit 2002, në kërkimet arkeologjike të ekspeditave të ndërmarra në bashkëpunim me partnerë anglezë. Dr.Ilir Gjipali, bashkëdrejtor i "Projektit Butrinti 2000-2004" tha se, "midis projekteve të përbashkëta me partnerë të huaj, një vend të rëndësishëm zë ky projekt, i cili zhvillohet në bashkëpunim me grupin e arkeologëve të Universitetit të Norwich (Angli), i mbështetur nga fondacioni "Packard Humanities" dhe fondacioni "Butrinti". Ai pohon se, "kontributi më i rëndësishëm i palës angleze, drejtuar nga Prof. Richard Hodges këto vitet e fundit, qëndron jo vetëm në përfshirjen në projekte kërkimore-studimore arkeologjike me Institutin e Arkeologjisë, por edhe në programe kualifikimi të nivelit universitar e pasuniversitar". Ndërkohë, ekspedita e këtij viti "Butrint 2002" pati disa objekte kërkimi si; vazhdimi i gërmimeve në Trikonkë, Diaporit (Butrint) dhe fillimi i gërmimeve të kontrollit në Fushën e Vrinës, të cilat përveç realizimit të objektivave shkencore do të shërbenin në aspektin metodik për trajnimin e studentëve të arkeologjisë nga Shqipëria dhe vende të tjera me metodologjitë e teknikat bashkëkohore të gërmimit, duke e kthyer Butrintin në shkollë për përgatitjen e specialistëve të rinj. Në Foinike (Finiq), një qytet antik në jug të vendit, gërmimet e drejtuara nga Instituti Arkeologjik, në bashkëpunim me misionin arkeologjik të Universitetit të Bolonjës (Itali), zbuluan murin e jashtëm të një teatri, ndërsa synojnë të nxjerrin për herë të parë në dritë, orkestrën dhe shkallët e poshtme të këtij teatri. "Kompleksi arkitektonik është vërtet mahnitës dhe të bën përshtypje për rëndësinë, dimensionet dhe monumentet", mësohet të jetë shprehur prof. De Maria, i cili prej tre vjetësh udhëheq misionin arkeologjik për palën italiane. Nga pala shqiptare, drejtuese është arkeologja e njohur Shpresa Gjongecaj. Disa rrënoja të zbuluara gjatë gërmimeve të fundit arkeologjike në qytetin antik të Apollonisë, mund të jenë pjesë e një tempulli helenistik, bëri të ditur, drejtuesi i palës shqiptare të gërmimeve, Bashkim Vreka. "Gërmimet janë ende të papërfunduara dhe për të qënë më të saktë në këtë përfundim, duhen bërë gërmime të mëtejshme", konfirmoi ai. Këto gërmime u kryen në agora, që është edhe 'bërthama' e qytetit antik të Apollonisë, ku ka kryer studimet një nga perandorët më të famshëm romak, Oktavian Augusti (Augustus). Sipas Vrekës, "aty u gjetën disa mure që dëshmojnë për ekzistencën e një monumenti antik mbi portikun", shëtitoren e apollonasve të lashtë, "një monument ky, i cili mund të jetë një tempull i periudhës helenistike". Vreka përmend edhe zbulimin e një fragmenti rruge, të shtruar me zaje mbi depozitën e ujit, si dhe të një kanali me një gjatësi prej 40 metra, "i cili ka shërbyer për kullimin e ujrave". - Projektet e tjera Përveç këtyre projekteve, gjatë vitit 2002 janë zbatuar edhe një sërë projektesh te tjera arkeologjike. Përveç gërmimeve përgjatë rrugës antike "Egnatia", gërmimeve në Sovjan të Korçës, gërmimeve në Bylis, etj., arkeologë shqiptarë, në bashkëpunim me arkeologë të huaj, kanë gërmuar edhe në disa kodra përreth qytetit të Durrësit. Një projekt i Qëndrës Ndërkombëtare të Arkeologjisë Shqiptare, i drejtuar nga Iris Pojani, u krye në kodrën e Spitallës në Durrës. Atje u gërmua në disa ndërtime arkaike , të cilat do të jenë pjesë edhe e gërmimeve të tjera. Përveç kësaj, edhe këtë vit ka vazhduar projekti i gërmimeve arkeologjike në Kosovë, i cili shënoi gjatë 2002-shit vitin e dytë të tij. Në Nëntor të këtij viti, Ministria e Kulturës, Rinisë e Sportit dhe Çështjeve jorezidente në Kosovë, vendosi të themelojë Institutin Arkeologjik, i cili do të merret me organizimin dhe koordinimin e kërkimeve arkeologjike në Kosovë, ndërsa do të financohet nga buxheti i qeverisë së Kosovës.