Tema: Shėndeti
Shikoni Postime te vecuara
  #2  
Te vjeter 14-01-2004, 17:55
Minifotoja e anetarit AlbShkodra
AlbShkodra AlbShkodra eshte Jashte Linje
Anetare Nderi
 
Reg: 11-09-03
Lokalizimi: Londer
Postime: 5,425
Kryesore

1. Gripi ėshtė momenti pėr ta parandaluar
2. Osteoporoza , edhe burrat rrezikohen prej saj
3. Njė xhel nė vend tė syzeve
4. Pėr familjarėt, lajme drejtpėrdrejt
5. Sėmundjet kardiovaskulare
6. Diabeti




Gripi. Ka ardhur momenti pėr ta parandaluar. Me vaksinėn e dyfishtė parandalon edhe bronkopneumonitė

Piku i sėmundjes parashikohet gjatė muajit dhjetor.
Ka ardhur koha pėr t’u mbrojtur nga gripi. Periudha optimale pėr t’u vaksinuar ėshtė mesi i tetorit deri nė fillim tė dhjetorit dhe si gjithmonė iu kėshillohet tė moshuarve, fėmijve dhe tė rriturve me sėmundje kronike respiratore dhe atyre me forca imunitare tė ulta. Rekomandimi qė japin mjekėt ėshtė tė kombinohet vaksina antigrip me vaksinėn kundėr pneumokokut, shkaku kryesor i bronkopneumonive virale. “Njė mbrojtje e dyfishtė” thotė njė mjek virolog, “qė mundėson shmangien e komplikacioneve qė rrjedhin shpesh nga gripi”. Megjithatė gripi i sivjetėm nuk mendohet tė jetė veēanėrisht agresiv. Gripėrat e hasur deri tani janė tė ngjashėm me atė vitit tė shkuar tė Moskės, Kaledonisė sė Re dhe Hong Kongut. Por mund tė ketė ndonjė tė papritur me gripin qė quhet Viktoria qė duket se ėshtė mė i rėndė dhe periudha e pikut e qarkullimit tė tij do tė jenė Krishtlindjet dhe deri nė fillim tė Janarit.

Osteoporoza edhe burrat rrezikohen prej saj
Burrat mbi pesėdhjetė vjeē kanė rreziqe pėr tė pėsuar fraktura tė shkaktuara nga osteoporoza e cila ėshtė edhe mė kėrcėnuese se kanceri i prostatit tek ata. Sipas disa studimeve tė eksperteve amerikane ortopedė, delikatesa e kockės mashkullore ėshtė mė e rėndomtė se sa mendohet edhe pse ėshtė disa herė e lėnė pas dore por ata janė mė tė ekspozuar ndaj rrezikut pėr shkak tė alkoolit dhe dietave tė ērregullta shpesh me mungesa proteinash tė cilat gjenden shumė tek qumėshti. Alkooli nė tė kundėrt demton mėlēinė dhe ndryshon metabolizmin e vitaminės D e nevojshme pėr tė ngjizur kalciumin nė kockė.


Probleme tė tė parit, njė xhel nė vend tė syzeve
Njė xhelatinė “ēudibėrėse” e aftė tė rinojė sytė e tė moshuarve, mund tė zėvendėsojė nė vitet e ardhshme syzet dhe kirurgjinė laser. Kjo ėshtė ajo qė premtohet nga studiuesit e “Vision”, njė qendėr kėrkimore shkencore nė Melburn, Australi, qė kanė shpikur njė xhel pėr tė zėvendėsuar dhe forcuar lėngun e kristalinės, e cila me kalimin e kohės dėmtohet duke shkaktuar probleme tė tė parit. Sipas ekspertėve australianė, ajo mund tė shėndrrohet edhe nė njė alternativė pėr kirurgjinė e kataraktit (perdes sė syrit).

Kirurgji-lajme drejtpėrsėdrejti pėr familjarėt
Njė shirit me ngjyra qė zhvendoset mbi portėn e hyrjes nė sallėn e operacionit do tė pėrshkruajė me fraza tė shkurtėra fazat e ndryshme tė ndėrhyrjes kirurgjikale. Kjo ka filluar tė eksperimentohet nė njė klinikė kirurgjikale tė Bolonjės. Qėllimi ėshtė tė zvogėlojė ankthin e tė priturit tė familjarėve qė zakonisht presin, duke u munduar tė kuptojnė se ēfarė ndodh brenda dhe kėrkojnė tė reja nga personeli qė hyn dhe futet me shpejtėsi nė sallėn e operacionit. Ky shirit lėvizės do tė bėjė me dije drejtpėrsėdrejti nėse ndėrhyrja ka filluar, nėse gjithēka shkon mirė, nėse pacientit i ka dalė anestezia.

Sėmundjet kardiovaskulare
Zemra ėshtė njė pompė qė shpėrndan gjakun nė tė gjithė trupin. Sa mė i madh tė jetė territori qė ajo do tė furnizojė aq mė e madhe ėshtė puna qė ajo duhet tė kryejė. Pra personat obezė kanė shpesh njė zemėr ipertrofike (tė zmadhuar), pra me dimensione mė tė mėdha se normalja. Rritet gjithashtu rreziku i arteriosklerozes, e lidhur drejtpėrsėdrejti me ndryshimet e yndyrnave nė gjak, dhe veēanėrisht me rritjen e kolisterolit tė keq Ldl dhe i triglicerideve, si dhe me uljen e kolisterolit tė mirė Hdl.
Njė tjetėr lidhje e dukshme midis obezitetit dhe sėmundjeve kardiovaskulare ėshtė stresi qė mbipesha shkakton nė tė gjithė sistemin kardiovaskular nga ēasti kur ēdo veprimtari fizike kėrkon njė sforcim mė tė lartė se norma. Vėshtirėsitė respiratore qė bashkohen me to provokojnė njė rritje tė rruazave tė kuqe nė gjak dhe ērregullime tė koagulimit duke rėnduar pa masė rrezikun e trombozave dhe infarkteve.

Diabeti
Sėmundja e lidhur drejtpėrdrejt me mbipeshėn ėshtė diabeti i tipit 2, jo vartės nga insulina. Eshtė provuar se obeziteti ėshtė pėrgjegjės nė 57% tė rasteve. Veēanėrisht nxitėse ėshtė dhjami qė akumulohet nė nivelin e abdomenit. Mekanizmi qė ēon tek sėmundja lidhet me fenomenin e quajtur reziztenca ndaj insulinės, nė kushte normale insulina transporton glukozėn brenda qelizave ku pėrdoret pėr tė prodhuar energji. Me rritjen e peshės, qelizat fillojnė t’i rezistojnė kėtij veprimi dhe glukoza nuk arrin tė futet. Sheqeri qė mbetet nė qarkullim stimulon pankreasin tė prodhojė mė shumė insulinė pėr tė pėrballuar pėrkeqėsimin e metabolizmit, deri nė ezaurimin e qelizave pankreatike dhe shkakton diabetin e tipit 2. Ulja nė peshė mund tė ēojė me shpejtėsi nė njė sprapsje tė sėmundjes dhe kėshtu shmang pėrdorimin e ilaēeve.
Pergjigjuni me Citim